Tłumaczenia i tłumacze – historia zawodu tłumacza

Tłumacze od wieków pełnili ważną rolę w komunikacji międzyludzkiej, pełniąc funkcję łączników między różnymi narodami i różnymi środowiskami kulturowymi.  Z uwagi na posiadane kompetencje byli często osobami blisko związanymi z władcami poszczególnych krajów, albo wpływowymi osobami, choć ich rola przed wiekami rzadko była doceniana. Nie będzie jednak przesadą stwierdzenie, że bez tłumaczy i tłumaczeń nie byłoby z pewnością postępu technologicznego, rozwinięcia sieci handlowej czy międzynarodowej dyplomacji.

W obecnych czasach, globalizacji  i świadomości ludzi dotyczącej pożyteczności posługiwania się różnymi językami, potwierdzonej dążeniami do uzyskania przynajmniej komunikatywnej znajomości choć jednego języka obcego, popyt na tłumaczy jest nadal ogromny. Sprzyja mu zresztą rozwój i wzrost rangi organizacji międzynarodowych, które nie mogą na co dzień obejść się bez usług tłumaczeniowych. Tłumaczenia są też jednym z kluczowych elementów rynku lokalizacyjnego, a więc są składową procesu sprzedaży wielu usług czy produktów.

W przeszłości jednak zawód tłumacza nie był zbyt popularny. Przed wiekami był zarezerwowany wyłącznie dla wybranych osób, które wyróżniały się predyspozycjami i posługiwały się dwoma lub więcej językami. Jako pierwsze pojawiły się tłumaczenia ustne, które poprzedziły pojawienie się tłumaczeń pisemnych. Pierwsze określenia „tłumacza” odnosiły się właśnie do osób zajmujących się tłumaczeniami ustnymi. Po angielsku był to ‘interpreter’, po francusku ‘interprete’. Do wieku XVI we Francji tłumacza ustnego określano mianem ‘truchement’. W wieku IV w Anglii weszło do użycia określenie tłumacza zajmującego się tłumaczeniami tekstów – ‘translateur’. Do dnia dzisiejszego w niektórych językach, na przykład a angielskim, francuskim czy niemieckim istnieje  odrębny termin na określenie tłumacza ustnego oraz osobny na określenia tłumacza pisemnego. Rozróżnienia tego nie ma w języku polskim, choć również używa się obok ogólnego terminu ‘tłumacz’ bardziej sprecyzowanych określeń, jak na przykład ‘tłumacz kabinowy’, ‘tłumacz tekstowy’ czy ‘tłumacz literacki’.

Pierwsze znane w historii formy tłumaczeń nazywane są tzw. „tłumaczeniami dosłownymi”. Istotą takich tłumaczeń było przełożenie tekstu lub wypowiedzi dokładnie słowo po słowie, w sposób jak najbardziej dokładny. Szybko jednak zwrócono uwagę, że takie podejście do tłumaczeń może powodować zniekształcenie przekazu w tłumaczeniu, co podkreślał już Cyceron, mówiąc, że „słowo w jednym języku piękne, w drugim szpetnym jest, w jednym strasznym, a w drugim nie strasznym, w jednym języku słowo ku szacunkowi, a w drugim ku nieszacowne, a i imię męskie w jednym, żeńskim jest w drugim...” Również święty Hieronim, obecnie uważany na patronów tłumaczy, zwracał uwagę, że przekład dosłowny może prowadzić do nonsensów – „Non verbum e verbo, sedsensumexprimere sensu” (nie słowo ze słowa, ale znaczenie ze znaczenia).

Zniekształceniu przekazywanych w tłumaczeniach komunikatów miały zapobiec tzw. „tłumaczenia znaczeniowe”. Miały one oddawać sens tłumaczonego tekstu, a nie znaczenie poszczególnych wyrazów. Takie podejście do tłumaczeń było z pewnością zbliżone do naszego obecnego pojmowania istoty tłumaczeń. „Tłumaczenia znaczeniowe” nie wyparły jednak do końca „tłumaczeń dosłownych”, gdyż te ostatnie nadal były stosowane, choćby w odniesieniu do tekstów religijnych.

W okresie renesansu, tłumaczenia zaczęły stawać się bardziej powszechne, co wiązało się też ze stopniowych odchodzeniem od łaciny. W okresie pojawiły się w Europie liczne nowe przekłady, a charakterystyczną jego cechą była ciągle rozbieżność w poglądach czy należy tłumaczyć wiernie, czy też można zachować swobodę w tłumaczeniu. Pierwszy z poglądów odnosił się zwykle do tłumaczeń tekstów biblijnych i teologicznych, drugi (swobodne podejście do przekładów) cechował podejście do tłumaczeń tekstów literackich, poetyckich, zawierających elementy ważne dla konkretnej kultury, w których dzieła te powstały i troski o ich przeniesienie do kultury języka docelowego.

W okresie późniejszym przewagę uzyskiwało stopniowe bardziej swobodne podejście do kwestii tłumaczeń. Między innymi John Dryden stał się zwolennikiem tzw. zasady luźnej parafrazy. W XVII wieku swoboda ta stała się wzorcem do naśladowania w całej Europie.

Wiek XVIII był okresem ogromnego zainteresowania teorią przekładu. To z tego czasu pochodzą znane sentencje dotyczące sztuki przekładu, między innymi słowa Woltera: „tłumaczenia są jak kobiety, jeśli wierne, to niepiękne, jeśli piękne, to niewierne” czy Monteskiusza: „tłumacz odtwarza tylko zwłoki, nie przywracając im życia”. W całej Europie w okresie tym przeważało właśnie takie podejście do kwestii tłumaczeń. Wiek XIX to okres przekładu adekwatnego, do dzisiaj stosowanego przez wielu tłumaczy. Jego istotą miało być tłumaczenie z zachowaniem jedności formy i treści oraz wierności z oryginałem.

Na gruncie polskim, większość teoretyków przekładu była zdania, że przekład powinien zachować swobodność, a nie opierać się sztywno na wierności i ścisłości z oryginałem.  Wśród znanych Polaków, którzy poświęcili się również przekładom jest Jan Kochanowski, Adam Mickiewicz czy Tadeusz Boy-Żeleński.

