Nauka języka albańskiego

Albański to język, o którym przeciętny Polak wie bardzo niewiele.  Kojarzy go najczęściej jako język powiązany z językiem bułgarskim,  w rzeczywistości jednak albański to zupełnie odrębny język, który nie jest bliższej spokrewniony z żadnym innych językiem europejskim.

Językiem albańskim posługuje się około 6,2 milionów Albańczyków, mieszkających w Albanii, Kosowie, Macedonii oraz we Włoszech i w Grecji. Język albański jest językiem urzędowym w Albanii, Kosowie i w Macedonii. Występuje w dwóch odmianach – dialekcie gegijskim (północna Albania, Kosowo i Macedonia) oraz toskijskim (na południu Albanii, we Włoszech i w Grecji). Granicę między obszarami posługiwania się dialektami wyznacza rzeka Shkumbin oraz 41. równoleżnik. Standardowy język albański opiera się na dialekcie toskijskim. Język ten nie jest wprost spokrewniony z żadnym innym językiem. Prawdopodobnie wywodzi się z języków iliryjskich i mesapijskich lub z języków trako-dackich, co potwierdzają jego podobieństwa do języka rumuńskiego.  Znajdziemy w nim również zapożyczenia z języka greckiego, tureckiego oraz języków południowosłowiańskich. Do zapisu  współczesnego języka albańskiego używa się alfabetu łacińskiego.

Ciekawostką jest, że terminem ‘język albański’ określa się również wymarły język, który był używany przez mieszkańców tak zwanej Albanii Kaukaskiej, czyli starożytnego królestwa położonego na terenie obecnego Azerberdżanu i południowego Dagestanu. Obecnie język ten jest kontynuowany przez język udyjski w Azerbejdżanie oraz w Gruzji.

Jeśli chodzi o brzmienie języka albańskiego, trudno go przyrównać do jakiegokolwiek innego języka. Dla Polaka, albański jest dość „szeleszczącym” językiem, a nie znając do,  z wypowiedzi trudno jest wyłuskać poszczególne słowa. Sama gramatyka języka albańskiego nie jest jednak szczególnie skomplikowana. Występuje tylko pięć przypadków.

Pasjonaci tego języka nie mają łatwo i raczej muszą uczyć się go na własną rękę. W Polsce nie ma kursów języka albańskiego czy native-speakerów udzielających lekcji prywatnych. Z pomocą przychodzi  wprawdzie Internet , gdzie materiałów do nauki czy multimedialnych kursów pojawia się ostatnio coraz więcej, wciąż jednak nauka tego języka jest obarczona koniecznością włożenia w nią bardzo dużego nakładu pracy własnej.

Albański można studiować w ramach filologii bałkańskiej. Kierunek taki obecnie jest dostępny między innymi na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu. Program studiów obejmuje naukę historii krajów bałkańskich,  wiedzę o literaturze i kulturze krajów bałkańskich, a także naukę języków krajów bałkańskich, spośród których jako pierwszy język kierunkowy można wybrać język albański. W trakcie studiów opanowuje się znajomość – obok wybranego języka głównego – również drugiego języka bałkańskiego, słowiańskiego, bądź niesłowiańskiego.  Studia na tym kierunku dają możliwość wyjazdu na na stypendium zagraniczne, między innymi w ramach programu ERASMUS.

Czytaj również:

Albański – drugi oficjalny język Macedonii