Yanosik na rynku czeskim i słowackim

Yanosik, czyli komunikator i aplikacja ułatwiająca komunikację pomiędzy kierowcami, do tej pory działający na rynku polskim i litewskim, od stycznia tego roku obejmuje swoim zasięgiem również rynek czeski i słowacki.

Decyzja o wprowadzeniu aplikacji w Czechach i na Słowacji wynikała z jej bardzo dobrego przyjęcia na Litwie. Twórcy Yanosika podkreślają, że wprowadzenie go na rynek czeski i słowacki właśnie w okresie zimowym pozwoli wielu kierowcom udającym się w tym czasie na narty do naszych południowych sąsiadów, sprawnie zaplanować swoje wyjazdy.

Aplikacja polega na wymianie w czasie rzeczywistym między kierowcami informacji dotyczących aktualnych warunków czy utrudnień na drogach. Za jej pośrednictwem można dowiedzieć się na przykład o wypadkach, remontowanych odcinkach dróg, miejscach ustawienia fotoradarów czy drogowych patrolach policji. W Polsce Yanosik stał się bardzo popularny, a liczba użytkowników aplikacji to na chwilę obecną około 1,5 mln osób miesięcznie. Warto też dodać, że właściciele Yanosika mają w planach rozszerzenie działania aplikacji również na kolejne kraje. Szczególnie oczekiwany przez kierowców byłby on w Niemczech, Holandii, Austrii, czy też w Słowenii i Chorwacji. Obecnie trwają rozpoznania przepisów w poszczególnych państwach pod kątem zgodnego z prawem ostrzegania przed patrolami policyjnymi.

 

 

Jak zostać tłumaczem przysięgłym?

Osoba zamierzająca uzyskać prawo do wykonywania zawodu tłumacza przysięgłego musi spełnić warunki wynikające z przepisów. Zgodnie z art. 2 ust. 1 Ustawy o zawodzie tłumacza przysięgłego, tłumaczem przysięgłym może być osoba fizyczna, która:

1)    ma obywatelstwo polskie albo obywatelstwo jednego z państw członkowskich Unii Europejskiej, państw członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) – stron umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, obywatelstwo Konfederacji Szwajcarskiej albo obywatelstwo innego państwa, jeżeli na podstawie i w zasadach określonych w przepisach prawa Unii Europejskiej przysługuje jej prawo podjęcia zatrudnienia lub samozatrudnienia na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub, na zasadach wzajemności, obywatelstwo innego państwa;

2)    zna język polski;

3)    ma pełną zdolność do czynności prawnych;

4)    nie była karana za przestępstwo umyślne, przestępstwo skarbowe lub za nieumyślne przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu obrotu gospodarczego;

5)    ukończyła studia wyższe;

6)    złożyła z wynikiem pozytywnym egzamin z umiejętności tłumaczenia z języka polskiego na język obcy oraz z języka obcego na język polski, zwany dalej „egzaminem na tłumacza przysięgłego.

Pierwszym działaniem, jakie musi podjąć osoba ubiegająca się o uprawnienia tłumacza przysięgłego jest pobranie z Ministerstwa Sprawiedliwości wniosku o wyznaczenie terminu egzaminu. Po jego wypełnieniu, wniosek należy wysłać na adres:

Ministerstwo Sprawiedliwości
Departament Zawodów Prawniczych i Dostępu do Pomocy Prawnej
Wydział Tłumaczy Przysięgłych, Biegłych Sądowych i Biegłych Rewidentów

Al. Ujazdowskie 11
00-950 Warszawa
skr. poczt. 33

Do wniosku nie trzeba dołączać żadnych dodatkowych dokumentów. Przed przystąpieniem do egzaminu nie ma potrzeby przedstawiania dowodów na spełnienie wszystkich warunków określonych w art. 2 ust. 1 ustawy o zawodzie tłumacza przysięgłego. Oznacza to zatem, że w momencie składania wniosku i zdawania egzaminu nie trzeba mieć ukończonych studiów wyższych. Ich zakończenie będzie jednak warunkiem koniecznym wpisania na listę tłumaczy przysięgłych już po zdaniu egzaminu.

Następnie należy poczekać na wyznaczenie terminu egzaminu. Zgodnie z § 5 ust. 2 rozporządzenia z dnia 24 stycznia 2005 r. w sprawie Państwowej Komisji Egzaminacyjnej (Dz. U. Nr 15, poz. 127), Przewodniczący Państwowej Komisji Egzaminacyjnej wyznacza termin egzaminu w zależności od liczby wpływających wniosków, z tym, że egzamin na tłumacza przysięgłego nie może rozpocząć się później niż w terminie roku od dnia złożenia wniosku przez kandydata.

Kolejny krokiem jest przystąpienie do egzaminu. Składa się on z części pisemnej oraz ustnej. W każdej z nich można uzyskać maksymalnie 200 punktów, z czego 150 punktów zapewnia zdanie danej części egzaminu. Cały egzamin na tłumacza przysięgłego uważa się za zdany w przypadku uzyskania pozytywnych ocen z obu jego części.

Po pomyślnym zdaniu egzaminu na tłumacza przysięgłego pozostają kwestie związane z uhonorowaniem ciężkiej pracy. Wyznaczany jest termin zaprzysiężenia, które jest ostatnim krokiem do uzyskania uprawnień tłumacza przysięgłego. W trakcie zaprzysiężenia, wobec Ministra Sprawiedliwości składane jest ślubowanie według następującej roty:

„Mając świadomość znaczenia moich słów i odpowiedzialności przed prawem, przyrzekam uroczyście, że powierzone mi zadania tłumacza przysięgłego będę wykonywać sumiennie i bezstronnie, dochowując tajemnicy państwowej i innej tajemnicy prawnie chronionej oraz kierując się w swoim postępowaniu uczciwością i etyką zawodową”.