Po II wojnie światowej powiło się wiele opracować dotyczących teorii przekładu, nadal jednak w dziedzinie tej opinie naukowców i językoznawców są podzielone.

Obecnie, pomimo globalizacji i powszechnego nauczania języków, zawód tłumacza  jest wciąż potrzebny i wydaje się, że w bliskiej przeszłości nie zmieni tego nawet postępujących rozwój tłumaczeń automatycznych (maszynowych), którym daleko wciąż do prawdziwego przekładu, ujmującego nie tylko tłumaczenie poszczególnych słów, ale właśnie istotę całego przekazu.

Zajrzyj również do:

Zawód tłumacza przysięgłego w Europie – część I

Zawód tłumacza przysięgłego w Europie – część II

Zawód tłumacza przysięgłego w Europie – część II

 

Kontynuując temat wymagań stawianych przed tłumaczami przysięgłymi oraz wymogów formalnych związanych z samymi tłumaczeniami poświadczonymi, poniżej przedstawiamy jak wyglądają one  w kolejnych krajach Europy.

Grecja 

W Republice Grecji nie występuje instytucja odpowiadająca swoich charakterem i uregulowaniom prawnym instytucji  tłumacza przysięgłego w Polsce. Tłumaczenia urzędowe  w Grecji są wykonywane przez tłumaczy zatrudnionych w Wydziale Tłumaczeń Ministerstwa Spraw Zagranicznych Republiki Grecji. W obrocie prawnym uznawane są również tłumaczenia przygotowywane w prywatnych biurach tłumaczeń, potwierdzone dodatkowo przez greckiego adwokata.

Hiszpania   

W Hiszpanii tłumaczenia poświadczone są wykonywane przez  osoby, którym tytuł tłumacza przysięgłego został nadany przez hiszpańskie Ministerstwo Spraw Zagranicznych i Współpracy. Tłumaczem przysięgłym w Hiszpanii może zostać obywatel Hiszpanii bądź innego kraju członkowskiego UE lub Europejskiego Obszaru Gospodarczego, po spełnieniu następujących warunków: zdaniu egzaminu ogłaszanego przez hiszpańskie Ministerstwo Spraw Zagranicznych, bądź uzyskaniu uprawnień otrzymanych w innym państwie UE. Osoba ubiegająca się o tytuł tłumacza przysięgłego musi posiadać wykształcenie wyższe w zakresie kierunku o profilu tłumaczeniowym.

Zgodnie z hiszpańskimi przepisami, tłumacz przysięgły powinien używać pieczęci służbowej, nie określają one jednak jej formy czy kształtu, a jedynie wymieniają dane, jakie pieczęć powinna zawierać. Są to: imię i nazwisko tłumacza/ język lub języki, w zakresie których tłumacz posiada uprawnienia, adres i numer telefonu. Jako informację dodatkową, pieczęć może zawierać również adres e-mail.

Większość tłumaczeń uwierzytelnionych w Hiszpanii jest sporządzana na specjalnym papierze urzędowym „Timbre de Estado”, składającym się z ponumerowanych stron i zawierających specjalny nadruk. Papier jest wydawany przez Hiszpańską Mennicę Królewską oraz jej delegatury. Choć powszechna jest praktyka wykonywania tłumaczeń na tymże papierze, część tłumaczeń jest również wykonywana na zwykłych kartkach.

Lista tłumaczy przysięgłych w Hiszpanii jest prowadzona przez hiszpańskie MSZ i jest dostępna w Internecie. Umieszczone na niej dane, oprócz danych teleadresowych tłumaczy, zawierają także informację o dacie nabycia uprawnień, kod trybu ich uzyskania, tytuł i informacje o ewentualnym uznaniu uprawnień nabytych za granicą.

Irlandia

W Irlandii nie występuje instytucja tłumacza przysięgłego. Zawodowych tłumaczy skupia w Irlandii zrzeszenie The IrishTranslators’ and Interpreters’ Association (ITIA), które prowadzi rejestr tłumaczy i zajmuje się wszystkimi kwestiami związanymi z przygotowaniem tłumaczeń.

Tłumacze ci wykonują tzw. tłumaczenia certyfikowane („certified translation”). Nie ma jednak wymogu, aby wszystkie tłumaczenia były wykonywane wyłącznie przez tłumaczy z listy ITIA. Brakuje również przepisów, które w jasny sposób regulowałyby kwestię sporządzania tłumaczeń.  Nie ma też jednego wzoru klauzuli uwierzytelniającej, która byłaby stosowana przez wszystkich tłumaczy, a same tłumaczenia mogą być sporządzane na zwykłym papierze.

Islandia

Tłumaczem przysięgłym na Islandii może zostać osoba, która zdała egzamin określony w Ustawie z 20 grudnia 2000 r. oraz w Rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 30 listopada 2001 r. Uprawnienia tłumacza przysięgłego można uzyskać w zakresie tłumaczeń w jednym kierunku (np. z języka polskiego na islandzki) lub w obu kierunkach (z polskiego na islandzki i z islandzkiego na polski). Osoby posiadające uprawnienia w zakresie tłumaczeń w obu kierunkach mogą dodatkowo przystąpić do egzaminu ustnego na tłumacza sądowego.

Islandzkie przepisy nie regulują kwestii treści i formuły klauzuli uwierzytelniającej tłumaczenia. Tłumaczenia dokumentów o szczególnej wadze, drukowanych często na specjalnym papierze ze znakiem wodnym, również są sporządzane na takim samym papierze. Papier taki jest jednak dostępny  w księgarniach i nie ma ograniczeń w zakresie możliwości jego zakupu. Samo sporządzenie tłumaczenia na takim papierze nie jest zatem w żadnej mierze gwarancją, iż jest to tłumaczenie poświadczone.

Przepisy prawa islandzkiego nie nakazują tłumaczom prowadzenia repertoriów, same tłumaczenia nie są zatem również numerowane.

Liechtenstein

W Księstwie Liechtensteinu kwestie związane z zawodem tłumacza przysięgłego, a ściślej tłumaczy dopuszczonych do pracy w sądach i organach administracji publicznej reguluje ustawa z 26 listopada 1999 r. w sprawie dopuszczania tłumaczy do pracy w sądach i organach administracji publicznej i rozporządzenie z dnia 25 stycznia 2000 r.

