„Vesele Vanoce” czyli „Wesołych Świąt” po czesku

Atmosfera Świąt Bożego Narodzenia jest już wyczuwalna niemal w każdym miejscu, czy to przy robieniu świątecznych zakupów, czy też podczas spaceru po okolicy rozświetlonej kolorowymi dekoracjami, jak również w naszych domach, w których pięknie unosi się w powietrzu zapach cynamonu i piernika.    

Każdy z nas wie jak wyglądają nasze, polskie przygotowania do Świąt Bożego Narodzenia i polskie tradycje bożonarodzeniowe. A jakie tradycje związane ze świętami mają nasi południowi sąsiedzi?

Jeśli przejeżdżaliście może ostatnio przez Czechy, z pewnością zauważyliście już kolorowo przystrojone domy i świąteczne dekoracje ulic i miasteczek. Jak wyglądają zatem święta u naszych południowych sąsiadów?

W Cechach, podobnie jak w Polsce, Święta Bożego Narodzenia są kojarzone przede wszystkim z choinką. Czesi ustawiają w domach kolorowo przystrojone drzewka, a tradycją jest, aby było to prawdziwe drzewka, najczęściej są nimi jodły lub świerki. Domy są też dekorowane gałązkami jemioły. Bardzo popularne w Czechach jest również przygotowywanie wieńca adwentowego z czterema świecami, które symbolizują poszczególne niedziele okresu oczekiwania na narodzenie Jezusa.

Święta w Czechach związane są też oczywiście z typowymi świątecznymi potrawami i smakołykami. Podczas wieczerzy wigilijnej nie może zabraknąć zupy rybnej i smażonego karpia z sałatką ziemniaczaną. Karp, podobnie jak w Polsce,  jest jednym z symboli Bożego Narodzenia w Czechach. W czasie świąt, bardzo popularne są też różnorodne malutkie ciasteczka, wypiekane w czasie całego okresu przed Bożym Narodzeniem. Jako przekąski podaje się też  suszone owoce, orzechy oraz prażony groch.

Zapoznajmy się również z paroma podstawowymi czeskimi zwrotami związanymi z nadchodzącymi świętami:

Świąteczne Życzenia:

Vesele Vanoce a Sczastny Novy Rok –
Wesołych Świąt i szczęśliwego Nowego Roku

půlnoční – pasterka

Štědrý den – „ szczodry dzień” czyli nasza Wigilia (24 grudnia)

Zázvorky – czeskie ciasteczka z  imbirem

Ježíšek – dzieciątko Jezus

Vánoční strom – choinka

Spójrzmy również jak czeskie kolędy są uderzająco podobne do polskich:

Na początek Cicha noc w wydaniu czeskim:

Tichá noc, svatá noc,

jala lid v blahý klid.

Dvé jen srdcí tu v Betlémě bdí,

hvězdy při svitu u jeslí dlí,

v nichž malé děťátko spí,

v nichž malé děťátko spí.

 

Tichá noc, svatá noc!

Co anděl vyprávěl,

přišel s jasností v pastýřův stan,

zní již z výsosti, z všech země stran:

„Vám je dnes spasitel dán;

přišel Kristus Pán!“

 

Tichá noc, svatá noc!

Ježíšku na líčku

boží láska si s úsměvem hrá,

zpod zlaté řasy k nám vyzírá,

že nám až srdéčko plá,

vstříc mu vděčně plá.

 

Kolejną propozycją jest kolęda „Pójdźmy wszyscy do stajenki”

Půjdem spolu do Betléma

Půjdem spolu do Betléma,

dujdaj, dujdaj, dujdaj dá!

 Ježíšku, panáčku!

Já tě budu kolíbati,

Ježíšku, panáčku!

Já tě budu kolíbat!

 

Začni Kubo na ty dudy

dudaj, dudaj, dudaj, dá!

 

Ježíšku, panáčku!

Já tě budu kolíbati,

Ježíšku, panáčku!

Já tě budu kolíbat!

 

A ty Janku na píštalku

dudli, tudli, dudli, dá!

 

Ježíšku panáčku!

Já tě budu kolíbati,

Ježíšku panáčku!

Já tě budu kolíbat!

 

A ty Mikši na housličky

hudli, tydli, hudli, dá!

 

Ježišku panáčku

Já tě budu kolíbati,

Ježíšku panáčku!

Já tě budu kolíbat!

 

A ty Vávro, na tu basu

rumrum, rumrum, rumrum, dá!

 

Ježíšku panáčku!

Já tě budu kolíbati,

Ježíšku panáčku!

Já tě budu kolíbat!

… oraz wszystkim znana świąteczna piosenka „jingle bells”

Rolničky, rolničky, kdo pak vám dal hlas? Kašpárek maličký nebo děda Mráz?

Rolničky,rolničky,co to zvoní v nich?

Maminčiny písničky Vánoce a sníh.

 

Sláva už je sníh, jedem na saních,

kluci křičí, zvonek zní, jenom táta ztich.

Kouká na syna, uši napíná,

co to slyší v rolničkách? Na co vzpomíná?

 

Rolničky, rolničky, kdo pak vám dal hlas? Kašpárek maličký nebo děda Mráz?

Rolničky,rolničky,co to zvoní v nich?

Maminčiny písničky Vánoce a sníh.

 

Zvonky dětských let, rozezvoňte svět,

těm co už jsou dospělí,ať je znova pět!

Zvoňte z lehýnka stačí chvilinka:

vzpomínka jak rolničky,v srdci zacinká.

 

Rolničky, rolničky kdopak vám dal hlas?

Kašpárek maličký nebo děda Mráz?

Rolničky,rolničky co to zvoní v nich?

Maminčiny písničky Vánoce a sníh.

 

Mam nadzieję, że tym artykułem przybliżyłam Wam nieco słówka czeskie związane z obchodami Świąt Bożego Narodzenia w Czechach.

 

zajrzyj również do innych artykułów o podobnej tematyce:

Szwedzka tradycja spędzania Świąt Bożego Narodzenia

Popularne zwyczaje Świąt Bożego Narodzenia w różnych zakątkach świata

 

 

 

 

 

 

 

 

Jakie korzyści dają nam wyjazdy zagraniczne ?