Po złożeniu ślubowania, tłumacz przysięgły składa podpis pod jego rotą. Przedstawiciel Państwowej Komisji Egzaminacyjnej wręcza świadectwo o nabyciu uprawnień do wykonywania zawodu tłumacza przysięgłego oraz zaświadczenie o wpisaniu na listę tłumaczy przysięgłych. Tłumacz otrzymuje też pieczęć, która jest wydawana przez Mennicę Państwową, po zamówieniu jej przez Ministra Sprawiedliwości na koszt tłumacza przysięgłego. Koszt pieczęci wynosi ok. 340 zł.

Choć niewątpliwie uzyskanie uprawnień tłumacza jest uwieńczeniem ciężkiej i systematycznej pracy, również po zdaniu egzaminu tłumacz przysięgły musi ciągle dbać o podnoszenie kwalifikacji zawodowych i swoich kompetencji. Tak jak w przypadku większości zawodów, do wykonywania których niezbędne jest uzyskanie uprawnień, również w przypadku zawodu tłumacza przysięgłego niewykonywanie go przez okres 3 lat może doprowadzić do zawieszenia praw do wykonywania zawodu na okres 5 lat, zaś po tym okresie tłumacz może całkowicie utracić prawo do wykonywania swojego zawodu.

 

Czytaj również:

Platforma szkoleń dla tłumaczy literackiej PETRA E-Network 

Przykłady testów egzaminacyjnych dla kandydatów na tłumaczy przysięgłych na stronie Ministerstwa Sprawiedliwości 

Klauzule uwierzytelniające tłumaczenie – jak brzmią w różnych językach ? 

Język czeski a język słowacki

Język czeski i język słowacki to blisko spokrewnione ze sobą języki należące do grupy języków zachodniosłowiańskich. Odrębność języka czeskiego i słowackiego wynika z kwestii socjolingwistycznych, a granica między użytkownikami języka czeskiego i słowackiego pokrywa się z podziałem narodowościowym i politycznym dawnej Czechosłowacji na dwa obecne kraje. Choć do roku 1993 językiem urzędowym w Czechosłowacji był język czechosłowacki, nie oznacza to, że języki czeski i słowacki wykształciły się dopiero po rozpadzie tego kraju.

Język czeski od zawsze obejmował swoim zasięgiem znacznie większą liczbą osób i cieszył się też większym prestiżem. To właśnie w języku czeskim już od XIII wieku rozwijało się piśmiennictwo, w czasie gdy język słowacki był wówczas tylko zlepkiem różnorodnych gwar ludowych. Słowackim językiem literackim stała się ostatecznie tzw.słowacyzowana czeszczyzna, czyli język czeski zmodyfikowany o słowacką leksykę i słowackie elementy gramatyczne. W okresie słowackiego odrodzenia narodowego pojawiły się dwie koncepcje: przyjęcia języka czeskiego jako literackiego lub stworzenia na bazie gwar słowackich osobnego standardu językowego. Ostatecznie wybrana została opcja druga. W okresie międzywojennej Czechosłowacji język czeski i słowacki był uznawany za dwa warianty literackie jednego języka czechosłowackiego.

Obecna sytuacja w Czechach i na Słowacji

Podobieństwo obu języków oraz fakt, że były one używane w jednym państwie przez niemal 70 lat, spowodował powszechną dwujęzyczność mieszkańców obecnych Czech i Słowacji. Czech i Słowak rozmawiający ze sobą każdy z swoim języku, w zasadzie potrafią się bez trudu porozumieć. Czeskie sądy i urzędy akceptują posługiwanie się w nich językiem słowackim czy składanie dokumentów w języku słowackim bez przedkładania ich tłumaczenia na język czeski. Jednakże młodsze pokolenie, wychowane już po rozpadzie Czechosłowacji, ma coraz większe problemy ze zrozumieniem języka słowackiego, na co nakłada się również brak zainteresowania przez Czechów językiem swoich sąsiadów.

Na Słowacji sytuacja jest nieco odmienna. Wiele filmów jest emitowanych z czeskim dubbingiem, gry komputerowe są często dostępne wyłącznie w czeskiej wersji językowej, wiele jest też różnorodnych publikacji w języku czeskim. Język czeski posiada na Słowacji status równorzędny z językiem urzędowym, podobnie jak ma to miejsce w Czechach w odniesieniu do języka słowackiego.

Nauka języka czeskiego i słowackiego

Bliskość obu języków wcale nie musi być jednak korzystna. Powszechne wśród bohemistów wydaje się być stwierdzenie, że naukę języka słowackiego lepiej jest rozpocząć dopiero po biegłym opanowaniu języka czeskiego.Ze względu na liczne podobieństwa form gramatycznych i leksykalnych, powinno się raczej unikać równoległej nauki obu języków od podstaw, gdyż może  to prowadzić do mieszania terminów, odmian czy innych reguł gramatycznych i sprawiać problemy przy aktywnym użyciu obu języków.

Osoby zastanawiające się nad wyborem języka do nauki wybierają często język słowacki, jako bardziej zbliżony do języka polskiego.Język czeski cieszy się zaś popularnością ze względu na większą dostępność materiałów do nauki, szeroko rozumianych publikacji, czy wreszcie spore zapotrzebowanie na rynku pracy na osoby potrafiące się w nim porozumieć.