Tłumaczem dopuszczonym do pracy w sądach i innych organach administracji publicznej może zostać osoba o udokumentowanej znajomości języka obcego, mająca zdolność do czynności prawnych, która złoży oświadczenie o bezstronnym i wiernym wykonywaniu tłumaczeń.  Tłumacze posiadają oznakę identyfikacyjną, mogą używać również przed swoim imieniem i nazwiskiem określenia „tłumacz dopuszczony do pracy w sądach oraz organach administracji publicznej Księstwa Liechtensteinu”.

Litwa

Na Litwie nie występuje instytucja tłumacza przysięgłego odpowiadająca tej funkcjonującej w Polsce. Tłumaczenia urzędowe wykonują biura tłumaczeń. Sporządzane przez nich tłumaczenia, czyli tzw. „tłumaczenia certyfikowane” są opatrzone pieczęcią okrągłą biura. Pod tłumaczeniami poświadczonymi umieszczany jest podpis tłumacza, który je wykonał, a dodatkowo własnoręczność podpisu tłumacza poświadcza notariusz.

Luksemburg

W kraju tym istnieje instytucja tłumacza przysięgłego. Tłumaczem przysięgłym może być osoba wpisana na listę prowadzoną przez Ministerstwo Sprawiedliwości. Kandydaci na tłumaczy przysięgłych nie zdają żadnych egzaminów, składają jedynie w Ministerstwie życiorys i na jego podstawie podejmowana jest decyzja o mianowaniu na tłumacza. Głównym wymogiem stawianym przed kandydatami na tłumaczy przysięgłych jest posiadanie wyższego wykształcenia w określonej specjalizacji , najczęściej na tłumaczy przysięgłych mianowane zostają osoby posiadające wykształcenie wyższe administracyjno-prawne.

Tłumaczenia nie są opatrywane klauzulą uwierzytelniającą. Muszą jedynie znaleźć się na nich nagłówek z informacją z jakiego języka tłumaczenie zostało sporządzone oraz adnotacja czy tłumaczenie zostało sporządzone z oryginału, czy z kopii. Tłumaczenia poświadczone są sporządzane za zwykłym papierze. Tłumacze przysięgli w Luksemburgu stosują pieczęć  ze swoimi danymi. Forma pieczęci nie jest z góry narzucona, może być ona okrągła, jak również prostokątna. Na pieczęci tej nie może znajdować się godło państwowe, ani żadne inne oznaczenia kojarzone z administracją publiczną.

Łotwa

Na Łotwie występują dwa rodzaje poświadczenia tłumaczeń pisemnych:

  1. zgodnie z przepisami nr 291 Rady Ministrów – „Zasady poświadczania tłumaczeń dokumentów na język państwowy”, czyli poświadczenie z podpisem tłumacza i pieczęcią biura tłumaczeń oraz klauzulą uwierzytelniającą zawierającą informację, iż jest to „tłumaczenie wierne”, a także wskazanie imienia i nazwiska tłumacza, numeru ewidencyjnego, miejscowości i daty.
  2. poświadczenie na podstawie wspomnianych artykułów Ustawy o Notariacie, w ramach którego notariusz poświadcza własnym podpisem i pieczęcią podpis tłumacza lub tożsamość, jednak bez adnotacji o statusie tłumacza przysięgłego.

Niemcy

W Niemczech upoważnienia do sporządzania tłumaczeń poświadczonych posiadają tłumacze przysięgli działający przy sądach krajowych. Warunki uzyskania uprawnień tłumaczeń są odmienne w różnych krajach związkowych (landach). Wymogiem głównym jest wszędzie znajomość języka potwierdzona egzaminem zawodowym przed komisją państwową  bądź komisją na uczelni wyższej.

Tłumaczenia są opatrywane pieczęcią tłumacza przysięgłego, poza którą nie posiadają one żadnych innych cech fizycznych, zabezpieczających je przed podrobieniem.

Norwegia

Tłumacze przysięgli w Norwegii otrzymują uprawnienia po zdaniu egzaminu państwowego, który jest organizowany przez Wyższą Szkołę Handlową w Bergen – NHH. Tłumacz przysięgły umieszcza na tłumaczeniu poświadczonym swój podpis oraz odcisk pieczęci okrągłej zawierającej imię i nazwisko oraz wskazanie języków, w zakresie których posiada uprawnienia.  Lista norweskich tłumaczy jest publicznie dostępna pod adresem www.translatorportalen.com

Portugalia

W Portugalii nie występuje instytucja tłumacza przysięgłego. Tłumaczenia poświadczone mogą wykonywać: konsulaty portugalskie w poszczególnych państwach, w których sporządzono dany dokument, notariusze, urzędnicy stanu cywilnego, adwokaci, radcowie prawni oraz izby handlowe i przemysłowe. W portugalskim prawodawstwie nie ma określonej treści klauzuli uwierzytelniającej tłumaczenie. Na tłumaczeniu powinna znaleźć się jednak informacja z jakiego języka tłumaczenie zostało sporządzone oraz potwierdzenie zgodności tłumaczenia z dokumentem oryginalnym.

Słowacja

Na Słowacji występuje instytucja tłumacza przysięgłego. Kandydat na tłumacza przysięgłego musi przebyć specjalistyczny kurs na wytypowanej przez Ministerstwo Sprawiedliwości uczelni, który kończy się egzaminem z zakresu przepisów prawnych oraz umiejętności praktycznych (pisemnego tłumaczenia z języka obcego na słowacki oraz z języka słowackiego na obcy). Lista mianowanych tłumaczy przysięgłych jest prowadzona przez słowackie Ministerstwo Sprawiedliwości.

Słowenia

W Republice Słowenii instytucja tłumacza przysięgłego występuje jako funkcja, a  nie zawód. Uprawnienia do sporządzania tłumaczeń poświadczonych posiadają osoby mianowane na tłumaczy przysięgłych na czas nieograniczony przez Ministerstwo Sprawiedliwości.

Na tłumaczeniach poświadczonych umieszczana jest klauzula uwierzytelniająca o narzuconej z góry treści, zawierającej poświadczenie zgodności tłumaczenia z dokumentem przedłożonym do tłumaczenia. Na tłumaczeniu poświadczonym musi znaleźć się odcisk pieczęci tłumacza przysięgłego oraz jego podpis.