 

Wakacje, czas wypoczynku, relaksu, wyjazdów zagranicznych. Chyba każdy z nas kocha lato i z przekonaniem mogę stwierdzić, że dla większości ludzi, jest to pora najbardziej  lubiana.  Jest to czas gdy planujemy wypocząć i  spędzić wolne chwile z rodziną. Większość z nas najczęściej wybiera te zagraniczne, ze względu na chęć poznania nowych miejsc i gwarancji pogody.

 

Zastanówmy się teraz, jakie korzyści daje nam zagraniczny wyjazd  i w jaki sposób wpływa to na poznawanie nowego języka.

Przygotowując się do wyjazdu, z pewnością czytamy różnorakie poradniki z opisem miejsc w które chcemy się udać. Być może, ambitniejsi zaczynają naukę języka tego kraju, gdzie zamierzają się udać,  a może są tacy którzy już znają  podstawy tego języka i pragną go poznać lepiej.

Wakacje to doskonała forma na przyswojenie nowego słownictwa, bo przecież jakoś trzeba się dogadać w różnych sytuacjach. W większości krajów, będzie to oczywiście angielski, gdzie zdecydowana liczba osób nim władających, będzie umiała swobodnie się nim posługiwać.

Niestety inne kraje górują nad Polską, w liczbie osób znających chociażby jeden język obcy w stopniu komunikatywnym. W tej sytuacji, wyjazd zagraniczny jest dobrym pretekstem do tego by rozpocząć naukę języka obcego.

Wyjeżdżając do obcego nam kraju, poznajemy  całkiem nową i nieznaną nam kulturę oraz obyczaje. Dzięki takim bliskim spotkaniom z obcokrajowcami, mamy większe pojęcie świata.

Kolejną korzyścią jaka stoi za zagranicznymi wojażami, jest nawiązywanie nowych znajomości, często z innego kraju, a to kolejny etap ku lepszemu poznawaniu języka.

Warto też wspomnieć, że zagraniczne wycieczki oferują turystom zwiedzanie wielu ciekawych miejsc, których w Polsce nie zobaczycie, a to przyczynia się do kolekcjonowania wspomnień których nikt nam nie zabierze. Wycieczki organizowane mają to do siebie, że najczęściej przewodnik mówi w języku angielskim, francuskim, niemieckim  lub rosyjskim, gdy nie znamy któregoś z tych języków, wiele nie dowiemy się o miejscu które chcemy zwiedzić, jedynie pozostaną piękne fotografie i to na tyle.

Cóż,  nie zostało nam nic więcej jak tylko pakować walizki i ruszać w podróż, ku poznawaniu innego świata….

 

Przeczytaj również:

Czy łatwiej uczyć się podobnych języków, czy zupełnie odmiennych?

Nauka języka obcego dla dzieci –skuteczne metody

 

Nauka języka obcego bardzo silnie stymuluje rozwój inteligencji dziecka i ułatwia mu przyswajanie wiedzy także z innych dziedzin. Dlatego warto zadbać, by nasza pociecha  miała codziennie kontakt z językiem obcym również w domu, a nie tylko podczas zajęć języka angielskiego w przedszkolu czy szkole.

 

 Jak więc rozpocząć naukę języka z milusińskim ?

Zapomnijmy o tradycyjnych sposobach stosowanych wśród nastolatków czy dorosłych. Maluch na pewno nie polubi angielskiego, jeśli będziemy go zmuszać do nauki na pamięć i ciągle robić testy ze słówek.

Małe dzieci najwięcej uczą się przez zabawę. W swobodnej i radosnej atmosferze przyswajają dużo więcej, niż siedząc za biurkiem. Bajki, piosenki i gry w obcym języku to świetny sposób na zainteresowanie nim malca. Przydadzą się również książeczki i pisma, które dzięki swojej kolorowej formie na pewno spodobają się najmłodszym.

Poniżej przedstawiam kilka „złotych zasad” które koniecznie trzeba wdrożyć rozpoczynając przygodę z obcym językiem, a nauka nie znudzi naszego malca i stanie się doskonałą przygodą na dalsze etapy jego życia i świetnym  starem do wkroczenia w dorosłość

  • zakres słownictwa powinien odpowiadać ogólnemu poziomowi wiedzy i zainteresowaniom dziecka. W wieku 3–7 lat dziecko powinno poznawać słownictwo związane z najbliższym otoczeniem, czyli z takich grup tematycznych, jak: zwierzęta, rośliny, dom, rodzina, szkoła, podwórko;

 

  • dziecko dość szybko się dekoncentruje – nauka nie może zatem trwać zbyt długo; optymalny czas nauki dla dzieci w wieku 3–4 lat to ok. 15–20 minut, w wieku 5 lat – ok. 25–30 minut, zaś w wieku 6–7 lat to około 30 minut;

 

  • dzieci najłatwiej przyswajają wiedzę w ruchu – dlatego bardzo ważne jest wprowadzenie do zabaw elementów ruchowych;

 

  • należy także w miarę możliwości urozmaicać naukę, przeplatając ją np. śpiewaniem piosenek, recytowaniem wierszyków czy rysowaniem;

 

  • nic bardziej nie motywuje dzieci do nauki niż zabawa, dlatego warto wykorzystać gry językowe (np. domino, memorki, Piotruś, kwartet), by pokazać dziecku, jak wielką frajdę może sprawiać poznawanie angielskich słówek;

 

W dalszej części artykułu chciałam zaprezentować kilka metod nauczania. Z metod tych korzystają już przedszkolaki, gdyż jest to fajna zabawa i równocześnie doskonała nauka przyswajania nowych słówek.

Metoda Helen Doron –metoda ta została stworzona z myślą o dzieciach. Cały cykl nauczania to okres 9 lat. Według autorki tej metody naukę może rozpocząć trzymiesięczny maluszek. Podczas zajęć dzieci mają kontakt wyłącznie w języku obcym, co pozwala im na przyswojenie dużej ilości nowych słów.

Metoda Callana – chyba najbardziej znana nam wszystkim  metoda nauki języków. Jej głównym założeniem jest prowadzenie wyłącznie konwersacji w języku obcym. Uczniowie, korzystający z tej metody nauki, nie mogą robić notatek i zapisywać nowych słówek, zamiast tego kładzie się duży nacisk na powtarzanie materiału.

