Język gruziński czyli kartuli ena

 

Na wstępie, krótkie powitanie w języku gruzińskim – „დილა მშვიდობისა!”, czyli Dzień dobry”

Język gruziński, nazywany też językiem kartwelskim jest językiem urzędowym w Gruzji, gdzie używa go około 4,2 milionów osób, zaś dalsze 2,5 miliona posługuje się nim w Turcji, Rosji, Stanach Zjednoczonych i w Europie. Językiem gruzińskim mówią również niewielkie grupy w Iranie (Gruzini ferejdańscy)  oraz na terenie Azerbejdżanu (Ingilojcy).

Do zapisu języka gruzińskiego stosuje się alfabet, który powstał  najprawdopodobniej w IV wieku n.e. Najstarszym zachowanym zabytkiem literatury jest powstały w V w. żywot św. Szuszanik, którego autorem jest Jakub Curtaweli, zaś za najważniejsze dzieło literatury gruzińskiej uważany jest XII-wieczny epos Rycerz w tygrysiej skórze autorstwa Szoty Rustawelego. Język gruziński posiada też bardzo bogatą literaturę sakralną, której autorami nierzadko bywali gruzińscy władcy, jak na przykład Dawid IV Budowniczy.

Obecnie język gruziński używany jest przez około 5 milionów ludzi, głównie w Gruzji, gdzie jest językiem urzędowym. Można go również usłyszeć w Turcji, Rosji, USA i niektórych zakątkach Europy, a także w Iranie  i Azerbejdżanie. Dla rodowitego Gruzina ich rodowity język to jedna z najważniejszych wartości, o które trzeba walczyć i dbać.

Przeciętnemu Europejczykowi nauka języka gruzińskiego z pewnością będzie sprawiała wiele trudności, a pierwszą z nich będzie zapewne skomplikowany alfabet gruziński, zasadniczo różniący się do znanego nam alfabetu łacińskiego, czy znanej niektórym cyrylicy.  Alfabet gruziński wywodzi się najprawdopodobniej z pisma syryjskiego lub greckiego, jednak faktyczne jego pochodzenie jest wśród badaczy języka gruzińskiego kwestią sporną.

Na szczęście, turyści odwiedzający ten kraj nie muszą się obawiać, że oznaczenia dróg czy zabytków będą dla nich nieczytelne, wszystkie bowiem nazwy ulic, miast i ważniejszych instytucji opisane są w Gruzji dwoma alfabetami –  gruzińskim i łacińskim. Problemy mogą pojawić się przy odwiedzaniu mniejszych miast, gdzie choćby przy robieniu zakupów możemy spotkać się z opisami sporządzonymi wyłącznie alfabetem gruzińskim.

Naukę gruzińskiego utrudnia też z pewnością duża liczba dialektów. Lingwiści badający ten język wyodrębnili co najmniej 18 dialektów, które dla uproszczenia zostały podzielone na kilka grup:

  • północno-wschodnie – chewsurecki, pszawecki, tuszecki, chewski, mtiulecki
  • wschodnie – kachetyjski, ingilojski, ferejdański, tianecki
  • środkowe – kartlijski, dżawachecki, meschecki
  • południowo-zachodnie – guryjski, adżarski, imerchewiański
  • północno-zachodnie – imerecki, leczchumski, raczyjski

Gruzini zdają sobie sprawę z trudności własnego języka. Bardzo szanują w związku z tym obcokrajowców, którzy przyjeżdżając do Gruzji są w stanie powiedzieć choć parę podstawowych słów i wyrażeń po gruzińsku.

Jeśli chcielibyście posłuchać jak brzmią te podstawowe słowa po gruzińsku, zapraszamy do obejrzenia krótkiego filmiku:

 

 

Źródło: WIKIPEDIA

 

Czytaj również:

Ciekawostki o językach, o których mogliście nie wiedzieć