Lista tłumaczy przysięgłych jest dostępna na stronach internetowych słoweńskiego Ministerstwa Sprawiedliwości.

Tłumacze prowadzą repertoria, w których odnotowują każde wykonane tłumaczenie poświadczone. Tłumacze posiadają również legitymacje w formie tworzywowej karty, która zawiera takie dane jak: imię i nazwisko tłumacza, fotografię, adres, jak również podpis ministra i pieczęć ministerstwa.

Szwecja

Do sporządzania tłumaczeń poświadczonych pisemnych uprawnione są w Szwecji osoby, które zdały odpowiedni egzamin państwowy.  Uprawnienia nabywa się do tłumaczeń w jedną stronę, np. z języka  angielskiego na szwedzki lub np. z języka szwedzkiego na angielski. Jednocześnie obowiązuje podział tłumaczy przysięgłych na tych z uprawnieniami do wykonywania tłumaczeń pisemnych oraz tych, którzy wykonują wyłącznie tłumaczenia ustne. Oczywiście obie te funkcje mogą być również łączone.

Na każdym tłumaczeniu poświadczonym tłumacz przysięgły umieszcza pieczęć oraz podaje numer autoryzacji, który wskazuje jednocześnie rodzaj posiadanych uprawnień przez tłumacza przysięgłego. W Szwecji tłumacz przysięgły nie składa przysięgi, ale nabywając uprawnienia do swojego zawodu zobowiązuje się do przestrzegania kodeksu tłumacza przysięgłego. Uprawnienia te należy odmawiać co 5 lat. Do odnowienia uprawień konieczne jest udokumentowanie wykonania odpowiedniej liczby tłumaczeń, czyli czynnego wykonywania zawodu. Konieczne jest także uregulowanie odpowiedniej opłaty, jak również przedłożenie aktualnego zaświadczenia o niekaralności.

 

Węgry

Na Węgrzech nie występuje instytucja tłumacza przysięgłego czy same tłumaczenia poświadczone.

Zgodnie z Rozporządzeniem Rady Ministrów nr 24/1986, do sporządzania tłumaczeń, które są uznawane przez organy państwowe na język węgierski uprawnione jest Krajowe Biuro Tłumaczeń i Uwierzytelnień, które posiada filie na terenie całego kraju. Przekładów uwierzytelnionych mogą dokonywać wyłącznie osoby posiadające kwalifikacje tłumaczy specjalistycznych lub lektorów tłumaczy specjalistycznych. Zgodnie ze wskazanym Rozporządzeniem możliwe jest wykonywanie tłumaczeń uwierzytelnionych również przez inne biura tłumaczeń, jednak wyłącznie wybranych dokumentów w oficjalnych językach Unii Europejskiej, jednak tłumacze, którzy je sporządzają muszą posiadać uprawnienia tłumaczy specjalistycznych lub lektorów tłumaczy specjalistycznych.

Tłumaczenia uwierzytelnione są zszywane z dokumentem źródłowym i opatrywane pieczęcią z nazwą biura w języku węgierskim i francuskim oraz godłem państwowym Węgier. Na tłumaczeniach znajdują się również znaczki skarbowe, podpis dyrektora Biura lub upoważnionej do tego osoby oraz data wykonania przekładu.

 

Podobne artykuły:

Zawód tłumacza przysięgłego w Europie – część I

Sprawozdanie z działalności Komisji Odpowiedzialności Zawodowej Tłumaczy Przysięgłych za rok 2016

Zawód tłumacza przysięgłego w Europie – część I

 

 

Wykonywanie zawodu tłumacza przysięgłego w poszczególnych krajach Europy wiąże się z koniecznością spełnienia różnych wymagań, czasami zdanie egzaminu lub przejścia innych procedur mających na celu sprawdzenie znajomości języka obcego oraz umiejętności tłumaczeniowych. W niektórych krajach europejskich instytucja tłumacza przysięgłego nie istnieje w rozumieniu przepisów polskiego prawa, albo funkcję tłumaczy przysięgłych przejmują inne osoby publiczne.

W poniższym opracowaniu przedstawiamy warunki ubiegania się o uprawnienia tłumacza przysięgłego w poszczególnych krajach europejskich, jak również informacje na temat samych tłumaczeń poświadczonych i reguł ich sporządzania.

Tłumacze przysięgli w Andorze

Językiem urzędowym w Andorze jest język kataloński, lecz w praktyce wiele dokumentów sporządzanych jest  również w języku hiszpańskim.

Uzyskanie tytułu tłumacza przysięgłego w Andorze wiąże się z koniecznością zdania egzaminu przeprowadzanego przez Ministerstwo Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych. Terminy ogłaszanych egzaminów na tłumacza przysięgłego są publikowane w dzienniku ustaw. Po zdaniu egzaminu, tłumacz przysięgły jest wpisywany do Rejestru Tłumaczy Przysięgłych Andory. Rejestr ten również jest publikowany w miejscowym dzienniku ustaw.

Jak wyglądają tłumaczenia poświadczone wykonywane przez tłumaczy w Andorze?

W Andorze nie obowiązuje stosowanie przez tłumaczy przysięgłych specjalnego papieru. Tłumaczenia muszą natomiast zawierać poświadczenie zgodności z oryginałem. W klauzuli uwierzytelniającej musi zostać podane imię i nazwisko tłumacza, język, w zakresie którego tłumacz posiada uprawnienia, data oraz numer nominacji. Tłumaczenia poświadczone muszą być opatrzone pieczęcią i podpisane przez tłumacza przysięgłego.

Austria

W Republice Austrii funkcję tłumaczy przysięgłych sprawują osoby wpisane na listy tłumaczy przysięgłych, po zadeklarowaniu znajomości języka niemieckiego i języka obcego oraz umiejętności wykonywania tłumaczeń między tymi językami.

Uprawnienia tłumacza przysięgłego uzyskuje się poprzez złożenie przysięgi w danym sądzie i uzyskanie wpisu na listę austriackich tłumaczy przysięgłych. Uprawnienia te są przydzielane czasowo, obecnie na okres 10 lat. Przed upływem okresu, na jaki tłumacz przysięgły uzyskał nominowanie, należy złożyć wniosek o przedłużenie ważności wpisu.

