28 lutego – Dzień Kalevali i dzień kultury fińskiej

 

Kalevala to fiński poemat epicki składający się z ludowych pieśni stworzony przez Eliasa Lönnrota lekarza, folklorystę, językoznawcę oraz dziennikarza. To w przedmowie do pierwszego wydania tego dzieła Lönnrot wskazał datę 28 lutego 1835 r., w nawiązaniu do której pojawił się pomysł, aby święto związane z tym fińskim eposem obchodzić tego właśnie dnia.

Materiał do Kalevali Lönnrot zbierał podczas wyjazdów do Karelii, w trakcie których słuchał ludowych pieśniarzy oraz zapisywał zasłyszane pieśni i wiersze. Całość została przez niego zebrana i w 1835 roku wydana pod tytułem „Kalevala albo Stare pieśni karelskie o dawnych czasach fińskiego ludu”. Dzieło to bywa porównywane do utworów tej rangi co „Iliada”, „Odyseja” czy skandynawska „Edda” wkrótce bowiem po opublikowaniu zostało okrzyknięte fińskim eposem narodowym. W istocie składa się na niego zbiór wierszowanych dawnych pieśni, tak zwanych ‘run’, które składają się na opowieść o dawnej Finlandii. Dosłowne tłumaczenie tytułu Kalevala to ‘Kraina Kaleva’. Kalev to według mitologii fińskiej praojciec wszystkich Finów, postać która dla kultury fińskiej, ale także estońskiej jest bardzo ważna. Kalev miał pochodzić z Estonii, a następnie przeniósł się do Finlandii, gdzie zjednoczył wszystkie fińskie plemiona.

Kalevala  miała ogromny wpływ na rozwój języka fińskiego i na budzenie świadomości narodowej wśród Finów. W 1849 roku pojawiła się wersja Kalevali rozbudowana o dodatkowe utwory. W tej postaci dzieło to znane jest w czasach obecnych.

Kalevalę przetłumaczono dotąd na około 60 języków, najwcześniej zaś powstał jej przekład na język szwedzki (w 1841 roku) i na język francuski (w 1845 roku). Na język polski Kalevalę tłumaczono kilkukrotnie z różnych języków. Najnowsze tłumaczenie dzieła to przekład autorstwa Jerzego Litwiniuka z 1998 roku.

 

Czytaj również artykuły o podobnej tematyce:

Fiński eksperyment z językiem szwedzkim

Podobieństwa między językami fińskim i estońskim

 

 

 

 

Międzynarodowy Dzień Frankofonii – fr. Journée internationale de la Francophonie

Jak co roku, frankofoni i frankofile, czyli osoby znające i kochające  język francuski i związaną z nim kulturę, spotykają się z okazji Światowego Dnia Frankofonii, przypadającego na 20 marca.

 

Data ta jest powiązana z rocznicą powstania OIF czyli  Międzynarodowej Organizacji Frankofonii w 1967 roku. Głównym założeniem obchodów jest uczczenie kultury francuskojęzycznej,  sympatyków języka francuskiego łączy bowiem nie tylko celebrowanie języka, lecz także wartości takie jak: równość, solidarność i tolerancyjność. Podczas obchodów święta frakofonii, organizatorzy przypominają również o prawach człowieka, obronie demokracji, a także o pomocy ludziom w  łatwiejszym  dostępie  do edukacji, w szczególności w krajach trzeciego świata.

 

Cała społeczność frankofońska działa na rzecz pokoju i przeciwdziałania radykalizacji społeczeństw.  Dodatkowo jej działaniem jest również poszerzanie świadomości potrzebnej w dzisiejszym świecie, idei wielojęzyczności.

W dniach od 1.03 do 31.03  podczas 6 obchodów Festiwalu Franofonii, możemy wziąć udział w licznych pokazach  doskonałych koncertów, pokazach filmowych, przedstawieniach teatralnych a także wysłuchać ciekawych audycji. Obchody miesiąca Frankofonii, będą odbywać się w większych miastach Polski, takich jak Warszawa, Wrocław, Poznań, Łódź, Katowice i wielu innych.