Metoda Berlitza – nauka języka obcego skupia się na komunikacji. Lektorzy stosujący tę metodę, przybliżają pojęcia obcego języka za pomocą obrazów, z wykorzystaniem ilustracji oraz rzeczywistych przedmiotów, operując szerokim repertuarem min i gestów oraz aranżując proste sytuacje komunikacyjne. Nauka polega więc wyłącznie na patrzeniu i słuchaniu a w następstwie mówieniu. Dopiero w kolejnych etapach tej nauki, wprowadza się czytanie i pisanie.

Metoda Sita – metoda nauki, odmiana suggestopedii wykorzystująca właściwości stanu głębokiego odprężenia. Metoda ta łączy zapamiętywanie obcojęzycznych wyrazów i zwrotów w stanie relaksu z samodzielną, aktywną pracą.  Rekomendowana jest dzieciom powyżej 12 roku życia, jak również osobom dorosłym. Przyswajanie nowego języka polega na słuchaniu 40 minutowego nagrania. Dzięki tej metodzie zakres słownictwa znacznie się powiększa.

Total Physical Response – skuteczna metody nauczania małych dzieci, która polega na reagowaniu ciałem. W tej metodzie dziecko pokazuje, w jaki sposób zrozumiało słowa i wyrażenia poprzez ruch i gest. Jest to bardzo naturalna metoda i idealnie sprawdza się w nauczaniu małych dzieci.

Na koniec przyjrzyjmy się jakie korzyści płyną z nauki małych dzieci nowego języka.

Zgodnie z przeprowadzonymi badaniami, dzieci które rozpoczęły naukę w wieku przedszkolnym lepiej przyswajają system dźwiękowy, co wpływa na doskonalszą wymowę i lepsze zrozumienie osób, dla których jest to język ojczysty.

Kolejnym, bardzo istotnym faktem jest zwiększona zdolność zapamiętywania nowych słówek oraz podstaw gramatyki. Udowodniono, że dzieci które w wielu przedszkolnym miału kontakt z językiem obcym mają większą koncentrację.

Tak więc warto rozważyć decyzje i zachęcić malucha do rozpoczęcia nauki jak najwcześniej. Jest to doskonałą inwestycją na przyszłość.

Czytaj również:

Nauka języków za pomocą muzyki

Jakich języków warto się uczyć ?

Jaki jest najstarszy język świata ? Hebrajski, perski czy może litewski ?

Dzieje języków wraz z upływem  lat zmieniały się tak samo jak nasza historia i ludzie, którzy ją tworzą. Ewolucja w zakresie języków postępowała stopniowo, tworząc coraz to nowsze odmiany języków, nowe gwary, a ludzie przekazywali je dalszym pokoleniom.

W poniższym artykule skupimy się na kilku językach, które są uznawane  przez naukowców za najstarsze.

 

Hebrajski 

 Język ten wszedł do użytku około 400 roku n.e. Do dnia dzisiejszego zachował się jako liturgiczny język państwa żydowskiego. W XIX i XX wieku hebrajski przeszedł bardzo znaczące zmiany zarówno w pisowni, jak i w wymowie i został oficjalnie uznany za język judaizmu. Współczesny język hebrajski znacząco różni się od swojego starożytnego poprzednika, lecz jego rodzimi użytkownicy, czytając Stary Testament i inne teksty o tematyce religijnej  są w stanie zrozumieć każde słowo. Alfabet hebrajski składa się z 22 liter, które tworzą wyłącznie spółgłoski. Pięć głosek ma formy końcowe (sofit), czyli zmieniające wygląd, gdy znajdują się na końcu wyrazu:

 

Podstawowe zwroty

תודה – dziękuję – TODA

תודהרבה – dziękuję bardzo (dosłownie: dzięki wielkie) – TODA RABA

אניאוהבאותך – ja kocham ciebie  – ANI OHEW OTACH

תןלי, בבקשה – daj mi, proszę (do mężczyzny) – TEN LI, BEWAKASZA

בוקרטוב – dobry ranek (dzień dobry rano) – BOKER TOW

צחריםטובים – południe dobre (dzień dobry w południe) – COCHORAJIM TOWIM
ערבטוב – wieczór dobry (dobry wieczór) – EREW TOW

לילהטוב – noc dobra (czyli dobranoc) – LAJLA TOW

 

Tamilski

Należy do najważniejszych języków wśród drawidyjskiej rodziny językowej. Najstarsze zapisy tamilskiego sięgają III stulecia przed Chrystusem. W mowie język ten jest wciąż żywy jako oficjalny język stosowany jest w indyjskim stanie Tamilnadu oraz na Sri Lance i Singapurze. Tamilski zajmuje obecnie dwudzieste miejsce na świecie pod względem liczby użytkowników.

 

Podstawowe zwroty

Witam   –   Hello. 
Dziękujęstuh-tee.
Jak się nazywasz? – oyaaghenamamokka’da?
Nazywam się… – maaghenama…
Proszę – karuna kara.
Tak – owu. 
Nie – naeh.
Przepraszam – sama venna.
Ile to kosztuje?  – ehekkakeeyada?
Gdzie jest..? – ….koheda?

Litewski

Początki jego istnienia datowane są na VII wiek n.e., kiedy to funkcjonował wyłącznie jako język mówiony. Pierwsze zapiski w języku litewskim pojawiły się dopiero w XVI wieku. Jak głosi stare przysłowie: „Jeśli chcecie posłuchać jak mówili kiedyś wszyscy Europejczycy, pojedźcie na Litwę i posłuchajcie litewskiego rolnika” i jest w tym wiele prawdy, bowiem litewski na przestrzeni lat praktycznie nie zmienił się pod względem fonetycznym, wprowadził jedynie kilka dialektów, które jednak są zrozumiałe dla osób biegle posługującym się tym językiem.

Obecnie językiem litewskim mówi około 4 milionów osób. Oprócz mieszkańców Litwy, językiem tym posługują się również Litwini mieszkający na zachodzie Białorusi i w północno-wschodniej Polsce,jak również na terenie Rosji, na Łotwie oraz emigranci w Stanach Zjednoczonych, Kanadzie, Australii i Niemczech.