W Austrii nie ma obowiązku sporządzania tłumaczeń poświadczonych na specjalnym papierze. Tłumaczenie musi być natomiast podpisane odręcznie przez tłumacza i opatrzone jego pieczęcią urzędową. Tłumacz jest zobowiązany do złożenia w sądzie, który nadał mu uprawnienia, wzoru podpisu i pieczęci.

Tłumacze przysięgli w Austrii są wpisywani na listy prowadzone przez sądy w poszczególnych austriackich krajach związkowych. Istnieje również ogólna „Lista rzeczoznawców sądowych i tłumaczy przysięgłych, zawierająca dane osobowe, adresy i numery telefonów poszczególnych tłumaczy. Lista ta jest dostępna pod linkiem: www.sdgliste.justiz.gv.at

Belgia

Belgijscy tłumacze przysięgli uzyskują uprawnienia poprzez złożenie przysięgi.

W Belgii nie ma obowiązku sporządzania tłumaczeń na specjalnym papierze. Tłumaczenia muszą być podpisane przez tłumacza przysięgłego i opatrzone jego pieczęcią.  Niektóre z dokumentów muszą być dodatkowo legalizowane. Legalizacja polega na potwierdzeniu autentyczności podpisu tłumacza przysięgłego, przeprowadzonym przez Sad Pierwszej Instancji, urząd miasta, ministerstwa czy ambasady.

Bułgaria

Uprawnienia tłumacza przysięgłego może uzyskać osoba posiadająca odpowiednie kwalifikacje ( wykształcenie średnie lub wyższe potwierdzone dyplomem ze skazaniem minimum 600 godzin nauczania danego języka i oceną co najmniej 4,5; uznawane jest świadectwo maturalne liceum językowego lub dyplom uzyskania wykształcenia wyższego filologicznego), a przed uzyskaniem uprawnień musi być zatrudniona przez biuro tłumaczeń lub firmę usługową wykonującą tłumaczenia.

Bułgarski tłumacz przysięgły jest zobowiązany do podpisania poświadczonej notarialnie deklaracji o odpowiedzialności zgodnie z bułgarskim kodeksem karnym. Dane tłumacza i wzór podpisu tłumacz przysięgły przekazuje do Ministerstwa Spraw Zagranicznych Republiki Bułgarii.

Biura Tłumaczeń mają podpisane umowy w Ministerstwem Spraw Zagranicznych na wykonywanie tłumaczeń uwierzytelnionych i są zobowiązane do przekazania Ministerstwu danych osobowych tłumaczeń i deklaracji tłumacze ze wskazaniem podmiotu, na rzecz którego tłumaczenia są wykonywane. Na tej podstawie poszczególni tłumacze są umieszczani przez Ministerstwo Spraw Zagranicznych w rejestrze i mają wówczas prawo do wykonywania tłumaczeń w firmie, która wystąpiła o ich rejestrację.

Bułgarskie tłumaczenia poświadczone wykonywane są w związku z tym na papierze firmowym danej firmy świadczącej usługi tłumaczeniowe/biura tłumaczeń. Znajduje się na nich podpis tłumacza oraz pieczęć firmy/biura tłumaczeń. Pieczęć ta zawiera poświadczenie podpisu tłumacza przez MSZ Republiki Bułgarii w postaci stickera w języku bułgarskim lub angielskim.

Listę biur tłumaczeń, w których pracują zarejestrowani tłumacze przysięgli udostępnia na swoich stronach bułgarskie Ministerstwo Spraw Zagranicznych. Można ją znaleźć pod tym linkiem.

 

Chorwacja

Uprawnienia tłumaczy przysięgłych nadaje w Republice Chorwacji Prezes Sądu Okręgowego, właściwego dla miejsca zamieszkania tłumacza. W kraju tym nie jest prowadzony centralny rejestr tłumaczy, ale ich wykaz z danymi osobowymi, numerami telefonów, a w niektórych przypadkach również cv znajduje się tutaj.

Kandydat na tłumacza przysięgłego musi posiadać obywatelstwo Republiki Chorwacji lub innego państwa członkowskiego Unii Europejskiej, wykształcenie wyższe oraz zdać egzamin ze znajomości języka obcego i ukończyć specjalistyczny kurs na tłumacza przysięgłego zakończony egzaminem (przed pierwszym mianowaniem). Uprawnienia otrzymuje się na okres czterech lat. Po upływie tego okresu, uprawnienia te należy odnowić.

Tłumaczenie nie musi być sporządzone na specjalnym papierze, ale musi zawierać stronę tytułową ze wskazaniem liczby stron, kartek, kierunku tłumaczenia i ogólną nazwą tłumaczonego dokumentu. Poszczególne strony tłumaczenia muszą być związane ze sobą w sposób trwały. Często stosuje się zatem zszywanie bądź wiązanie stron dokumentu sznurkiem. Na ostatniej stornie dokumentu zakończenie sznurków jest opatrywane naklejką tłumacza przysięgłego.

Chorwackie tłumaczenia poświadczone muszą być opatrzone podpisem odręcznym tłumacza przysięgłego oraz odciskiem pieczęci okrągłej o średnicy 38 mm. Do pieczęci używa się tuszu w kolorze niebieskim. Pieczęć tłumacza przysięgłego zawiera w otoku imię i nazwisko tłumacza oraz wskazanie języka, w zakresie którego tłumacza posiada uprawnienia.

 

Cypr

W Republice Cypryjskiej nie ma instytucji tłumacza przysięgłego w rozumieniu polskich przepisów.

Tłumaczenia wykonują PIO (Press Information Office) przez tłumaczy, którzy ukończyli co najmniej studia pierwszego stopnia. Osoby takie nie muszą oficjalnie deklarować znajomości języka obcego ani zdawać egzaminu.

Tłumaczenia są opatrywane klauzulą w języku angielskim, podpisem tłumacza oraz pieczęcią PIO. Tłumaczenia takie, oprócz wspomnianej pieczęci, nie wyróżniają się żadnymi innymi cechami fizycznym. W Republice Cypryjskiej nie ma listy tłumaczy.

 

Czechy

W Republice Czeskiej uprawnienia tłumacza przysięgłego posiadają osoby powoływane przez Ministra Sprawiedliwości.