Szczegółowy program obchodów języka francuskiego znajdą  Państwo na stronie http://frankofonia-polska.pl.

Dodatkowo na Facebooku została uruchomiona specjalna strona poświęcona wydarzeniom proponowanym przez wszystkie instytucje, które biorą udział w tegorocznych obchodach. Znaleźć tam można szczegółowy opis poszczególnych propozycji Festiwalu Frankofonii 2018 

 

Zajrzyj również do innych moich artykułów :

Międzynarodowy Dzień Języka Ojczystego

Dzisiaj obchodzimy Międzynarodowy Dzień Języka Ojczystego

Międzynarodowy Dzień Języka Ojczystego to  święto ustanowione przez UNESCO 17 listopada 1999 roku dla upamiętnienia rocznicy wydarzeń w Bangladeszu. To tam w 1952 roku pięciu studentów uniwersytetu w Dhace zginęło podczas demonstracji, w której domagano się nadania językowi bengalskiemu statusu języka urzędowego. Celem ustanowienia święta było zwrócenie uwagi na różnorodność językową i kulturową świata, ze szczególnym podkreśleniem języków zagrożonych wyginięciem, które stanowią aż 43% wszystkich aktualnie używanych języków na świecie.<BR>

W Polsce, święto to wiąże się z uruchomieniem kilku akcji społecznych mających na celu promowanie poprawnej polszczyzny i ochronę języka polskiego. W 2012 roku wystartowała kampania społeczna Ojczysty – dodaj do ulubionych , która została zorganizowana przez Narodowe Centrum Kultury i Radę Języka Polskiego. Kampania ta ma na celu podnoszenie świadomości językowej Polaków i kształtowanie poczucia odpowiedzialności za polszczyznę.  Rok później – w 2013 roku ruszyła nowa kampania społeczna  Język polski jest ą-ę. Jej celem jest obrona znaków diakrytycznych i przeciwdziałanie nieużywaniu charakterystycznych polskich liter. Akcję wspiera wiele znanych osób m.in. prof. Jerzy Bralczyk, Henryk Sawka i Jacek Bryndal, a patronuje jej Rada Języka Polskiego.

W Międzynarodowym Dniu Języka Ojczystego od kilku lat ogłaszane są również wyniki głosowania w sprawie wyboru dzieła literatury polskiej, które będzie wspólnie czytane w ramach prowadzonej od 2012 roku akcji „Narodowe Czytanie”. W roku 2017 dziełem  tym było „Wesele” Stanisława Wyspiańskiego.  W roku bieżącym natomiast, zgodnie z propozycją Prezydenta Andrzeja Dudy, w związku z obchodzoną w 2018 roku setną rocznicą odzyskania niepodległości, narodowymi lekturami będą dzieła literackie związane z ideą niepodległości i to – jak mówił Prezydent – nie tylko te, które mówią o  odzyskaniu niepodległości, ale te, które z ideą budowania polskiego państwa są związane.

Czytaj również:

Polonijny Dzień Dwujęzyczności, czyli Polish Billingual Day

Mądre przysłowia w każdym języku

 

Każdy język posiada swoją tradycję i kulturę, a jej wyrażeniem są przysłowia przedstawiające, często w zwięzłej i metaforycznej postaci, mądrości poszczególnych narodów. Niektóre z przysłów są charakterystyczne wyłącznie dla jednego narodu, inne odnoszą się do wielu kultur i pojawiają się w całym szeregu języków. Przyjrzyjmy się najczęstszym z występujących przysłów, które są obecne w wielu językach. Również poprzez ich przyswajania można uczyć się języków…

 