Podstawowe zwroty

Jak się masz?Kaip tu gyveni?
Dobrze, dziękuję – Ačū, gerai.
Jak się nazywasz?Kaipjūsųvardas?
Nazywam się…  Mano vardasyra…
Miło cię poznać  – Malonu.
Proszę – Prašau.
Dziękuję – Ačiū.
Nie ma za co – Nera užką.
Tak – Taip.
Nie – Ne.
Przepraszam – Atsiprašau.
Do widzenia – Sudie.
Czy mówisz po angielsku?Ar jus kalbateangliškai? 

 

Perski

 Zgodnie  z historycznymi zapiskami, język ten ewoluował poprzez trzy etapy rozwoju: staroperski ( VI-IV wieku p.n.e zapisywany wyłącznie pismem klinowym), średnioperski, zwany inaczej Pahlawi (III wiek p.n.e – VIII wieku n.e) oraz nowoperski (od IX wieku n.e., zapisywany pismem arabskim). Obecnie używa się go w Afganistanie oraz w Tadżykistanie.

 

 Podstawowe zwroty

Cześć – Salam

Jak sie masz? – Khoobi (khubi)

Dobrze – Khoob (khub)

Mam się dobrze – Khoobam(khubam)

Co slychac – Chetori (czetori)

Jak leci – Chekaramikoni (chekaramekonni)

Dlaczego – Chera (czera)

Jak – Chijoori (Czidżuri)

co?– Chi? (czi)

Kto – Ki (kii)

Gdzie– Koja (Koja)

Kiedy – Kay – (kaj)

Tak – Areh (Arrreh)

Nie – Nah

Chodz – Bia (Bi-a)

 Dziekuje – Merci (Mersi) Tashakor (taszakor)

 Do widzenia – Khodahafez (Khodahafez)

 

 

Islandzki

Należący do grupy języków germańskich, pozostał właściwie językiem niezmienionym w stosunku do języka Wikingów zasiedlających w IX wieku wyspę. Oczywiście, w miarę upływu czasu, islandzki wzbogacił się o wiele nowych słów.

Najbardziej spokrewnione z językiem islandzkim są dialety zachodnio-norweskie oraz język Wysp Owczych. W dalszej kolejności spokrewnienia można wymienić: język duński, szwedzki, angielski, holenderski oraz niemiecki.

PODSTAWOWE ZWROTY

Dzień dobry  Góðan dag(inn)

Cześć  Halló, sjáumst

Ratunku    Hjálp!

Jedzenie       Matur

Pieniądze      Peningar

Karta kredytowa     Kreditkort

Waluta         Gjaldmiđill

Monety        Mynt

Mapa  Kort

Adres Heimilisfang

Jak?   Hvernig?

Ile?    Hve, hversu?

Co?    Hvað?

Kiedy?          Hvenær?

Gdzie?         Hvar?

Kto?   Hver?

Dlaczego? Hversvegna?

Lotnisko Flugvöllur

Bank   Banki

Konsulat Ræðismannsskrifstofa

AmbasadaSendiráð

Szpital         Sjúkrahús

Hotel  Hótel

Stacja benzynowa Bensínstöð

AptekaApótek

Restauracja   Veitingahús

Supermarket Verslun

Taxi / PostójLeigubíll / Leigubílastöð

TelefonSími

Toaleta Snyrting

Ciepły Heitt

 

Macedoński:

Ma podłoże dialektów słowiańskich, na podstawie których święci Cyryl i Metody skodyfikowali język  staro-cerkiewno-słowiański (SCS), który jest językiem najbardziej zbliżonym do dzisiejszego macedońskiego. Pierwsze zapiski w języku macedońskim pojawiły się w latach pięćdziesiątych i sześćdziesiątych XIX wieku. Obecnie językiem macedońskim posługuje się około 1,8 milionów ludzi, głównie w Macedonii, gdzie ma status języka urzędowego,jak również emigranci z Niemiec, Stanów Zjednoczonych, a także Australii.

 

Podstawowe zwroty

Доброутро! [dobro utro!] – dzień dobry! [rano]

 Добарден! [dobar den!] – dzień dobry!

 Добровечер [dobroveczer] – dobry wieczór!

 Добравечер! [dobra veczer!] – dobry wieczór!

 Добраноќ [dobra noć] – dobranoc

 Леканоќ [lekanoć] – dobranoc

 Да [da] – tak

 Не [ne] – nie

 Здраво! [zdravo!] – cześć!

 Чао! [ćzao!] – na razie! [przy pożegnaniu]

 Какоси? [kako si?] – jak leci?

 Одлично [odliczno] – świetnie

 Темолам [te molam] – proszę [cię]

 Извини [izvini] – przepraszam

 Благодарам [blagodaram] – dziękuję

 Какосевикате? [kakosevikate?] – jak się pan/pani nazywa?

 Јассевикам… [jassevikam…] – nazywam się…

 Одкадеси? [od kade si?] – skąd jesteś?

 Јассумод … [jas sum od…] – jestem z…

 

Baskijski 

Potocznie zwany również euskara. Początki jego dziejów nie są znane przez lingwistów, jednakże według historyków, mowa Basków wywodzi się bezpośrednio od mowy neandertalczyków, dowodem na to mają być zapiski z malowideł naskalnych. Obecnie, ze względu na brak pokrewieństwa miedzy językiem basków a jakimkolwiek innym językiem indoeuropejskim, język baskijski definiowany jest jako pierwszy język odosobniony.  Szacuje się, że posługuje się nim obecnie około 714 tysięcy osób. Większość z nich zamieszkuje Kraj Basków w Hiszpanii, zaś pozostała część północną i centralną Nawarrę oraz tak zwany francuski Kraj Basków.

 

PRZYDATNE ZWROTY:

Dzień Dobry  – Egun on

Dobranoc – Gabon

Cześć – Kaixo 

Jak się nazywasz? – – Zein da zureizena?

