Jaki jest najstarszy język świata ? Hebrajski, perski czy może litewski ?

Dzieje języków wraz z upływem  lat zmieniały się tak samo jak nasza historia i ludzie, którzy ją tworzą. Ewolucja w zakresie języków postępowała stopniowo, tworząc coraz to nowsze odmiany języków, nowe gwary, a ludzie przekazywali je dalszym pokoleniom.

W poniższym artykule skupimy się na kilku językach, które są uznawane  przez naukowców za najstarsze.

 

Hebrajski 

 Język ten wszedł do użytku około 400 roku n.e. Do dnia dzisiejszego zachował się jako liturgiczny język państwa żydowskiego. W XIX i XX wieku hebrajski przeszedł bardzo znaczące zmiany zarówno w pisowni, jak i w wymowie i został oficjalnie uznany za język judaizmu. Współczesny język hebrajski znacząco różni się od swojego starożytnego poprzednika, lecz jego rodzimi użytkownicy, czytając Stary Testament i inne teksty o tematyce religijnej  są w stanie zrozumieć każde słowo. Alfabet hebrajski składa się z 22 liter, które tworzą wyłącznie spółgłoski. Pięć głosek ma formy końcowe (sofit), czyli zmieniające wygląd, gdy znajdują się na końcu wyrazu:

 

Podstawowe zwroty

תודה – dziękuję – TODA

תודהרבה – dziękuję bardzo (dosłownie: dzięki wielkie) – TODA RABA

אניאוהבאותך – ja kocham ciebie  – ANI OHEW OTACH

תןלי, בבקשה – daj mi, proszę (do mężczyzny) – TEN LI, BEWAKASZA

בוקרטוב – dobry ranek (dzień dobry rano) – BOKER TOW

צחריםטובים – południe dobre (dzień dobry w południe) – COCHORAJIM TOWIM
ערבטוב – wieczór dobry (dobry wieczór) – EREW TOW

לילהטוב – noc dobra (czyli dobranoc) – LAJLA TOW

 

Tamilski

Należy do najważniejszych języków wśród drawidyjskiej rodziny językowej. Najstarsze zapisy tamilskiego sięgają III stulecia przed Chrystusem. W mowie język ten jest wciąż żywy jako oficjalny język stosowany jest w indyjskim stanie Tamilnadu oraz na Sri Lance i Singapurze. Tamilski zajmuje obecnie dwudzieste miejsce na świecie pod względem liczby użytkowników.

 

Podstawowe zwroty

Witam   –   Hello. 
Dziękujęstuh-tee.
Jak się nazywasz? – oyaaghenamamokka’da?
Nazywam się… – maaghenama…
Proszę – karuna kara.
Tak – owu. 
Nie – naeh.
Przepraszam – sama venna.
Ile to kosztuje?  – ehekkakeeyada?
Gdzie jest..? – ….koheda?

Litewski

Początki jego istnienia datowane są na VII wiek n.e., kiedy to funkcjonował wyłącznie jako język mówiony. Pierwsze zapiski w języku litewskim pojawiły się dopiero w XVI wieku. Jak głosi stare przysłowie: „Jeśli chcecie posłuchać jak mówili kiedyś wszyscy Europejczycy, pojedźcie na Litwę i posłuchajcie litewskiego rolnika” i jest w tym wiele prawdy, bowiem litewski na przestrzeni lat praktycznie nie zmienił się pod względem fonetycznym, wprowadził jedynie kilka dialektów, które jednak są zrozumiałe dla osób biegle posługującym się tym językiem.

Obecnie językiem litewskim mówi około 4 milionów osób. Oprócz mieszkańców Litwy, językiem tym posługują się również Litwini mieszkający na zachodzie Białorusi i w północno-wschodniej Polsce,jak również na terenie Rosji, na Łotwie oraz emigranci w Stanach Zjednoczonych, Kanadzie, Australii i Niemczech.

