Pochodzenie języka niderlandzkiego

W Polsce mówimy po polsku, we Włoszech po włosku, a w Niemczech po niemiecku, a jakim językiem posługują się mieszkańcy Belgii ? Nie ma języka „belgijskiego”, jak wiele osób zwykło nazywać język Belgów. W Belgii bowiem językiem urzędowym i powszechnie stosowanym jest  język niderlandzki.

Z pewnością wielu z Was zastanawia się skąd wzięła się taka nazwa. Nie ma przecież na naszych mapach państwa o nazwie „Niderlandia”. Skąd zatem takie określenie? Nazwa ‚język niderlandzki’ wywodzi się z oficjalnej nazwy Holandii, która w oryginale brzmi  Koninkrijk der Nederlanden, czyli  „Królestwo Niderlandów”.  Nazwa ta odnosi się do Holandii wraz z jej zamorskimi częściami – Antylami Holenderskimi i Arubą.

Skoro już znamy pochodzenie języka, warto przyjrzeć się niektórym ciekawostkom związanym z językiem niderlandzkim.

Językiem niderlandzkim posługuje się ok. 27 milionów ludzi. Dla 23 milionów jest on językiem ojczystym, (pierwszym) lub językiem literatury i kultury, a dla kolejnych 4 milionów drugim językiem. Większość użytkowników tego języka mieszka na zachodzie Europy. Niderlandzki jest oficjalnym językiem urzędowym w Holandii i Belgii, a poza Europą w Surinamie i na dawnych Antylach Holenderskich, czyli Bonaire, Curaçao, Sabie, Sint Eustatius, Sint Maarten i Arubie.

Niderlandczycy są bardzo kreatywni w tworzeniu coraz dłuższych słów. Ciekawym przykładem tego jest słowo ontwikkelingssamen­werkingsorganisaties, które oznacza ‚organizacje współpracujące ze sobą na rzecz rozwoju’, czy meervoudigepersoon­lijkheidsstoornis (‚osobowość mnoga’), albo hippopotomonstro­sesquippedaliofobie,
czyli ‚fobia przed długimi wyrazami’ 🙂

Użytkownikom języka niderlandzkiego nie brakuje również inwencji twórczej w tworzeniu  zabawnych powiedzeń, takich jak na przykład:

Water naar de zee dragen.

które dosłownie oznacza “Noszenie wody do morza” i w przybliżeniu odpowiada naszemu polskiemu powiedzeniu o wożeniu drzewa do lasu.

Tussen de wal en het schip vallen to zaś:Wpaść pomiędzy wybrzeże a statek”, co nawiązuje do naszego powiedzenia „Znaleźć się między młotem a kowadłem”.

 

Czytaj również:

Rodzina języków germańskich, czyli: niemiecki, niderlandzki, angielski, duński, norweski, szwedzki oraz islandzki

Język gruziński czyli kartuli ena

 

Na wstępie, krótkie powitanie w języku gruzińskim – „დილა მშვიდობისა!”, czyli Dzień dobry”

Język gruziński, nazywany też językiem kartwelskim jest językiem urzędowym w Gruzji, gdzie używa go około 4,2 milionów osób, zaś dalsze 2,5 miliona posługuje się nim w Turcji, Rosji, Stanach Zjednoczonych i w Europie. Językiem gruzińskim mówią również niewielkie grupy w Iranie (Gruzini ferejdańscy)  oraz na terenie Azerbejdżanu (Ingilojcy).

Do zapisu języka gruzińskiego stosuje się alfabet, który powstał  najprawdopodobniej w IV wieku n.e. Najstarszym zachowanym zabytkiem literatury jest powstały w V w. żywot św. Szuszanik, którego autorem jest Jakub Curtaweli, zaś za najważniejsze dzieło literatury gruzińskiej uważany jest XII-wieczny epos Rycerz w tygrysiej skórze autorstwa Szoty Rustawelego. Język gruziński posiada też bardzo bogatą literaturę sakralną, której autorami nierzadko bywali gruzińscy władcy, jak na przykład Dawid IV Budowniczy.

Obecnie język gruziński używany jest przez około 5 milionów ludzi, głównie w Gruzji, gdzie jest językiem urzędowym. Można go również usłyszeć w Turcji, Rosji, USA i niektórych zakątkach Europy, a także w Iranie  i Azerbejdżanie. Dla rodowitego Gruzina ich rodowity język to jedna z najważniejszych wartości, o które trzeba walczyć i dbać.