Prywatne – Pribatuta

Otwarte– Irekita

Zakaz palenia – Debekatuta dago pasatzea

Wejście– Sarrera

Zakaz wchodzenia – Debekatuta dago sartzea

Wyjście– Irteera

Wolne– Hutsik 

Toalety– Komunak

Panie– Emakumeak

Panowie – Gizonezkoak

Adres– helbide

 

 

Fiński

Pierwsze zapiski w języku fińskim datowane są na początek XII wieku. Jest to język klasyfikowany do fińskiej gałęzi języków ugrofińskich. Jest to jeden z nielicznych języków używanych w Europie, który nie należy do rodziny indoeuropejskiej. Język fiński, podobnie jak węgierski i estoński, należy do grupy ugrofińskiej, w skład której wchodzą też języki ludów zamieszkujących Syberię, między innymi język maryjski, mordwiński, komi czy udmurcki. Obecnie język fiński jest obok szwedzkiego językiem urzędowym Finlandii i szacuje się, że ma około 4,5 milionów użytkowników. Charakterystyczne dla fińskiego są słowa, które zawierają w sobie kilkadziesiąt znaków, przykładowo ‘lentokonesuihkuturbiinimoottoriapumekaanikkoaliupseerioppilas’, co oznacza inżynier stażysta specjalizujący się w silnikach odrzutowych samolotów”

PRZYDATNE ZWROTY:

kyllä – tak 
ei – nie
Kiitos. – Dziękuję.
Ole hyvä. / Eipäkestä. – Proszę bardzo. Nie ma za co.
Saanko…? – Proszę (prosząc o coś).
Ole hyvä! / Olkaahyvä! – Proszę (podając coś).
(Hyvää) huomenta! – Dzień dobry! (rano)
(Hyvää) päivää! – Dzień dobry! (po południu)
Näkemiin! – Do widzenia!
(Hyvää) iltaa! – Dobry wieczór!
Hyvääyötä! – Dobranoc!
Hei! / Terve! / Moi! – Cześć! (powitanie)
Heisitten! / Heihei! – Pa!
Näkemiin! – Do zobaczenia!
Anteeksi! – Przepraszam! (np. zaczepiając osobę nieznajomą) 

 

Gruziński

Inaczej zwany kartuliena, sięga swym rodowodem czasów starożytnych. Jego początki datuje się na drugie tysiąclecie przed Chrystusem. Nieodzownym śladem  istnienia języka gruzińskiego są napisy na kamieniu z IV wieku przed Chrystusem, znalezione w regionie Kachelita. Obecnie  jest używany przez około 4,2 milionów osób zamieszkujących Gruzję oraz przez dalsze 2,5 milionów w Turcji, Rosji, Stanach Zjednoczonych i w Europie, jak też przez niewielkie grupy w Iranie. Ciekawostką jest, że w alfabecie gruzińskim  nie wyróżnia się małych i wielkich liter. Mało tego, litery w wyrazie nie są w żaden sposób ze sobą połączone, każdą pisze się osobno. I jakby tego było mało, litery w wersji pisanej odręcznie i  w wersji drukowanej mogą mocno różnić się od siebie.

PODSTAWOWE ZWROTY:

კი [ki] – tak
არა [ara] – nie
მადლობა [madloba] – dziękuję
ინებეთ [inebet] – proszę (podając coś)
შეიძლება [szeidzleba] – proszę (prosząc o coś)
დილამშვიდობისა [dilamszwidobisa] – Dzień dobry! (rano)
ნახვამდის [nachwamdis] – Do widzenia!
საღამომშვიდობის [saghamomszwidobisa] – Dobry wieczór!
ღამემშვიდობისა [ghamemszwidobisa] – Dobranoc!
გამარძობათ [gamardzobat] – Cześć (nieformalne przywitanie)
აბაჰე! [aba he] – Cześć! (nieformalne pożegnanie)
ნაჰვამდის [nachwamdis] – Do zobaczenia!
მებოდიში [me bodiszi] – przepraszam, przykro mi
ბოდიში [bodiszi] – przepraszam (np. zaczepiając kogoś)
უფასო [upaso] – bezpłatny

 

 

 

Irlandzki (irlandzki gaelicki, iryjski):

Historia języka irlandzkiego sięga 2500 lat. Najstarsze zapisy zachowały się na grobowcach w piśmie ogamicznym. Irlandzki należy do indoeuropejskiej grupy celtyckiej. Po licznych przewrotach historycznych irlandzki przestał istnieć jako język pisany, tylko nieliczni mieszkańcy wsi potrafili posługiwać się tym językiem, co było niemile widziane w towarzystwie elity.Dopiero pod koniec XIX i na początku XX wieku język irlandzki wrócił do łask. Powstały pierwsze instytucje zajmujące się jego propagowaniem, takie jak Liga Gaelicka (irl. Conradh na Gaeilge) pod przewodnictwem Douglasa Hyde’a. Od czasu ogłoszenia przez Irlandię niepodległości w 1922 roku rozpoczęto działania mające na celu obronę języka, które są kontynuowane po dzień dzisiejszy.Od roku 1998 irlandzki stał się językiem urzędowym w Irlandii Północnej. Obecnie językiem tym posługuje się około 77 tysięcy osób.

 

 PRZYDATNE ZWROTY:

tak / nie – yes / no

dzień dobry – good morning (rano), good afternoon (po południu)

dobry wieczór – good evening

do widzenia – goodbye

cześć – hi

jak się masz? – how are you?

dobrze – fine, good

źle – not good, bad

dziękuję (bardzo) – thank you (very much)

proszę  – you welcome (nie ma za co)

proszę (prośba) – please

przepraszam – excuse me

ile to kosztuje? – how much?

toaleta – WC, toilet

 

Zobacz także:

 

Podobne artykuły:

Które języki zginą w najbliższej przyszłości ?

Ile jest języków na świecie?

 

 

 

Jakie dokumenty należy przetłumaczyć zatrudniając cudzoziemca ?

Polscy przedsiębiorcy coraz częściej decydują się na zatrudnienie obcokrajowców, ze względu na łatwiejszy sposób pozyskania  dobrego pracownika oraz znacząco niższe koszty zatrudnienia. Według danych statystycznych, już w roku 2014  w Polsce pracowało,  na podstawie zezwoleń na pracę, ponad 26 tysięcy cudzoziemców między innymi z Białorusi, Rosji, Ukrainy, Mołdowy, Gruzji i Armenii. Z roku na rok liczba ta wzrasta i szacuje się, że obecnie na terenie Rzeczypospolitej Polskiej przebywa około 243 tysięcy cudzoziemców. Najliczniejszą  grupę wśród nich stanowią  Ukraińcy.