Tłumaczenia poświadczone nie wymagają sporządzenia na specjalnym papierze. Wyróżnia je natomiast to, że muszą być trwale połączone z oryginałem dokumentu albo z jego poświadczoną kopią. Dokumenty łączy się zszywką i sznurkiem w barwach narodowych Republiki Czeskiej: biała, czerwona, niebieska). Na każdej stronie tłumaczenia poświadczonego musi znaleźć się podpis i pieczęć tłumacza. Na ostatniej stronie sznureczek zabezpiecza się nakleją. Pieczęć tłumacza przysięgłego na średnicę 36 mm. W środku znajduje się godło państwowe Republiki Czeskiej, a w otoku imię i nazwisko tłumacza i wskazanie języka w zakresie którego tłumacz posiada uprawnienia.

Rejestr tłumaczy w Republice Czeskiej prowadzi Ministerstwo Sprawiedliwości i jest on dostępny pod tym adresem.

Tłumacz przysięgły w Czechach posiada oprócz pieczęci również specjalną legitymację tłumacza przysięgłego wydaną przez sąd i jest zobowiązany do posługiwania się nią przed sądami, prokuraturami, policją i innymi urzędami, w których wykonuje tłumaczenia.

Tłumacze przysięgli w Republice Czeskiej  zrzeszają się w Izbie Tłumaczy Przysięgłych Republiki Czeskiej.

 

Dania

Uprawnienia tłumacza przysięgłe w Danii nadaje Duński Urząd ds. Przedsiębiorczości.

Na tłumaczeniu poświadczonym umieszczana jest klauzula uwierzytelniająca poświadczająca zgodność tłumaczenia z oryginałem dokumentu (lub kserokopią/poświadczonym odpisem).

Duńska pieczęć tłumacza przysięgłego na kształt owalny, pośrodku jest umieszczona korona królewska, a w otoku znajduje się napis „INTERPRES REGIUS JURATUS” w przypadku mężczyzny lub „INTERPRES REGIA JURATA” oraz imię i nazwisko tłumacza.

Lista tłumaczy przysięgłych Królestwa Danii znajduje się na tej stronie.

Każdy tłumacz przysięgły musi działać w ramach zarejestrowanej działalności gospodarczej.

Estonia

Wykonywanie zawodu tłumacza przysięgłego reguluje w Estonii Ustawa o zawodzie tłumacza przysięgłego (Vandetőlgeseadus)  z 11.12.2013 r. Ustaw ta, w języku angielskim, jest dostępna pod adresem:

O uprawnienia tłumacza przysięgłego w Estonii może ubiegać się osoba, która:

  1. ma pełną zdolność do czynności prawnych
  2. uzyskała przynajmniej tytuł bakałarza (licencjata) lub równorzędny zgodnie z ust. 1 art. 28 Ustawy o systemie oświaty lub odpowiednią kwalifikację państwa obcego.
  3. nie utraciła prawa wykonywania zawodu tłumacza przysięgłego na podstawie art. 24 ust. 1 pkt. 5 lub ust. 2 pkt. 1 lub art. 28 ust. 3 pkt. 3 niniejszej ustawy.
  4. nie była karana za umyślne przestępstwo przeciwko wiarygodności dokumentów tłumacza przysięgłego
  5. jest uczciwa i moralna.

 

Po estońsku tłumacz przysięgły jest określany jako „VANDETŐLK”.

Estoński tłumacz przysięgły posiada pieczęć urzędową o średnicy 35 mm z godłem Republiki Estońskiej. Na pieczęci znajduje się godło państwowe, a także oznaczone są: imię i nazwisko tłumacza oraz określenie:

– „N keele – eestikeelevandetőlk”, jeśli tłumacz ma prawo do wykonywania zawodu tłumacza z  języka obcego na estoński,

– „Eestikeele – N keelevandetőlk”, jeśli tłumacz ma uprawnienia do wykonywania zawodu tłumacza z języka estońskiego na język obcy

– „N keelevandetőlk, jeśli tłumacz ma prawo do wykonywania tłumaczeń z języka estońskiego na obcy i odwrotnie

– „N1 keele – N2 keelevandetőlk”, w przypadku uprawnień do wykonywania tłumaczeń z języka obcego na obcy.

Estoński tłumacz przysięgły dysponuje dwiema pieczęciami: tuszową i tłoczoną.

Przed pierwszym użyciem pieczęci, musi ona zostać zarejestrowana, czego dokonuje się w Kancelarii Państwowej.

W Estonii tłumaczenia poświadczone nie muszą być wykonywane na specjalnym papierze. Tłumaczenia wielostronicowe muszą być złączone w sposób trwały i zabezpieczone suchą pieczęcią. Strony tłumaczenia powinny być ponumerowane. Estońskie tłumaczenie przysięgłe może być również sporządzone w formie elektronicznej. W takim przypadku podpis i pieczęć tłumacza zastępuje podpis elektroniczny.

Tłumacz przysięgły w Estonii jest zobowiązany do podania do Ministerstwa Sprawiedliwości danych dotyczących adresu wykonywania działalności, godzin urzędowania, danych kontaktowych, a także ma obowiązek niezwłocznego zgłaszania wszystkich zmian w zakresie tych danych.

 

Finlandia

Języki fiński jest jednym z dwóch z obowiązujących w Finlandii języków urzędowych, obok języka szwedzkiego.

W Finlandii kwestie związane z zawodem tłumacza przysięgłego, regulowane są Ustawą o tłumaczach przysięgłych. Zgodnie z nią, o nadanie uprawnień tłumacza przysięgłego może ubiegać się osoba, spełniająca łącznie poniższe warunki:

  1. Nie była karana za składanie fałszywych zeznań;
  2. Ma miejsce zamieszkania w Finlandii lub w innym państwie UE.EOG;
  3. Zdała egzamin na tłumacza przysięgłego albo posiada dyplom magistra lub inne wyższe wykształcenie, o ile w programie studiów zaliczyła kurs z przedmiotów dotyczących wiedzy o tłumaczeniach przysięgłych w wymiarze co najmniej 60 punktów ECTS i występuje o uzyskanie uprawnień tłumaczenia w zakresie pary języków, z których jedne jest językiem ojczystym lub językiem, którym włada ona najlepiej.

Nazwa „tłumacz przysięgły” w język fińskim to „auktorisoitukääntajä”, a w języku szwedzkich, który jest drugim językiem urzędowym Finlandii – „auktoriserad translator”.