Przeciętnemu Europejczykowi nauka języka gruzińskiego z pewnością będzie sprawiała wiele trudności, a pierwszą z nich będzie zapewne skomplikowany alfabet gruziński, zasadniczo różniący się do znanego nam alfabetu łacińskiego, czy znanej niektórym cyrylicy.  Alfabet gruziński wywodzi się najprawdopodobniej z pisma syryjskiego lub greckiego, jednak faktyczne jego pochodzenie jest wśród badaczy języka gruzińskiego kwestią sporną.

Na szczęście, turyści odwiedzający ten kraj nie muszą się obawiać, że oznaczenia dróg czy zabytków będą dla nich nieczytelne, wszystkie bowiem nazwy ulic, miast i ważniejszych instytucji opisane są w Gruzji dwoma alfabetami –  gruzińskim i łacińskim. Problemy mogą pojawić się przy odwiedzaniu mniejszych miast, gdzie choćby przy robieniu zakupów możemy spotkać się z opisami sporządzonymi wyłącznie alfabetem gruzińskim.

Naukę gruzińskiego utrudnia też z pewnością duża liczba dialektów. Lingwiści badający ten język wyodrębnili co najmniej 18 dialektów, które dla uproszczenia zostały podzielone na kilka grup:

  • północno-wschodnie – chewsurecki, pszawecki, tuszecki, chewski, mtiulecki
  • wschodnie – kachetyjski, ingilojski, ferejdański, tianecki
  • środkowe – kartlijski, dżawachecki, meschecki
  • południowo-zachodnie – guryjski, adżarski, imerchewiański
  • północno-zachodnie – imerecki, leczchumski, raczyjski

Gruzini zdają sobie sprawę z trudności własnego języka. Bardzo szanują w związku z tym obcokrajowców, którzy przyjeżdżając do Gruzji są w stanie powiedzieć choć parę podstawowych słów i wyrażeń po gruzińsku.

Jeśli chcielibyście posłuchać jak brzmią te podstawowe słowa po gruzińsku, zapraszamy do obejrzenia krótkiego filmiku:

 

 

Źródło: WIKIPEDIA

 

Czytaj również:

Ciekawostki o językach, o których mogliście nie wiedzieć

Turcyzmy w języku polskim

 

Wydawać by się mogło, że język polski nie ma nic wspólnego z językiem tureckim. Historia stosunków polsko-tureckich spowodowała jednak, że w języku polskim przyjęło się wiele zapożyczeń z języka tureckiego, do dziś obecnych w codziennym użyciu.

Okresem, w którym język turecki miał największy wpływ na język polski były lata  1672-1896 –  obecności tureckiej na ziemiach polskich.  Ówczesna kultura turecka wywierała ogromny wpływ na polską rzeczywistość.  Miało to swoje odzwierciedlenie w strojach polskiej szlachty, wzornictwie przedmiotów codziennego użytku, broni, czy zapożyczaniu tureckich słów.

Opierając się na Słowniku historyczno- etymologicznym turcyzmów w języku polskim Stanisława Stachowskiego (Księgarnia Akademicka, Kraków, 2014), można powiedzieć, że język turecki wywarł ogromny wpływ na leksykę wielu dziedzin języka polskiego.

Oto przykładowe turcyzmy, które tak mocno zakorzeniły się w języku polskim, że współcześni jego użytkownicy nie zdają sobie zupełnie sprawy z tego, że są to wyrazy obce:

‚bazar’ – słowo to, które bardzo mocno zakorzeniło się w naszej mowie pochodzi od tureckiego słowa ‚Pazar’, oznaczającego plac, na którym sprzedawano niegdyś jeńców oraz żywność. A skoro przy zakupach jesteśmy, spójrzmy również na te słowa, również będące turcyzmami:

‚bakalie’

‚papucie’

‚filiżanka’

‚dywan’

Jest jeszcze szereg innych wyrazów używanych na co dzień, takich jak chałwa, cybuch,  czambuł, jogurt, kaftan, kawior, kołpak, kołczan, ogier, tabun, turban czy tytoń.

Przytoczone słowa to zaledwie ułamek wszystkich turcyzmów występujących w języku polskim. Osoby zainteresowane tym tematem odsyłamy do wspomnianego słownika turcyzmów Stanisława Stachowskiego.

 

Zobacz także:

Powiedzenia związane z językami

Konkurs dla tłumaczy – Juvenes Translatores 2018

 

Już po raz kolejny Dyrekcja Generalna ds. Tłumaczeń Pisemnych Komisji Europejskiej organizuje konkurs na najlepszych młodych tłumaczy w Unii Europejskiej, a tematem tegorocznej rywalizacji tłumaczy będzie Dziedzictwo kulturowe Europy.