Decydując się na nawiązanie stosunku pracy z cudzoziemcem należy uzyskać zezwolenie na jego zatrudnienie. W tym celu należy udać się do odpowiedniego terytorialnie wojewody, w celu złożenia wniosku o wydanie zezwolenia. Aby otrzymać takie zezwolenie, przedsiębiorca musi spełnić kilka warunków:

 

  • Cudzoziemiec musi posiadać ważną wizę lub inny dokument uprawniający go do pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (np. zezwolenie na pobyt czasowy, które potwierdza karta pobytu)
  • Wysokość wynagrodzenia wskazanego w umowie z cudzoziemcem nie może być niższa od wynagrodzenia polskiego  pracownika na tym samym lub porównywalnym stanowisku.
  • wykonywana praca przez cudzoziemca nie może odbywać się na innych warunkach lub na innym stanowisku niż określone w zezwoleniu.

Zezwolenie na pracę pracodawca może uzyskać do wojewody właściwego ze względu na miejsce zamieszkania bądź siedzibę firmy. W wniosku powinna znajdować się informacja od starosty, o braku możliwości zatrudnienia na to stanowisko. Pozwolenie wydawane jest na określony we wniosku czas. Nie może być  on jednak dłuższy niż 3 lata.

Koszt wydania pozwolenia jest zależny od czasu na jaki zostało wydane, przykładowo zatrudniając osobę na okres krótszy niż 3 miesiące, koszt zezwolenia wynosi 50 zł, zaś koszt uzyskania pozwolenia na okres powyżej 3 miesięcy wynosi 100 zł.

Pracodawca składając wniosek o wydanie zezwolenia, zobowiązany jest również przedłożyć następujące dokumenty:

  • wniosek o wydanie pozwolenia na pracę dla cudzoziemca,
  • kopię dokumentu podróży obcokrajowca,
  • potwierdzenie spełniania przez obcokrajowca wymagań koniecznych do podjęcia pracy (w przypadku zawodów regulowanych),
  • dokumenty potwierdzające ukończenie szkoły lub studiów w Polsce, kraju EOG lub Szwajcarii, jeśli nastąpiło to w ciągu ostatnich 3 lat,
  • dokumenty potwierdzające legalność pobytu w Polsce, jeśli nastąpił on w ciągu ostatnich 3 lat,
  • kopię dowodu wniesienia opłaty skarbowej,
  • oryginał pełnomocnictwa, jeśli pracodawca nie składa wniosku osobiście.

 

Wszystkie dokumenty dołączone do wniosku  powinny być sporządzone w języku polskim. Konieczne jest zatem przedłożenie wszystkich obcojęzycznych dokumentów do tłumaczenia uwierzytelnionego.

 

Podobne artykuły:

Tłumaczenia poświadczone z języka obcego na obcy

ONZ uznaje Międzynarodowy Dzień Tłumacza

Międzynarodowy Dzień Tłumacza  (International Translation Day – ITD) jest obchodzony na świecie w dniu 30 września,  w dniu wspomnienia św. Hieronima, tłumacza Biblii uznawanego za patrona tłumaczy.  Międzynarodowe organizacje tłumaczy od dawna starały się o oficjalnie uznanie przez ONZ święta, które przez środowiska tłumaczy jest obchodzone już od 1953 roku.  Starania te zakończyły się pomyślnie, przyjęciem podczas 71. sesji Zgromadzenia Ogólnego Narodów Zjednoczonych 24 maja Rezolucji  A/71/L.68, na mocy której 30 września został oficjalnie uznany przez ONZ za Międzynarodowy Dzień Tłumacza.

W rezolucji podkreśla się niezastąpioną rolę zawodowych tłumaczy dla współpracy międzynarodowej, podkreśla się rolę tłumaczy w budowaniu pokoju na świecie, wzajemnego zrozumienia i pokoju. Zwraca się również uwagę na potrzebę kształcenia następnych pokoleń zawodowych tłumaczy ustnych  i pisemnych oraz terminologów.

 

Zajrzyj również do artykułu:

Święty Hieronim – Patron tłumaczy

Tłumaczenia i tłumacze – historia zawodu tłumacza

Zawód tłumacza przysięgłego w Europie – część I

Zawód tłumacza przysięgłego w Europie – część II

Jak odczytywać cyrylicę

Cyrylica, czyli alfabet służący do zapisu języków wschodniosłowiańskich, większości języków południowosłowiańskich, a także wybranych innych języków, nie jest wcale jednorodna. W zależności od kraju, w którym jest używana, w przeszłości podlegała wielu modyfikacjom, co znalazło swoje odzwierciedlenie w jej poszczególnych wersjach.

Pokolenie Polaków jeszcze do niedawna uczące się obowiązkowo języka rosyjskiego w szkole, przyswoiło sobie cyrylicę w postaci tak zwanej ‘grażdanki’, będącej w istocie wersją cyrylicy wprowadzoną za sprawą cara Piotra Wielkiego w wyniku przeprowadzonej na początku XVIII wieku reformy pisma. Jednak znajomość tej odmiany cyrylicy nie oznacza wcale umiejętności odczytywania cyrylicy w pozostałych odmianach językowych. Poniższy wpis ma służyć wyjaśnieniu zasad odczytywania poszczególnych znaków cyrylicy w zależności od wersji języka, w którym jest ona wykorzystywana. W opracowaniu skupiliśmy się na języka słowiańskich zapisywanych cyrylicą.

Obok każdej litery cyrylicy umieszczony  został jej polski odpowiednik. W przypadku różnic w odczytywaniu danego znaku w poszczególnych odmianach cyrylicy, zostało to opisane.