Podstawowe zwroty

Jak się masz?Kaip tu gyveni?
Dobrze, dziękuję – Ačū, gerai.
Jak się nazywasz?Kaipjūsųvardas?
Nazywam się…  Mano vardasyra…
Miło cię poznać  – Malonu.
Proszę – Prašau.
Dziękuję – Ačiū.
Nie ma za co – Nera užką.
Tak – Taip.
Nie – Ne.
Przepraszam – Atsiprašau.
Do widzenia – Sudie.
Czy mówisz po angielsku?Ar jus kalbateangliškai? 

 

Perski

 Zgodnie  z historycznymi zapiskami, język ten ewoluował poprzez trzy etapy rozwoju: staroperski ( VI-IV wieku p.n.e zapisywany wyłącznie pismem klinowym), średnioperski, zwany inaczej Pahlawi (III wiek p.n.e – VIII wieku n.e) oraz nowoperski (od IX wieku n.e., zapisywany pismem arabskim). Obecnie używa się go w Afganistanie oraz w Tadżykistanie.

 

 Podstawowe zwroty

Cześć – Salam

Jak sie masz? – Khoobi (khubi)

Dobrze – Khoob (khub)

Mam się dobrze – Khoobam(khubam)

Co slychac – Chetori (czetori)

Jak leci – Chekaramikoni (chekaramekonni)

Dlaczego – Chera (czera)

Jak – Chijoori (Czidżuri)

co?– Chi? (czi)

Kto – Ki (kii)

Gdzie– Koja (Koja)

Kiedy – Kay – (kaj)

Tak – Areh (Arrreh)

Nie – Nah

Chodz – Bia (Bi-a)

 Dziekuje – Merci (Mersi) Tashakor (taszakor)

 Do widzenia – Khodahafez (Khodahafez)

 

 

Islandzki

Należący do grupy języków germańskich, pozostał właściwie językiem niezmienionym w stosunku do języka Wikingów zasiedlających w IX wieku wyspę. Oczywiście, w miarę upływu czasu, islandzki wzbogacił się o wiele nowych słów.

Najbardziej spokrewnione z językiem islandzkim są dialety zachodnio-norweskie oraz język Wysp Owczych. W dalszej kolejności spokrewnienia można wymienić: język duński, szwedzki, angielski, holenderski oraz niemiecki.

PODSTAWOWE ZWROTY

Dzień dobry  Góðan dag(inn)

Cześć  Halló, sjáumst

Ratunku    Hjálp!

Jedzenie       Matur

Pieniądze      Peningar

Karta kredytowa     Kreditkort

Waluta         Gjaldmiđill

Monety        Mynt

Mapa  Kort

Adres Heimilisfang

Jak?   Hvernig?

Ile?    Hve, hversu?

Co?    Hvað?

Kiedy?          Hvenær?

Gdzie?         Hvar?

Kto?   Hver?

Dlaczego? Hversvegna?

Lotnisko Flugvöllur

Bank   Banki

Konsulat Ræðismannsskrifstofa

AmbasadaSendiráð

Szpital         Sjúkrahús

Hotel  Hótel

Stacja benzynowa Bensínstöð

AptekaApótek

Restauracja   Veitingahús

Supermarket Verslun

Taxi / PostójLeigubíll / Leigubílastöð

TelefonSími

Toaleta Snyrting

Ciepły Heitt

 

Macedoński:

Ma podłoże dialektów słowiańskich, na podstawie których święci Cyryl i Metody skodyfikowali język  staro-cerkiewno-słowiański (SCS), który jest językiem najbardziej zbliżonym do dzisiejszego macedońskiego. Pierwsze zapiski w języku macedońskim pojawiły się w latach pięćdziesiątych i sześćdziesiątych XIX wieku. Obecnie językiem macedońskim posługuje się około 1,8 milionów ludzi, głównie w Macedonii, gdzie ma status języka urzędowego,jak również emigranci z Niemiec, Stanów Zjednoczonych, a także Australii.

