Latynizm, hungaryzm, makaronizm…. czyli zapożyczenia językowe które ukształtowały język polski

Języki  innych narodów od wieków wywierają ogromny wpływ na kształtowanie się języka polskiego. Początkowo była to łacina, greka a później czeski, niemiecki no i oczywiście angielski .

Zapożyczenia „wkradają” się do polszczyzny od dawna, ogromny wpływ mają na to liczne kontakty handlowe, konflikty zbrojne, zwyczaje, obrzędy religijne lub po prostu – moda.

W naszym języku istnieje wiele wyrazów pochodzenia obcego, dowodem na to są poniższe przykłady:

  • glanc, weksel, durszlak, szlauch – język niemiecki
  • hejnał, orszak, giermek, juhas, – to zapożyczenia z węgierskiego
  • czajnik, torba, bohater, chałwa i tapczan – pochodzą z języka tureckiego
  • czort, nieudacznik, zagwozdka – to zwroty wywodzące się z języka rosyjskiego
  • absolutorium, diabeł, ołtarz, cmentarz – pochodzą z języka łacińskiego,
  • masarz , władać, brama, hańba – język czeski

Nie od dziś wiadomo że łacina to język naukowców, kleryków, prawników czy medyków. Istnieje szereg słów które mają pochodzenie obce,  a w całości przeniknęły do naszego języka:

  • Proboszcz (łac. Praepositus);
  • Msza (łac. Missa);
  • Kościół (łac. Castellum);
  • Anioł (łac. angelus);
  • Seminarium (łac. Seminarium);
  • Dekret (łac. Decretum);
  • Apelacja (łac. Apellatio);
  • Kolokwium (łac. Colloquium);

Obok pojedynczych wyrazów używane są również całe wyrażenia pochodzenia obcego, które nie wymagają tłumaczenia.

  • ad acta – do akt (używane najczęściej w wyrażeniu „odłożyć coś ad acta”),
  • Alma Mater – uczelnia macierzysta (dosł. matka karmiąca),
  • corpus delicti – dowód rzeczowy,
  • in flagranti – na gorącym uczynku,
  • nihil novi – nic nowego,
  • pro forma – dla pozoru, dla formy,
  • status quo – istniejący obecnie stan rzeczy,
  • terra incognita – ziemia nieznana,
  • tabula rasa – czysta karta,
  • sensu stricto – w ścisłym znaczeniu,
  • nolens volens – chcąc nie chcąc,
  • pro publico bono – dla dobra publicznego, dla dobra ogółu.

Na koniec w celu rozluźnienia podaje przykład doskonałego zapożyczenia które Adam Mickiewicz w swojej balladzie pt.:  ,,Pani Twardowska

Twardowski ku drzwiom się kwapił Na takie dictum acerbum, Diabeł za kuntusz ułapił: A gdzie jest nobile verbum?