A zatem poszczególne znaki cyrylicy są następujące:

А а– czytamy jak „a”

Б б – „b”

В в – „w”

Г г – w języku rosyjskim, serbskim i bułgarskim znak ten czytamy jako „g”, natomiast w ukraińskim jako dźwięczne „h” (nie ma bezpośredniego polskiego odpowiednika)

Ґ ґ–znak ten występuje tylko w języku ukraińskim i czyta się go jak „g”

Д д – „d”

Ђ ђ  – występuje tylko w języku serbskim i czyta się jak „dź”

Е е– w języku ukraińskim, serbskim i bułgarskim czytamy jak „e”, natomiast w rosyjskim jak „je”

Ё ё–występuje tylko w rosyjskim i czyta się je jak „jo”

Є є – tylko w języku ukraińskim i czyta się jak „je”

Ж ж – „ż”

З з – „z”

И и – w rosyjskim, serbskim i bułgarskim czytamy jak „i”, natomiast w ukraińskim jak „y”

І і–ten znak występuje tylko w ukraińskim i czyta się jak „i”

Ї ї–również tylko w ukraińskim i czyta się jak „ji”

Й й– w rosyjskim, ukraińskim, bułgarskim czytamy jak „j”, znak ten nie występuje w odmianie serbskiej

J j–występuje tylko w serbskim i czyta się jak”j”

К к – „k”

Л л – w rosyjskim ukraińskim i bułgarskim czyta się jak coś pomiędzy „l” i „ł”, gdy stoi przed „a”, „e”, „o”, „u” (brak odpowiednika w języku polskim) i jako „l” gdy stoi przed „je”, „i”, „j”, „ja”, „jo”, „ju”. W serbskim bardziej zbliżone do „l”.

Љ љ–występuje jedynie w serbskim, w alfabecie łacińskim zapisywane jako „lj” i czytane jak „li” (miękkie l).

М м – „m”

Н н – „n”

Њ њ–występuje tylko w serbskim i czyta się jak „ń”

О о – „o”, w rosyjskim zbliżone do „a” , jeśli jest nieakcentowane

П п – „p”

Р р – „r”

С с – „s”

Т т – „t”

Ћ ћ–występuje tylko w serbskim i czyta się jak „ć”

У у – „u”

Ф ф – „f”

Х х – „ch”

Ц ц – „c”

Ч ч – w rosyjskim i bułgarskim czyta się jak „ć”, w ukraińskim jak twarde „cz” (choć w niektórych regionach jak zmiękczone), w serbskim jak „cz”.

Џ џ–występuje tylko w serbskim i czyta się jak „dż”

Ш ш – „sz”

Щ щ – w rosyjskim czyta się jak „ś”, w ukraińskim jako twarde „szcz”, w bułgarskim jak „szt”. Znak ten nie występuje w odmianie serbskiej.

Ъ ъ – tzw. znak twardy występujący w języku rosyjskim. W bułgarskim czyta się go zaś jako krótką samogłoskę pomiędzy „y” i „a” (nie ma odpowiednika w polskim). Znak ten nie występuje w odmianie serbskiej.

Ы ы – w rosyjskim jako „y”

Ь ь – tzw. znak miękki, w rosyjskim i ukraińskim zmiękcza poprzedzającą go spółgłoskę, w bułgarskim w kombinacji z „o” (ьo) czyta się jak „jo”, w serbskim litery tej nie ma.

Э э–występuje tylko w rosyjskim i czyta się jak „e”

Ю ю – w rosyjskim, ukraińskim i bułgarskim czyta się jak „ju”, w serbskim znak ten nie występuje.

Я я – w rosyjskim, ukraińskim i bułgarskim czyta się jak „ja”, znak ten nie występuje w serbskim.

I na koniec kilka liter, które mają zastosowanie w mniej rozpowszechnionych językach słowiańskich.

Ѓ ѓ – w macedońskim oznacza coś na kształt polskiego „dź”

Ќ ќ – w macedońskim coś podobnego do zmiększonego „t” ewentualnie „ć”

Ў ў – w białoruskim czyta się jako „ł”

Ć  – w czarnogórskim czyta się jak „ś”

З́ – w czarnogórskim czyta się jak „ź”

Jak więc widać, różnic w odczytywaniu poszczególnych liter cyrylicy w różnych odmianach językowych jest wcale niemało, a znajomość wersji „rosyjskiej” wcale nie musi ułatwiać przyswojenie sobie kolejnych odmian cyrylicy, gdyż występujące różnice mogą być bardzo mylące.

 

Źródło: wikipedia, swiatjezykow.blogspot.com

Podobne artykuły:

Jaka jest różnica pomiędzy cyrylicą a grażdanką?

Letnia szkoła języka czeskiego nie tylko dla bohemistów

Tłumaczenie niderlandzkich dokumentów samochodowych

 

Obecnie rynek holenderski oferuje duże możliwości zakupu samochodu używanego. Polacy decydując się na zakup samochodu w Holandii powinni otrzymać następujący komplet dokumentów:

  • Kentekenbewijs Deel I (A) – holenderski dowód rejestracyjny
  • Overschrijvingsbewijs – holenderski dowód przerejestrowania pojazdu
  • Tennaamstelling
  • Bedrijfsvoorraad Deel I B – holenderski dowód część IB (małe RDW)
  • Dowód zakupu samochodu (faktura, rachunek, umowa)

Dodatkowo do rejestracji samochodu potrzebne będą:

  • Uitvoerverklaring – deklaracja wywozowa (duże RDW)
  • Certyfikat eksportowy VWE

Podstawowym dokumentem rejestracyjnym pojazdu jest KENTEKENBEWIJS DEEL I lub DEEL 1A – czyli dowód rejestracyjny część 1 (lub cześć 1 A), czasami z dopiskiem „dowód pojazdu” (VOERTUIGBEWIJS), i ma dwie strony. Znajdują się na nim podstawowe informacje dotyczące danego pojazdu, takie jak:

  • rodzaj pojazdu – czy pojazd jest samochodem osobowym, samochodem użytkowym (np. ciągnik polowy czy ciągnik siodłowy), motocyklem, motorem czy przyczepą,
  • numer rejestracyjny pojazdu,
  • numer identyfikacyjny pojazdu i miejsce jego wybicia,
  • rodzaj paliwa, masa własna pojazdu, jego ładowność, maksymalne obciążenie czy waga przyczepy lub naczepy.

 

W związku ze zmianą przepisów w Unii Europejskiej z dniem 1 czerwca 2004 r., holenderski dowód rejestracyjny został zmieniony.

