Turcyzmy w języku polskim

 

Wydawać by się mogło, że język polski nie ma nic wspólnego z językiem tureckim. Historia stosunków polsko-tureckich spowodowała jednak, że w języku polskim przyjęło się wiele zapożyczeń z języka tureckiego, do dziś obecnych w codziennym użyciu.

Okresem, w którym język turecki miał największy wpływ na język polski były lata  1672-1896 –  obecności tureckiej na ziemiach polskich.  Ówczesna kultura turecka wywierała ogromny wpływ na polską rzeczywistość.  Miało to swoje odzwierciedlenie w strojach polskiej szlachty, wzornictwie przedmiotów codziennego użytku, broni, czy zapożyczaniu tureckich słów.

Opierając się na Słowniku historyczno- etymologicznym turcyzmów w języku polskim Stanisława Stachowskiego (Księgarnia Akademicka, Kraków, 2014), można powiedzieć, że język turecki wywarł ogromny wpływ na leksykę wielu dziedzin języka polskiego.

Oto przykładowe turcyzmy, które tak mocno zakorzeniły się w języku polskim, że współcześni jego użytkownicy nie zdają sobie zupełnie sprawy z tego, że są to wyrazy obce:

‚bazar’ – słowo to, które bardzo mocno zakorzeniło się w naszej mowie pochodzi od tureckiego słowa ‚Pazar’, oznaczającego plac, na którym sprzedawano niegdyś jeńców oraz żywność. A skoro przy zakupach jesteśmy, spójrzmy również na te słowa, również będące turcyzmami:

‚bakalie’

‚papucie’

‚filiżanka’

‚dywan’

Jest jeszcze szereg innych wyrazów używanych na co dzień, takich jak chałwa, cybuch,  czambuł, jogurt, kaftan, kawior, kołpak, kołczan, ogier, tabun, turban czy tytoń.

Przytoczone słowa to zaledwie ułamek wszystkich turcyzmów występujących w języku polskim. Osoby zainteresowane tym tematem odsyłamy do wspomnianego słownika turcyzmów Stanisława Stachowskiego.

 

Zobacz także:

Powiedzenia związane z językami