Język gruziński czyli kartuli ena

 

Na wstępie krótkie powitanie w języku gruzińskim „დილა მშვიდობისა!” ,co oznacza  zwyczajnieDzień dobry”

Język Gruzjan jest najbardziej różniący się od pozostałych znanych nam europejczykom języków. Sama pisownia to już niemalże arcydzieło, a wymowa to samo mistrzostwo.

Pewnie niewielu  z was wie, że gruziński nie ma kompletnie nic wspólnego z językiem rosyjskim. Do zapisu tego języka nie stosuje się cyrylicy a historia jego powstania sięga czasów starożytnych.

Według niektórych językoznawców  najwcześniejsza data powstania języka gruzińskiego przypisywana jest w połowie IV i III  tysiąclecia przed Chrystusem za czasów Panowania króla  Parnawaza I. Najstarszym zachowanym zabytkiem literatury jest powstały w V w. żywot św. Szuszanik, którego autorem jest Jakub Curtaweli, a uważanym za najważniejsze dzieło literatury gruzińskiej jest XII-wieczny epos Rycerz w tygrysiej skórze autorstwa Szoty Rustawelego. Język gruziński posiada też bardzo bogatą literaturę sakralną, której autorami nierzadko bywali gruzińscy władcy np.: Dawid IV Budowniczy.[1]

Obecnie język gruziński używany jest przez około 5 mln ludzi, głównie w Gruzji gdzie jest językiem urzędowym. Można go również usłyszeć w Turcji, Rosji, USA i niektórych zakątkach Europy ale także w Iranie używany tzw.  Gruzini ferejdańscy a także i Azerbejdżanie (Ingilojcy)  Dla rodowitego Gruzina ich rodowity język to jedna z najważniejszych wartości, o które trzeba walczyć i dbać.

Gruziński wywodzi się z południowokaukaskiej grupy językowej, stanowiąc jeden z ważniejszych języków tego regionu. Zapis gruzińskiego alfabetu prawdopodobnie wziął swoje początki od pisma syryjskiego.

Dla przeciętnego europejczyka nauka języka gruzińskiego z pewnością będzie sprawiała wiele kłopotów, a to wszystko za sprawą dużej ilości dialektów. Lingwiści badając ten język wyodrębnili co najmniej 18 dialektów, które dla uproszczenia zostały podzielone na kilka grup. Dla dociekliwych poniżej wyodrębniła te grupy:

  • północno-wschodnie – chewsurecki, pszawecki, tuszecki, chewski, mtiulecki
  • wschodnie – kachetyjski, ingilojski, ferejdański, tianecki
  • środkowe – kartlijski, dżawachecki, meschecki
  • południowo-zachodnie – guryjski, adżarski, imerchewiański
  • północno-zachodnie – imerecki, leczchumski, raczyjski

 

  • północno-wschodnie – chewsurecki, pszawecki, tuszecki, chewski, mtiulecki
  • wschodnie – kachetyjski, ingilojski, ferejdański, tianecki
  • środkowe – kartlijski, dżawachecki, meschecki
  • południowo-zachodnie – guryjski, adżarski, imerchewiański
  • północno-zachodnie – imerecki, leczchumski, raczyjski

Całkiem odrębną sprawą spawającą trudności w nauce i poznawaniu języka gruzińskiego jest alfabet. Te śliczne malowidła z pewnością dla niejednego początkującego ucznia jest powodem do zmartwień.  Oczywiście i na całe szczęście turysta odwiedzający ten piękny kraj nie musi obwiać się, że oznaczenie drogi będzie dla nie nieczytelne, gdyż słownictwo ulic, miast i ważniejszych instytucji opisane jest w dwóch alfabetach łacińskim  i gruzińskim.

Sprawa już nieco się komplikuje w mniejszych miasteczkach i np. na półkach z towarami, ale to już całkiem odrębny temat.

Gruzini zdają sobie sprawę z trudności własnej mowy. W związku z tym obcokrajowiec który zabłysnął znajomością kilku wyrażeń jest obdarowany szczególnym szacunkiem przez gruzińskich gospodarzy. Nasuwa się więc jeden wniosek dzisiejszego artykułu, a mianowicie nauka gruzińskiego może być doskonałą przygodą i warto jej spróbować.

Dla początkujących poniżej zamieściłam krótki filmik w którym świetnie jest przkazana nauka pierwszych słówek

 

[1]  Źródło: WIKIPIDIA

 

Czytaj również:

Ciekawostki o językach, o których mogliście nie wiedzieć