Poniżej holenderskie dokumenty samochodowe po roku 2004:

Część I składa się teraz z dwóch części: A i B, które razem tworzą kompletną część I.

 

    

Część IA – Dowód pojazdu

Część IB – TENNAAMSTELLINGSBEWIJS*

Część II – OVERSCHRIJVINGSBEWIJS Dowód przerejestrowania pojazdu – ten dokument właściciel obowiązkowo przechowuje w domu, wypisane na nim są najważniejsze dane pojazdu, jest niezbędny przy sprzedaży auta. Przed rokiem 1995 część ta nosiła nazwę KOPIA CZĘŚĆ III.

Część II – TENNAAMSTELLINGSBEWIJS* – Dowód przypisania pojazdu do posiadacza pojazdu – i jest to część z danymi posiadacza pojazdu.

Oczywiście przy zakupie samochodu potrzebna będzie umowa do pobrania tutaj

 

Pomocne linki przy zakupie samochodu z Holandii:

http://www.gaspedaal.nl/cookie-consent/?return=http%3A%2F%2Fwww.gaspedaal.nl%2F&clienttime=1488530511586

http://www.marktplaats.nl/cookiewall/?target=http%3A%2F%2Fwww.marktplaats.nl%2F

http://www.wiatrak.nl/10126/jak-sie-kupuje-samochod-w-holandii

 

 

 

 

Różnice między językiem rosyjskim a ukraińskim

Rosyjski i ukraiński na pozór wydają się być językami bardzo do siebie podobnymi, jednak oprócz bardzo zbliżonego alfabetu opartego na cyrylicy, podobieństw między nimi nie ma zbyt wiele.

Do czasu rozpadu Związku Radzieckiego język rosyjski był językiem urzędowym na Ukrainie, stąd do niedawna prawie każdy mieszkaniec Ukrainy rozumiał i potrafił porozumieć się w tym języku. Można powiedzieć, że oba języki występowały na Ukrainie równolegle i zdarzały się sytuacje, kiedy to w rozmowie jedna osoba posługiwała się rosyjskim, a druga ukraińskim i doskonale się rozumiały. Sytuacja ta jednak powoli się zmienia. Nieznajomość rosyjskiego wśród Ukraińców pojawia się wśród młodszego pokolenia, które nie miało kontaktu z rosyjskojęzyczną telewizją i szkołą. Z kolei ukraiński również jest językiem niezrozumiałym dla Rosjan. Wielu językoznawców zwraca zresztą uwagę, że ukraińskiemu o wiele bliżej jest do języka polskiego niż do rosyjskiego.

Alfabet

Język rosyjski i ukraiński należą do tej samej grupy języków wschodniosłowiańskich i posługują się alfabetem wywodzącym się z cyrylicy. Wyraz cyrylica pochodzi od imienia św. Cyryla, który wraz z bratem św. Metodym odegrał istotną rolę w stworzeniu podstaw pisma i rozwoju języka Słowian Wschodnich. Samą cyrylice uważa się za dzieło jednego z uczniów Cyryla i Metodego, a pierwsze ślady jej użycia pochodzą z terenów wschodniej Bułgarii. Na początku XVIII wieku, za sprawą cara Piotra Wielkiego dokonano w Rosji reformy cyrylicy, a jej unowocześnioną postać nazwaną grażdanką. Odmiana cyrylicy używana do zapisu języka ukraińskiego różni się nieznacznie od rosyjskiej tzw. grażdanki. Współczesny alfabet ukraiński posiada 33 litery oraz dodatkowo apostrof. Niektóre z liter oznaczają inne głoski aniżeli w alfabecie rosyjskim, co wiąże się ze zmianami fonetycznymi jakie zaszły w języku ukraińskim, podczas gdy pisownia pozostała bez zmian.

Różnice w pisowni ukraińskiej w stosunku do rosyjskiej są następujące:

  •  „Гг” – czytamy jak polskie „h”
  • Ґґ” – polskie „Gg”, rosyjskie „Гг”
  • Ее” – czytamy jak polskie „Ee” i rosyjskie „Ээ”
  • Єє” – czytamy jak polskie „JE/je” i rosyjskie „Ее”
  • Ии” – polskie „Yy” i rosyjskie „Ыы”
  • Іі” – polskie „Ii’, rosyjskie „Ии”
  • Її” – polskie „JIji”
  • Щщ” – polskie „SZCZszcz”

Słownictwo

W języku ukraińskim występuje bardzo duża liczba słów brzmiących i zapisywanych bardzo podobnie jak w języku rosyjskim. Niektóre z nich są rosyjskimi zapożyczeniami pochodzącymi głównie z czasów ZSRR, ale znaczna część podobnie brzmiących wyrazów ma wspólne korzenie wywodzące się z języka staroruskiego. Ponad połowa słownictwa ukraińskiego pokrywa się natomiast bardziej z językiem polskim, aniżeli rosyjskim, choć część podobieństw jest złudna i brzmiące w podobny sposób wyrazy mogą znaczyć coś zupełnie innego.

Fonetyka

Fonetyka języka ukraińskiego znacząco różni się od fonetyki rosyjskiej. System spółgłoskowy jest najbliższy słowackiemu z pewnymi cechami wspólnymi z polskim lub czeskim, ale jest dość odległy od rosyjskiego. W systemie samogłoskowym występuje wiele cech wspólnych z językiem czeskim i rosyjskim. Należą do nich między innymi brak iloczasu, zanik samogłosek nosowych i brak tzw. akania, czyli wymawiania nieakcentowanego ‘o’ jako ‘a’, w odróżnieniu od innych języków wschodniosłowiańskich.

Akcent

W języku ukraińskim występuje akcent swobodny, tak jak w języku rosyjskim i innych językach słowiańskich. Akcent w języku ukraińskim w porównaniu do akcentu w rosyjskim wykazuje jednak dużą stałość morfologiczną, tzn. rzadko zmienia się w różnych formach tego samego wyrazu oraz w różnych wyrazach z tej samej rodziny.

Jak więc widać, utarte przekonanie, że języki rosyjski i ukraiński są do siebie bardzo podobne jest raczej mitem.

 

Zobacz podobne wpisy:

Język czeski a język słowacki