Fińscy tłumacze przysięgli nabywają uprawnienia w zakresie wykonywania tłumaczeń w określonym kierunku. Niektórzy z nich są uprawnieni np. tylko do sporządzania i poświadczona tłumaczeń np. z języka fińskiego (lub szwedzkiego) na język obcy, albo z języka obcego na język fiński (lub szwedzki).

Na tłumaczeniach poświadczonych umieszcza się klauzulę uwierzytelniającą, przy czym nie ma jednej, z góry określonej jej formuły. Tłumaczenie poprzedza zwykle wskazanie z jakiego języka jest wykonywane. Poświadczenie zgodności tłumaczenia z tekstem przedłożonym do tłumaczenia podawane jest w języku docelowym. Pod nim znajduje się podpis tłumacza przysięgłego i wskazanie jego uprawnień. Zaleca się, aby tłumaczeniem było również opatrzone pieczęcią tłumacza przysięgłego.

Fiński rejestr tłumaczy prowadzi Narodowa Komisja Edukacji. Można go przeglądać na tej stronie.

Ze względu na ochronę danych osobowych, na liście tej nie są publikowane dane teleadresowe tłumaczy, a jedynie ich imiona i nazwiska oraz języki i kierunki tłumaczeń. Dodatkowe dane tłumaczy można uzyskać tylko po skontaktowaniu się z Narodową Komisją Edukacji.

 

Francja

We Francji, uprawnienia do wykonywania tłumaczeń poświadczonych posiadają tłumacze przysięgli, autoryzowani przez sąd apelacyjny lub kasacyjny. Tłumacze mogą być również mianowani przez Trybunał/Sąd Administracyjny oraz Radę Stanu. Nazwa „tłumacz przysięgły” w języku francuskim to „traducteurassermenté”.  Kryteria nabywania uprawnień tłumacza przysięgłego we Francji są zróżnicowane. Niektóre sądy mianują na tłumaczy przysięgłych jedynie kandydatów z wysokimi kwalifikacjami lub ukończeniem zaawansowanych studiów językowych. W innych z kandydatami są przeprowadzane specjalne rozmowy, mające udokumentować zasadność złożonego przez nich wniosku.

Tłumaczenia we Francji nie muszą być sporządzane na specjalnym papierze. Muszą być natomiast podpisane i opatrzone pieczęcią tłumacza przysięgłego, znajdującego się w rejestrze odpowiedniego Sądu Apelacyjnego. Tłumacz przysięgły jest zobowiązany do przesłanie do tego sądu wzoru swojego podpisu i pieczęci.

Francuski rejestr tłumaczy przysięgłych jest dostępny pod tym adresem.

 

Podobne artykuły:

Czy łatwiej uczyć się podobnych języków, czy zupełnie odmiennych?

 Jak zostać tłumaczem przysięgłym? 

Jakich języków warto się uczyć ?

 

Wyszukiwarka Google w pracy tłumacza

Wyszukiwarka Google jest w Polsce bardzo popularna i w naszym kraju niemal nie ma konkurencji.  Umożliwia dostęp do zasobów tworzonych przez wiele milionów użytkowników na całym świecie. Dzięki znajomości niektórych z jej funkcji  może stać się cennym narzędziem również w codziennej pracy tłumacza. Nie zamierzamy wcale zachęcać do sprawdzania w niej pisowni czy tłumaczeń, gdyż od tego są słowniki, ale zachęcić do zaznajomienia się z mniej znanymi funkcjami, które mogą sprawić, że korzystanie z tego narzędzia stanie się bardziej wydajne.

Szukanie konkretnego sformułowania

Jeśli wyniki wyszukiwania nie zwracają nam dokładnie tego co chcemy, możemy wspomóc się poprzez podanie szukanej frazy w cudzysłowie. Wyszukiwarka poda nam wówczas wyłącznie wyniki zawierające słowo czy wyrażenie w identycznej postaci co wpisana w cudzysłowie.

Wykluczenie słowa lub frazy z wyników wyszukiwania

Jeżeli chcemy wykluczyć z wyników zapytania słowo albo frazę, możemy to zrobić stawiając znak minus „-” (bez spacji) przed słowem, które chcemy wykluczyć.

Zapewnienie odnalezienia słowa lub frazy w wynikach wyszukiwania

Google ignoruje często używane wyrazy i znaki, na przykład angielskie wyrazy„where”, „the”, „how”, a także niektóre cyfry i litery, które spowalniają wyszukiwanie, nie zapewniając lepszych wyników. Jeżeli często używane słowo jest konieczne do uzyskania pożądanych wyników, można je dołączyć, wstawiając przed nim znak „+”. Należy pamiętać w tym przypadku o wstawieniu spacji przez znakiem „+”.

Wyszukiwanie synonimów

Zdarzają się też sytuacje, gdy interesuje nas znalezienie synonimów danego słowa. Można w tym celu skorzystać  ze znaku „~”. Wówczas oprócz wyrazu, który wpiszemy w wyszukiwarce, znalezione zostaną też wyrazy bliskoznaczne.

Wyszukiwanie symboli wieloznacznych lub nieznanych słów

Nieznane słowo we frazie można zastąpić znakiem„*”.  Na przykład na zapytanie „największy * na świecie” otrzymamy w wynikach linki do treści dotyczących różnych największych obiektów, rzeczy, miejsc na świecie.

Operatory zaawansowane

Tzw. operatory zaawansowane to  stosowane w wyszukiwarce google wyrazy o specjalnym znaczeniu,  w określony sposób modyfikujące wyniki wyszukiwania. Przykładem takiego operatora jest np. link: Słowo to po wpisaniu przed adresem strony nie powoduje normalnego wyszukiwania, ale zwraca listę linków prowadzących do wskazanej strony internetowej. Na przykład zapytanie [link: www.wp.pl] spowoduje wyświetlenie stron internetowych, zawierających linki, które kierują do strony głównej Wirtualnej Polski. Pomiędzy operatorem „link:” a adresem URL strony internetowej nie może być spacji.

Operator „OR”

Aby znaleźć strony zawierające jedno z dwóch wyszukiwanych słów, należy wstawić między nie operator OR pisany wielkimi literami.