Konkurs ten jest skierowany do  uczniów z całej Europy, zamierzających zaprezentować swe umiejętności w zakresie przekładu pisemnego.

Uczestnicy konkursu wybierają jedną z 552 możliwych kombinacji językowych, z których każda obejmuje dwa z 24 języków urzędowych Unii Europejskiej. W ubiegłym roku w konkursie wykorzystano 144 kombinacje językowe, a tłumaczone były między innymi teksty z języka polskiego na fiński, z czeskiego na grecki czy z chorwackiego na szwedzki.

Rejestracja szkół zainteresowanych udziałem w konkursie przebiega dwuetapowo.

Najpierw, dyrekcja szkoły zainteresowana przystąpieniem do konkursu, zobowiązana jest do zarejestrowania się na stronie internetowej www.ec.europa.eu, w okresie od 1 września do 20 października 2018. Spośród wszystkich nadesłanych zgłoszeń zostanie wylosowanych kilkadziesiąt szkół, które wezmą udział w tegorocznej edycji konkursu. Wyłonione szkoły wybierają od dwóch do pięciu uczniów, którzy wezmą udział w konkursie. Kolejnym krokiem jest wypełnienie  rubryk dotyczących danych osobowych uczestników, jak również wskazanie kombinacji językowej, w zakresie której wykonane zostaną tłumaczenia. Ten etap przygotowania uczestników kończy się 20 listopada 2018 roku.

Ponadto, szkoły są zobowiązane do zorganizowania konkursu od strony technicznej – zapewnienia pomieszczeń, odpowiedniej ilości osób do obsługi konkursu, a także odpowiedniej infrastruktury informatycznej i zagwarantowania, że test tłumaczeniowy zostanie przeprowadzony w sposób uczciwy i bezstronny.

Następnym etapem jest test tłumaczeniowy, który odbędzie się 22 listopada 2018. Tego dnia Dyrekcja Generalna ds. Tłumaczeń Pisemnych prześle drogą elektroniczną testy do przetłumaczenia, a następnie dokona ich oceny i wybierze po jednym najlepszym tłumaczeniu z każdego państwa członkowskiego.

Ostatnim etapem konkursu będzie uroczystość wręczenia nagród. Laureaci zostaną zaproszeni na uroczystość wręczenia nagród. Ceremonia odbędzie się w Brukseli. Planowany termin to początek wiosny 2019 roku.

Wszelkie koszty podróży oraz noclegów dla laureata, jego opiekuna, a także nauczyciela z każdego państwa członkowskiego pokrywa Dyrekcja Generalna ds. Tłumaczeń Pisemnych.

 

Życzymy powodzenia uczestnikom tegorocznej  i przyszłych edycji konkursu!

Czytaj również:

Ranking języków pod względem trudności

Poliglota – pamięć na całe życie

Istota tłumaczeń technicznych

 

W czasach silnego rozwoju  technicznego,  powstawania nowych przedsiębiorstw, importu oraz eksportu różnych maszyn, urządzeń a także wprowadzania nowinek technologicznych do naszego życia, zachodzi  coraz większa potrzeba wykonywania tłumaczeń.

Tłumaczenia teków technicznych wymagają znajomości słownictwa  charakterystycznego  dla danej dziedziny.  Aby tłumaczenie techniczne było wykonane w pełni profesjonalne, koniecznym jest by tłumacz podejmujący się tego zajęcia posiadał szeroką wiedzę językową oraz merytoryczną z danej dziedziny techniki. Zwykle takimi osobami są inżynierowie, architekci  i inni specjaliści. Jakość tłumaczeń technicznych zależy w dużej mierze od posiadanej wiedzy tłumacza i jego doświadczenia zawodowego.

Tłumaczenia techniczne obejmują nie tylko instrukcje i inną dokumentację techniczną, ale także broszury o charakterze marketingowym, różnego typu materiały szkoleniowe i artykuły specjalistyczne przeznaczone do publikacji.

Są to w szczegółowości:

  • tłumaczenia dokumentacji technicznych
  • tłumaczenie i obróbka graficzna dokumentów technicznych i rysunków w dowolnych formatach
  • optymalizacja firmowych kosztów tłumaczeń technicznych
  • korekty tekstów przez native speakerów
  • zarządzanie terminologią techniczną danego klienta

 

Najczęstsze działy tłumaczeń technicznych, z którymi spotykamy się w pracy tłumacza :

  • Budownictwo
  • Przemysł przetwórczy
  • Energia i zasoby naturalne
  • Transport i logistyka
  • Przemysł farmaceutyczny
  • Osprzęt medyczny
  • Przemysł zbrojeniowy
  • Kontrola jakości
  • Przemysł chemiczny
  • Produkcja przemysłowa
  • IT i telekomunikacja
  • Motoryzacja
  • Przemysł drzewny i papierniczy
  • Metalurgia
  • Lotnictwo
  • Produkcja przemysłowa łodzi i statków

 

Czytaj również:

Co wpływa na wysokość ceny przy tłumaczeniu strony internetowej ?

