28 lutego – Dzień Kalevali i dzień kultury fińskiej

 

Kalevala to fiński poemat epicki składający się z ludowych pieśni stworzony przez Eliasa Lönnrota lekarza, folklorystę, językoznawcę oraz dziennikarza. To w przedmowie do pierwszego wydania tego dzieła Lönnrot wskazał datę 28 lutego 1835 r., w nawiązaniu do której pojawił się pomysł, aby święto związane z tym fińskim eposem obchodzić tego właśnie dnia.

Materiał do Kalevali Lönnrot zbierał podczas wyjazdów do Karelii, w trakcie których słuchał ludowych pieśniarzy oraz zapisywał zasłyszane pieśni i wiersze. Całość została przez niego zebrana i w 1835 roku wydana pod tytułem „Kalevala albo Stare pieśni karelskie o dawnych czasach fińskiego ludu”. Dzieło to bywa porównywane do utworów tej rangi co „Iliada”, „Odyseja” czy skandynawska „Edda” wkrótce bowiem po opublikowaniu zostało okrzyknięte fińskim eposem narodowym. W istocie składa się na niego zbiór wierszowanych dawnych pieśni, tak zwanych ‘run’, które składają się na opowieść o dawnej Finlandii. Dosłowne tłumaczenie tytułu Kalevala to ‘Kraina Kaleva’. Kalev to według mitologii fińskiej praojciec wszystkich Finów, postać która dla kultury fińskiej, ale także estońskiej jest bardzo ważna. Kalev miał pochodzić z Estonii, a następnie przeniósł się do Finlandii, gdzie zjednoczył wszystkie fińskie plemiona.

Kalevala  miała ogromny wpływ na rozwój języka fińskiego i na budzenie świadomości narodowej wśród Finów. W 1849 roku pojawiła się wersja Kalevali rozbudowana o dodatkowe utwory. W tej postaci dzieło to znane jest w czasach obecnych.

Kalevalę przetłumaczono dotąd na około 60 języków, najwcześniej zaś powstał jej przekład na język szwedzki (w 1841 roku) i na język francuski (w 1845 roku). Na język polski Kalevalę tłumaczono kilkukrotnie z różnych języków. Najnowsze tłumaczenie dzieła to przekład autorstwa Jerzego Litwiniuka z 1998 roku.

 

Czytaj również artykuły o podobnej tematyce:

Fiński eksperyment z językiem szwedzkim

Podobieństwa między językami fińskim i estońskim