„Okazja czyni złodzieja”

angielski : Opportunity makes a thief

hiszpański: La ocasion hace un hadron

łaciński: Occasio facit furem

włoski: L’occasione fa l’uomo ladro

niemiecki: Gelegenheit macht Diebe

                                ωωωωωωωωωωωωωωωωωωωωωωωωωωωωωω

„Lepiej późno niż wcale”

hiszpański: Mas vale tarde que nunca

angielski:  Better late than never

niemiecki: Besser spät als nie

włoski: Meglio tardi che mai

chowacki: Bolje ikad nego nikad

ωωωωωωωωωωωωωωωωωωωωωωωωωωωωωω

Prawdziwych przyjaciół poznaje się w biedzie

francuski: Au besoin on connaît l’ami

rosyjski: Друзья познабтся в беде

angielski: A friend in need is a friend indeed

niemiecki: Freunde erkennt man in der Not

ωωωωωωωωωωωωωωωωωωωωωωωωωωωωωω

 Śpiesz się powoli

hiszpański: Despacito se va lejos

francuski: Hâtez-vous lentement

włoski: Chi va piano, va sano e va lontano

angielski: More haste less speed

ωωωωωωωωωωωωωωωωωωωωωωωωωωωωωω

Lepszy wróbel w garści niż gołąb na dachu

hiszpański: Más vale pájaro en mano que ciento volando

niemiecki: Besser ein Spatz / Sperling in der Hand als eine Taube auf dem Dach

chorwacki:  Bolje vrabac u ruci nego golub na grani

angielski: A bird in the hand is worth two in the bush

ωωωωωωωωωωωωωωωωωωωωωωωωωωωωωω

 Kłamstwo ma krótkie nogi

niemiecki:  Lügen haben kurze Beine

hiszpański: Antes se coge al mentiroso que al cojo

włoski: Le bugie hanno le gambe corte

angielski: A lie has no legs

ωωωωωωωωωωωωωωωωωωωωωωωωωωωωωω

„Biednemu zawsze wiatr w oczy”

francuski: La misère tombe toujours sur les pauvres

chorwacki:  Sirotinjo i Bogu si teška!

angielski: It never rains but it pours

ωωωωωωωωωωωωωωωωωωωωωωωωωωωωωω

„Kto pod kim dołki kopie, ten sam w nie wpada”

chorwacki: Tko pod drugim jamu kopa, sam u nju upada

czeski: Kdo jinému jámu kopá, sám do ní padá

rosyjski: Не рой яму другому, сам в нее попадешь

niemiecki: Wer anderen eine Grube gräbt, fällt selbst hinein

ωωωωωωωωωωωωωωωωωωωωωωωωωωωωωω

„Kto późno przychodzi, sam sobie szkodzi”

włoski: Chi tardi arriva, male alloggia

łaciński: Absens carens

ωωωωωωωωωωωωωωωωωωωωωωωωωωωωωω

 „Kto się czubi ten się lubi”

czeski: Co se škádlívá, rádo se mv

chorwacki: Tko se tuče taj se voli

ωωωωωωωωωωωωωωωωωωωωωωωωωωωωωω

„Oko za oko, ząb za ząb”

angielski: An eye for an eye and a tooth for a tooth

niemiecki: Auge um Auge, Zahn um Zahn

francuski: Œil pour œil, dent pour dent

ωωωωωωωωωωωωωωωωωωωωωωωωωωωωωω

 „Kuj żelazo póki gorące”

czeski: Kuj železo, dokud je žhavé

angielski: Make hay while the sun shines

włoski: Battere il ferro finché è caldo

niemiecki: Man soll das Eisen schmieden, solange es heiß ist

rosyjski: Куй железо, пока горячо

chorwacki: Željezo se kuje dok je vruće.