Dlaczego warto uczyć się języka norweskiego?

Migracja, szukanie lepszego, łatwiejszego zarobku, podróże, nowe znajomości to wszystko sprawia, że znajomość języków obcych jest bardzo przydatna.

Niejednokrotnie wspominaliśmy o zaletach znajomości języków obcych, dzisiaj zaś chcielibyśmy skupić się na przedstawieniu kilku ważnych faktów przemawiających za pożytecznością znajomości norweskiego.

Wiadomo powszechnie, że Norwegia znajduje się w czołówce rankingu The World Happiness Index. Życie w Norwegii stwarza wiele możliwości i nie chodzi tu tylko o dobre zarobki czy wszechobecną tolerancję odczuwaną na każdym kroku, ale kraj ten słynie też z przepięknych widoków i zachwycającej architektury.

Każdy, kto ma w planach przeprowadzkę do Norwegii, czy nawiązanie kontaktów handlowych z norweskimi firmami powinien rozważyć opanowanie języka norweskiego przynajmniej w stopniu umożliwiającym mu codzienną komunikację. Znajomość norweskiego staje się też, zwłaszcza w połączeniu ze znajomością angielskiego, cenną kompetencją, poszukiwaną coraz częściej na polskim rynku pracy, gwarantującą znacznie wyższe zarobki, a także bardziej prestiżowe stanowiska pracy. W obecnej rzeczywistości, osoby znające język norweski mogą wręcz przebierać w ofertach pracy. Co ważne, znajomość norweskiego przyczynia się też do łatwiejszej komunikacji ze Szwedami, a także Duńczykami, ponieważ norweski należy do tej samej grupy językowej co szwedzki i duński, stąd część słownictwa jest w tych trzech językach bardzo do siebie podobna.

 

Wzajemne podobieństwo języków skandynawskich

Mądre przysłowia w każdym języku

Tłumaczenia dokumentacji księgowej

 

Coraz więcej polskich przedsiębiorców poszerza swoją działalność gospodarczą i oferuje swoje towary i usługi zagranicznym klientom. Często także nabywa różne towary i usługi od kontrahentów zagranicznych, które to transakcje dokumentowane są zagranicznymi fakturami, czasami sporządzonymi w języku angielskim, ale nierzadko również w innym z kilkudziesięciu języków używanych w Europie.

Dokumentacja księgowa firm, zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Finansów  w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów powinna być oparta na prawidłowych i rzetelnych  dowodach sporządzonych w języku polskim oraz w polskiej walucie.  Przedsiębiorca, aby zatem prawidłowo  zaksięgować dany dokument, zobowiązany jest do wprowadzenia go do swoich rozliczeń po przetłumaczeniu na język polski, chyba że treść dokumentu nie budzi najmniejszych wątpliwości. Zatem tłumaczenie dokumentów księgowych nie zawsze jest absolutnie konieczne.

Sytuacja ma się jednak nieco inaczej w razie kontroli skarbowej czy podatkowej. Na żądanie  organu kontrolującego, przedsiębiorca jest  zobowiązany spełnić obowiązek z Ustawy  i wszelkie dokumenty będące podstawą rozliczeń księgowych móc przedłożyć w języku polskim.

Wymóg tłumaczenia uwierzytelnionego wszelkich dokumentów księgowych poddawanych kontroli nadkłada na przedsiębiorców  art. 287 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, który głosi, że „ przedsiębiorca w razie kontroli powinien: przedstawić, na żądanie kontrolującego, tłumaczenie na język polski sporządzonej w języku obcym dokumentacji dotyczącej spraw będących przedmiotem kontroli”.

Warto zatem zadbać o to, aby takie tłumaczenie znalazło się wśród dokumentów, co może uchronić przed nieprzyjemnymi sankcjami w razie kontroli.

Czytaj również:

Czy dokumenty przetłumaczone przez tłumacza zaprzysiężonego w innym kraju tracą ważność w Polsce?

 

Język fiński – za i przeciw przy nauce tego języka

Język fiński wywodzi się z grupy języków ugrofińskich. Do grupy tej, oprócz języka fińskiego należy również język węgierski, estoński oraz mordwiński.

