Czy język migowy jest uniwersalny na całym świecie ?

 

Językiem migowym nazywamy język  wizualno-przestrzenny  używany przez Głuchych, służący do porozumiewania się bez użycia narządu słuchu. Na wstępie chcemy zaznaczyć, że zapis wyrazu „Głusi” wielką literą, jak również sam dobór tego słowa nie są przypadkowe. Choć osoby słyszące odbierają słowo „niesłyszący” jako neutralne, sami Głusi wolą być postrzegani i opisywani przez pryzmat tego, jacy są, a nie tego jacy Nie są. Środowisko to zatem wyraźnie nie chce być określane jako  osoby NIE słyszące,  podobnie jak Polacy nie chcieliby być nazywani NIE-Niemcami, czy mężczyźni – NIE-kobietami. Wielka litera w słowie Głuchy wskazywać ma też na takie pojęcie głuchoty, w którym jest ona wyznacznikiem tożsamości kulturowo-językowej, nie zaś stygmatyzującej niepełnosprawności.

Na świecie nie ma jednego uniwersalnego języka, który obowiązywałby i byłby rozumiany wszędzie. Tam gdzie mówi się innym językiem fonicznym, inny jest również język migowy. Języki migowe bowiem – podobnie jak w przypadku standardowych języków „dźwiękowych”  powstawały na całym świecie w sposób naturalny i całkowicie od siebie niezależny. Co więcej, język migowy na terytorium jednego kraju lub obszaru języka fonicznego może być zróżnicowany, również w zależności od obszarów dialektów, na których jest używany, np. w obszarze niemieckojęzycznym istnieją różne języki migowe: wariant niemiecki, austriacki, czy szwajcarski, a tylko w samej Szwajcarii wyróżnia się aż kilka odrębnych dialektów języka migowego. Szacuje się, że na całym świecie języków migowych jest około dwustu.

Podobnie jak w językach mówionych, również w językach migowych istnieją „rodziny języków”, które wzajemnie się przenikają. W ich ramach poszczególne języki migowe wykazują wzajemne podobieństwa, co ułatwia komunikowanie się za ich pomocą użytkowników różnych języków tej samej rodziny, (np. niemiecki język migowy jest zbliżony do języka austriackiego).

 

Mimo tego że w każdym kraju Głusi mają swój własny, odrębny  język, istnieją również dwa międzynarodowe języki migowe, do których zalicza się:

  1. GESTUNO –„migowy” odpowiednik języka esperanto, oficjalny język Światowej Federacji Głuchych, stosowany wszędzie, w przeciwieństwie do mówionego/pisanego esperanto. Język ten jest używany w trakcie oficjalnych spotkań, konferencji, seminariów czy zawodów sportowych.
  1. ASL – polecany do nauczenia się w celu nawiązania swobodnych kontaktów na świecie. Tak jak ludzie uczą się angielskiego, aby móc porozumieć się na całym świecie, Głusi uczą się ASL – Amerykańskiego Języka Migowego.

 

Żaden z nich nie jest jednak w stanie do końca przełamać barier występujących przy komunikowaniu się ze sobą Głuchych pochodzących z różnych części świata.