Jak zostać tłumaczem przysięgłym?

Osoba zamierzająca uzyskać prawo do wykonywania zawodu tłumacza przysięgłego musi spełnić warunki wynikające z przepisów. Zgodnie z art. 2 ust. 1 Ustawy o zawodzie tłumacza przysięgłego, tłumaczem przysięgłym może być osoba fizyczna, która:

1)    ma obywatelstwo polskie albo obywatelstwo jednego z państw członkowskich Unii Europejskiej, państw członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) – stron umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, obywatelstwo Konfederacji Szwajcarskiej albo obywatelstwo innego państwa, jeżeli na podstawie i w zasadach określonych w przepisach prawa Unii Europejskiej przysługuje jej prawo podjęcia zatrudnienia lub samozatrudnienia na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub, na zasadach wzajemności, obywatelstwo innego państwa;

2)    zna język polski;

3)    ma pełną zdolność do czynności prawnych;

4)    nie była karana za przestępstwo umyślne, przestępstwo skarbowe lub za nieumyślne przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu obrotu gospodarczego;

5)    ukończyła studia wyższe;

6)    złożyła z wynikiem pozytywnym egzamin z umiejętności tłumaczenia z języka polskiego na język obcy oraz z języka obcego na język polski, zwany dalej „egzaminem na tłumacza przysięgłego.

Pierwszym działaniem, jakie musi podjąć osoba ubiegająca się o uprawnienia tłumacza przysięgłego jest pobranie z Ministerstwa Sprawiedliwości wniosku o wyznaczenie terminu egzaminu. Po jego wypełnieniu, wniosek należy wysłać na adres:

Ministerstwo Sprawiedliwości
Departament Zawodów Prawniczych i Dostępu do Pomocy Prawnej
Wydział Tłumaczy Przysięgłych, Biegłych Sądowych i Biegłych Rewidentów

Al. Ujazdowskie 11
00-950 Warszawa
skr. poczt. 33

Do wniosku nie trzeba dołączać żadnych dodatkowych dokumentów. Przed przystąpieniem do egzaminu nie ma potrzeby przedstawiania dowodów na spełnienie wszystkich warunków określonych w art. 2 ust. 1 ustawy o zawodzie tłumacza przysięgłego. Oznacza to zatem, że w momencie składania wniosku i zdawania egzaminu nie trzeba mieć ukończonych studiów wyższych. Ich zakończenie będzie jednak warunkiem koniecznym wpisania na listę tłumaczy przysięgłych już po zdaniu egzaminu.

Następnie należy poczekać na wyznaczenie terminu egzaminu. Zgodnie z § 5 ust. 2 rozporządzenia z dnia 24 stycznia 2005 r. w sprawie Państwowej Komisji Egzaminacyjnej (Dz. U. Nr 15, poz. 127), Przewodniczący Państwowej Komisji Egzaminacyjnej wyznacza termin egzaminu w zależności od liczby wpływających wniosków, z tym, że egzamin na tłumacza przysięgłego nie może rozpocząć się później niż w terminie roku od dnia złożenia wniosku przez kandydata.

Kolejny krokiem jest przystąpienie do egzaminu. Składa się on z części pisemnej oraz ustnej. W każdej z nich można uzyskać maksymalnie 200 punktów, z czego 150 punktów zapewnia zdanie danej części egzaminu. Cały egzamin na tłumacza przysięgłego uważa się za zdany w przypadku uzyskania pozytywnych ocen z obu jego części.

Po pomyślnym zdaniu egzaminu na tłumacza przysięgłego pozostają kwestie związane z uhonorowaniem ciężkiej pracy. Wyznaczany jest termin zaprzysiężenia, które jest ostatnim krokiem do uzyskania uprawnień tłumacza przysięgłego. W trakcie zaprzysiężenia, wobec Ministra Sprawiedliwości składane jest ślubowanie według następującej roty:

„Mając świadomość znaczenia moich słów i odpowiedzialności przed prawem, przyrzekam uroczyście, że powierzone mi zadania tłumacza przysięgłego będę wykonywać sumiennie i bezstronnie, dochowując tajemnicy państwowej i innej tajemnicy prawnie chronionej oraz kierując się w swoim postępowaniu uczciwością i etyką zawodową”.

Po złożeniu ślubowania, tłumacz przysięgły składa podpis pod jego rotą. Przedstawiciel Państwowej Komisji Egzaminacyjnej wręcza świadectwo o nabyciu uprawnień do wykonywania zawodu tłumacza przysięgłego oraz zaświadczenie o wpisaniu na listę tłumaczy przysięgłych. Tłumacz otrzymuje też pieczęć, która jest wydawana przez Mennicę Państwową, po zamówieniu jej przez Ministra Sprawiedliwości na koszt tłumacza przysięgłego. Koszt pieczęci wynosi ok. 340 zł.

Choć niewątpliwie uzyskanie uprawnień tłumacza jest uwieńczeniem ciężkiej i systematycznej pracy, również po zdaniu egzaminu tłumacz przysięgły musi ciągle dbać o podnoszenie kwalifikacji zawodowych i swoich kompetencji. Tak jak w przypadku większości zawodów, do wykonywania których niezbędne jest uzyskanie uprawnień, również w przypadku zawodu tłumacza przysięgłego niewykonywanie go przez okres 3 lat może doprowadzić do zawieszenia praw do wykonywania zawodu na okres 5 lat, zaś po tym okresie tłumacz może całkowicie utracić prawo do wykonywania swojego zawodu.

 

Czytaj również:

Platforma szkoleń dla tłumaczy literackiej PETRA E-Network 

Przykłady testów egzaminacyjnych dla kandydatów na tłumaczy przysięgłych na stronie Ministerstwa Sprawiedliwości 

Klauzule uwierzytelniające tłumaczenie – jak brzmią w różnych językach ?