Cechą charakterystyczna tej grupy językowej jest  występowanie dużej liczby przypadków. Z pewnością nie zaskoczy Was fakt, że fiński należy do jednego z najtrudniejszych języków, nie tylko ze względu na bardzo złożoną gramatykę, ale również na trudną wymowę i wiele wyrazów złożonych o imponującej długości. Za dobry przykład może nam posłużyć jeden wyraz lentokonesuihkuturbiinimoottoriapumekaanikkoaliupseerioppilas”  – oznaczające inżyniera specjalizującego  się w silnikach odrzutowych samolotów.

Jest jednak jeden fakt przemawiający za tym, by nauka fińskiego przyszła nam z ochotą. Otóż słownictwo w języku fińskim i zawarte w nim głoski doskonale komponują się z naszym ojczystym językiem i Polakowi  wymowa trudnych głosek ö, ä, y nie powinna przysporzyć większych trudności.

 

Czytaj również:

28 lutego – Dzień Kalevali i dzień kultury fińskiej

Podobieństwa między językami fińskim i estońskim

Wzajemne podobieństwo języków skandynawskich

 

Ile razy zastanawialiście się nad tym dlaczego języki, choć tak różne mają jednak coś ze sobą wspólnego?

W tym kontekście przyjrzyjmy się dzisiaj trzem językom – duńskiemu, szwedzkiemu i norweskiemu.

Języki te wywodzą się z jednej  grupy językowej określanej mianem języków skandynawskich. Podobieństwo tych języków wywodzi się z historii krajów, w których języki te były używane. Kraje takie jak Dania, Szwecja czy Norwegia położone blisko siebie miały wspólny prajęzyk, który miał ułatwiać komunikację i usprawniać wzajemną wymianę towarów.

Dopiero w latach 400 – 100 p.n.e zostały wyodrębnione dwie grupy języków  wschodnionordycka i zachodnionordycka. Pierwsza grupa dała początek językowi duńskiemu i szwedzkiemu, druga – norweskiemu, islandzkiemu i farerskiemu.

Wzajemna zrozumiałość  i podobieństwo języków nie oznaczają oczywiście, że  tłumacz norweskiego będzie mógł bez problemu przetłumaczyć dokumenty napisane po szwedzku czy po duńsku.  Jednak Duńczyk rozmawiający ze Szwedem zrozumie niektóre wyrażenia, co z pewnością ułatwi mu komunikację.

 

Czytaj również:

Ile jest języków na świecie?

 

 

Mało znane fakty o języku bułgarskim

Język bułgarski należy do grupy języków słowiańskich, ( do której zalicza się również  między innymi serbski, albański czy najbliższy bułgarskiemu macedoński).

Językiem bułgarskim posługuje się około około 12 milionów ludzi na całym świecie. Jest  uznany jako  język oficjalny Bułgarii oraz Góry Athos, czyli okręgu autonomicznego w Grecji, zamieszkiwanego wyłącznie przez mnichów prawosławnych. Jest jednym z  oficjalnych języków Unii Europejskiej, za sprawą czego używana przez Bułgarów cyrylica stała się trzecim oficjalnym alfabetem UE.

Częstokroć, gdy słyszymy język bułgarski, myślimy, że mamy do czynienia z językiem rosyjskim, brzmienie obu języków jest bowiem bardzo do siebie podobne.  Jedynym aspektem wspólnym między bułgarskim i rosyjskim jest alfabet wywodzący się tak w w języku rosyjskim, jak w bułgarskim z cyrylicy.

Naukę języka bułgarskiego warto rozpocząć od zapoznania się właśnie z alfabetem i wymową poszczególnych głosek. Potem pozostała już tylko nauka gramatyki oraz słówek i bułgarski mamy opanowany. Lecz żeby nie było tak łatwo i przyjemnie bułgarski, jak każdy inny język słowa mające podobne do polskich wyrazów brzmienie, jednak zupełnie odmienne znaczenie. Oto niektóre z nich:

булка – panna młoda

гора – las

джинси – sztruksy

диван – kanapa

диня – arbuz

дупка – dziura

жилетка – kamizelka

жито – pszenica

запалка – zapalniczka

запомня – zapamiętać

карта – mapa

комбинезон – halka

купа – miska

купон – impreza (też kupon)

лук – cebula

матка – macica

направо – prosto

писмо – list

плик – koperta

покривка – obrus

срам – wstyd

стол – krzesło

халка – obrączka

часовник – zegarek

ягода – truskawka

 

Czytaj także:

„Fałszywi przyjaciele” w języku bułgarskim