 

Podstawowe zwroty

Доброутро! [dobro utro!] – dzień dobry! [rano]

 Добарден! [dobar den!] – dzień dobry!

 Добровечер [dobroveczer] – dobry wieczór!

 Добравечер! [dobra veczer!] – dobry wieczór!

 Добраноќ [dobra noć] – dobranoc

 Леканоќ [lekanoć] – dobranoc

 Да [da] – tak

 Не [ne] – nie

 Здраво! [zdravo!] – cześć!

 Чао! [ćzao!] – na razie! [przy pożegnaniu]

 Какоси? [kako si?] – jak leci?

 Одлично [odliczno] – świetnie

 Темолам [te molam] – proszę [cię]

 Извини [izvini] – przepraszam

 Благодарам [blagodaram] – dziękuję

 Какосевикате? [kakosevikate?] – jak się pan/pani nazywa?

 Јассевикам… [jassevikam…] – nazywam się…

 Одкадеси? [od kade si?] – skąd jesteś?

 Јассумод … [jas sum od…] – jestem z…

 

Baskijski 

Potocznie zwany również euskara. Początki jego dziejów nie są znane przez lingwistów, jednakże według historyków, mowa Basków wywodzi się bezpośrednio od mowy neandertalczyków, dowodem na to mają być zapiski z malowideł naskalnych. Obecnie, ze względu na brak pokrewieństwa miedzy językiem basków a jakimkolwiek innym językiem indoeuropejskim, język baskijski definiowany jest jako pierwszy język odosobniony.  Szacuje się, że posługuje się nim obecnie około 714 tysięcy osób. Większość z nich zamieszkuje Kraj Basków w Hiszpanii, zaś pozostała część północną i centralną Nawarrę oraz tak zwany francuski Kraj Basków.

 

PRZYDATNE ZWROTY:

Dzień Dobry  – Egun on

Dobranoc – Gabon

Cześć – Kaixo 

Jak się nazywasz? – – Zein da zureizena?

Prywatne – Pribatuta

Otwarte– Irekita

Zakaz palenia – Debekatuta dago pasatzea

Wejście– Sarrera

Zakaz wchodzenia – Debekatuta dago sartzea

Wyjście– Irteera

Wolne– Hutsik 

Toalety– Komunak

Panie– Emakumeak

Panowie – Gizonezkoak

Adres– helbide

 

 

Fiński

Pierwsze zapiski w języku fińskim datowane są na początek XII wieku. Jest to język klasyfikowany do fińskiej gałęzi języków ugrofińskich. Jest to jeden z nielicznych języków używanych w Europie, który nie należy do rodziny indoeuropejskiej. Język fiński, podobnie jak węgierski i estoński, należy do grupy ugrofińskiej, w skład której wchodzą też języki ludów zamieszkujących Syberię, między innymi język maryjski, mordwiński, komi czy udmurcki. Obecnie język fiński jest obok szwedzkiego językiem urzędowym Finlandii i szacuje się, że ma około 4,5 milionów użytkowników. Charakterystyczne dla fińskiego są słowa, które zawierają w sobie kilkadziesiąt znaków, przykładowo ‘lentokonesuihkuturbiinimoottoriapumekaanikkoaliupseerioppilas’, co oznacza inżynier stażysta specjalizujący się w silnikach odrzutowych samolotów”

PRZYDATNE ZWROTY:

kyllä – tak 
ei – nie
Kiitos. – Dziękuję.
Ole hyvä. / Eipäkestä. – Proszę bardzo. Nie ma za co.
Saanko…? – Proszę (prosząc o coś).
Ole hyvä! / Olkaahyvä! – Proszę (podając coś).
(Hyvää) huomenta! – Dzień dobry! (rano)
(Hyvää) päivää! – Dzień dobry! (po południu)
Näkemiin! – Do widzenia!
(Hyvää) iltaa! – Dobry wieczór!
Hyvääyötä! – Dobranoc!
Hei! / Terve! / Moi! – Cześć! (powitanie)
Heisitten! / Heihei! – Pa!
Näkemiin! – Do zobaczenia!
Anteeksi! – Przepraszam! (np. zaczepiając osobę nieznajomą) 