ωωωωωωωωωωωωωωωωωωωωωωωωωωωωωω

Zobacz także:

Powiedzenia związane z językami

Festiwal Języka Rosyjskiego w Rzeszowie

23 lutego 2018 r., w Rzeszowie odbędzie się druga już edycja Festiwalu Języka Rosyjskiego, którego organizatorem jest Instytut Filologii Rosyjskiej Uniwersytetu Rzeszowskiego.  Celem imprezy jest popularyzowanie dorobku kulturowego i cywilizacyjnego Rosji, motywowanie uczniów i studentów do nauki języka rosyjskiego, rozbudzanie zainteresowania językiem rosyjskim, wzbogacanie wiedzy o kulturze i życiu rodzinnym Rosjan, jak również promowanie kierunku filologia rosyjska na uniwersytecie Rzeszowskim.

W programie tegorocznego festiwalu znajdą się między innymi: testy leksykalno-gramatyczne i konkursy językowe dla uczniów szkół gimnazjalnych i ponadgimnazjalnych oraz dla studentów Instytutu Filologii Rosyjskiej, konkurs wiedzy o współczesnej Rosji, jak również konkurs recytatorski.

Wszystkie konkursy odbędą się w dniu 23 lutego w budynkach Uniwersytetu Rzeszowskiego. Prace konkursowe oceniane będą przez Komisję Konkursową, której członkami są pracownicy Instytutu Filologii Rosyjskiej Uniwersytetu Rzeszowskiego. Wszyscy uczestnicy otrzymają  pamiątkowe dyplomy, a Laureaci Festiwalu dodatkowo nagrody rzeczowe ufundowane przez Uniwersytet Rzeszowskie oraz sponsorów.

Udział w Festiwalu Języka Rosyjskiego jest bezpłatny.

Szczegóły dotyczące Festiwalu, jak również Regulamin znaleźć można pod tym linkiem.

zajrzyj również do artykułu:

Różnice między językiem rosyjskim a ukraińskim

 

Konkurs dla tłumaczy literatury czeskiej – Cena Susanny Roth 2018

České literární centrum oraz Czeskie Centrum w Warszawie ogłosiły piątą już edycję międzynarodowego konkursu przeznaczonego dla tłumaczy literatury czeskiej. Adresatem konkursu są młodzi tłumacze, którzy nie ukończyli 40 roku życia i którzy do tej pory nie mają w swoim dorobku opublikowanych przekładów literackich.

Młodzi tłumacze zmierzą się z przygotowaniem tłumaczenia tego samego fragmentu literatury, którym w tym roku będzie 13 stron znormalizowanych książki BombaFunk autorstwa Karela Veselego (wyd. Bigg Boss, 2017). Przekłady ocenione zostaną w poszczególnych krajach przez jury składające się ze specjalistów z zakresu przekładu literackiego.

Zgłoszenia do udziału w konkursie należy składać pod adresem mailowym  radwan@czech.cz.

Po dokonaniu zgłoszenia, każdy z uczestników otrzyma konkursowy fragment książki Karela Veselego Bomba Funk. Przygotowane tłumaczenie należy odesłać razem z aktualnym życiorysem zawodowym sporządzonym w języku czeskim, wraz ze swoimi danymi kontaktowymi oraz aktualną fotografią. Do wskazanych materiałów należy dołączyć oświadczenie o wyłącznym autorstwie przesyłanego przekładu. Termin przysyłania tłumaczeń mija 31 marca 2018 roku, zaś ogłoszenie wyników konkursu planowane nastąpi do 15 maja 2018 r.

Nagrodą w konkursie jest kilkudniowy wyjazd do Czech z udziałem w seminarium bohemistycznym i programem uzupełniającym. Dodatkowa nagroda, za zajęcie drugiego i trzeciego miejsca przyznana zostanie przez Czeskie Centrum w Warszawie, a będzie nią seminarium przekładowe dla młodych tłumaczy.

Szczegółowy regulamin konkurs dostępny jest w języku czeskim, a dostęp do niego można uzyskać przesyłając na adres radwan@czech.cz prośbę o jego udostępnienie.

Zajrzyj również do artykułu:

Letnia szkoła języka czeskiego nie tylko dla bohemistów

„Fałszywi przyjaciele” w języku czeskim