 

Gruziński

Inaczej zwany kartuliena, sięga swym rodowodem czasów starożytnych. Jego początki datuje się na drugie tysiąclecie przed Chrystusem. Nieodzownym śladem  istnienia języka gruzińskiego są napisy na kamieniu z IV wieku przed Chrystusem, znalezione w regionie Kachelita. Obecnie  jest używany przez około 4,2 milionów osób zamieszkujących Gruzję oraz przez dalsze 2,5 milionów w Turcji, Rosji, Stanach Zjednoczonych i w Europie, jak też przez niewielkie grupy w Iranie. Ciekawostką jest, że w alfabecie gruzińskim  nie wyróżnia się małych i wielkich liter. Mało tego, litery w wyrazie nie są w żaden sposób ze sobą połączone, każdą pisze się osobno. I jakby tego było mało, litery w wersji pisanej odręcznie i  w wersji drukowanej mogą mocno różnić się od siebie.

PODSTAWOWE ZWROTY:

კი [ki] – tak
არა [ara] – nie
მადლობა [madloba] – dziękuję
ინებეთ [inebet] – proszę (podając coś)
შეიძლება [szeidzleba] – proszę (prosząc o coś)
დილამშვიდობისა [dilamszwidobisa] – Dzień dobry! (rano)
ნახვამდის [nachwamdis] – Do widzenia!
საღამომშვიდობის [saghamomszwidobisa] – Dobry wieczór!
ღამემშვიდობისა [ghamemszwidobisa] – Dobranoc!
გამარძობათ [gamardzobat] – Cześć (nieformalne przywitanie)
აბაჰე! [aba he] – Cześć! (nieformalne pożegnanie)
ნაჰვამდის [nachwamdis] – Do zobaczenia!
მებოდიში [me bodiszi] – przepraszam, przykro mi
ბოდიში [bodiszi] – przepraszam (np. zaczepiając kogoś)
უფასო [upaso] – bezpłatny

 

 

 

Irlandzki (irlandzki gaelicki, iryjski):

Historia języka irlandzkiego sięga 2500 lat. Najstarsze zapisy zachowały się na grobowcach w piśmie ogamicznym. Irlandzki należy do indoeuropejskiej grupy celtyckiej. Po licznych przewrotach historycznych irlandzki przestał istnieć jako język pisany, tylko nieliczni mieszkańcy wsi potrafili posługiwać się tym językiem, co było niemile widziane w towarzystwie elity.Dopiero pod koniec XIX i na początku XX wieku język irlandzki wrócił do łask. Powstały pierwsze instytucje zajmujące się jego propagowaniem, takie jak Liga Gaelicka (irl. Conradh na Gaeilge) pod przewodnictwem Douglasa Hyde’a. Od czasu ogłoszenia przez Irlandię niepodległości w 1922 roku rozpoczęto działania mające na celu obronę języka, które są kontynuowane po dzień dzisiejszy.Od roku 1998 irlandzki stał się językiem urzędowym w Irlandii Północnej. Obecnie językiem tym posługuje się około 77 tysięcy osób.

 

 PRZYDATNE ZWROTY:

tak / nie – yes / no

dzień dobry – good morning (rano), good afternoon (po południu)

dobry wieczór – good evening

do widzenia – goodbye

cześć – hi

jak się masz? – how are you?

dobrze – fine, good

źle – not good, bad

dziękuję (bardzo) – thank you (very much)

proszę  – you welcome (nie ma za co)

proszę (prośba) – please

przepraszam – excuse me

ile to kosztuje? – how much?

toaleta – WC, toilet

 

Zobacz także:

 

Podobne artykuły:

Które języki zginą w najbliższej przyszłości ?

Ile jest języków na świecie?