Operator site:

Operatorem zaawansowanym, który w szczególności może się przydać w pracy tłumacza jest site:

Zwrot ten umożliwia wyszukanie interesującej nas frazy na dowolnej stronie internetowej, której adres wpisujemy tuż za operatorem, a przed wyszukiwaną frazą. Pomiędzy operatorem site:  a domeną nie może być spacji. Na przykład, jeśli chcemy znaleźć informacje o kursach dla tłumaczy na stronie www.meridium-tlumaczenia.com.pl. wpisujemy: „kursy dla tłumaczy site:meridium-tlumaczenia.com.pl”. W ten sposób uzyskany w wynikach wyszukiwania wszystkie podstrony strony internetowej biura, na których znajduje się ta fraza.

Operat site: można też połączyć z określeniem kraju domeny. Na przykład większość stron czeskich znajduje się w domenie .cz. Aby wśród wyników wyszukiwania przykładowo słowa „bank”  pojawiły wyłącznie strony czeskie wystarczy wpisać: „bank site:.cz”
Podobnie, przeszukać można wyłącznie określoną kategorię stron. Zastosowanie wyrażenia „site:edu.cz” ograniczy wyszukiwanie tylko do stron edukacyjnych, zaś „site:gov.cz” tylko do stron rządowych.

A oto inne operatory zaawansowane:

related: Zapytanie: spowoduje wyświetlenie listy stron „podobnych” do określonej strony internetowej. Pomiędzy operatorem related: a adresem URL strony internetowej nie może być spacji.

info: Zapytanie info: spowoduje wyświetlenie niektórych informacji o danej stronie, którymi dysponuje wyszukiwarka Google. Tę samą opcję można również uruchomić wpisują adres strony internetowej bezpośrednio w polu wyszukiwania Google.

define: spowoduje wyświetlenie definicji słów albo całych wyrażeń wpisanych po operatorze define: Definicje będą pochodzić z różnych źródeł internetowych i będą dotyczyć całej wpisanej frazy.

allintitle: użycie tego operatora sprawi, że wyszukiwarka ograniczy wyniki wyszukiwania do dokumentów zawierających dany wyraz lub frazę w tytule.

allinurl: ten operator ograniczy wyniki do stron zawierających wszystkie wyrazy zapytania w adresie URL.

Języki: służy do określenia żądanego języka wyników wyszukiwania

Data: ogranicza wyniki wyszukiwania do stron z ostatnich trzech, sześciu lub dwunastu miesięcy.

@ wstawienie tego znaku przez wyszukiwanym wyrazem spowoduje zwrócenie wyników wyszukiwania w mediach społecznościowych, np. @facebook

filetype: spowoduje podanie w wynikach wyszukiwania wyłącznie dokumentów  w podanym o operatorze filetype: rozszerzeniu. Np. filetype:doc ustawa o rachunkowości poda w wynikach linki do stron z dokumentami o rozszerzeniu doc, zawierającymi frazę „ustawa o rachunkowości”.

Jak już zostało wspomniane, podane wyżej elementy oraz operatory można ze sobą w dowolny sposób łączyć. Wszystko to sprawia, że skuteczność wyszukiwania znacznie wzrasta, a znalezienie danej informacji jest znacznie prostsze i szybsze. Ważne jednak, aby mieć świadomość, że na wszystkie podawane przez wyszukiwarkę google wyniki, jak i na same treści na stronach internetowych zawsze należy patrzeć z pewną dozą krytycyzmu. Codziennie do Internetu trafiają setki tysięcy nowych informacji, w tym takie o niesprawdzonych źródłach lub błędne. Jeśli zatem tylko to możliwe, warto budzące wątpliwości terminy czy informacje sprawdzić również w słownikach, encyklopedii czy innych materiałach drukowanych.

Źródła:

https://support.google.com/websearch/answer/2466433?hl=pl

 

Czytaj również:
Znajomość języków obcych wśród Polaków

 

 

Tłumaczenie czeskich dokumentów samochodowych

Jedną z wielu czynności, jakie musimy zrobić przed rejestracją samochodu jest przetłumaczenie dokumentów samochodowych. Warto  na samym początku udać się po poradę do miejscowego urzędu komunikacji, w celu uzyskania  potrzebnych informacji. Urzędnicy posiadają niezbędną wiedzę jakie dokumenty należy tłumaczyć, aby zarejestrować pojazd.  Możemy w ten sposób zaoszczędzić nawet do kilkudziesięciu złotych. Ważne jest, aby dzwonić do urzędu, w którym planujemy zarejestrować samochód, ponieważ wymagania poszczególnych urzędów często różnią się między sobą. Jeśli jednak trafimy na urzędnika, który nie będzie umiał udzielić nam informacji o dokumentach samochodowych telefoniczne, a my nie mamy czasu, aby osobiście udać się do urzędu, możemy podeprzeć się poniższą informacją.

W przypadku sprowadzania samochodu z Czech, koniecznie tłumaczymy dowód techniczny (cz. Technický průkaz). Dokument  ten składa się z dwóch części , które muszą zostać  przetłumaczone. Dlatego zanim zakupimy pojazd w Czechach, sprawdźmy czy osoba, która go sprzedaje udostępnia nam wszystkie dokumenty, które w tym celu będą nam potrzebne .

      

 

Wraz z dowodem technicznym należy przetłumaczyć również umowę lub fakturę. W większości przypadków urzędy wymagają również tłumaczenia czeskiego dowodu rejestracyjnego (cz. Osvědčení o registraci vozidla), chociaż jest on skrótem najważniejszych rzeczy zawartych w dowodzie technicznym. Przykład dwujęzycznej umowy czesko–polskiej znajduje się tutaj

Poniżej zamieszczono fotografię wspomnianego wcześniej dowodu rejestracyjnego

polecane linki:
http://www.forumsamochodowe.pl/sprowadzenie-auta-z-czech-co-jest-wymagane-vt24186.htm

http://moto.wp.pl/polacy-rejestruja-samochody-w-czechach-nie-placa-akcyzy-i-vat-u-6068373003510401a

http://europa.eu/youreurope/citizens/vehicles/cars/buying-a-car-abroad/index_pl.htm

czytaj również:

Tłumaczenie dokumentów samochodowych do rejestracji Włochy 

Tłumaczenie dokumentów samochodowych do rejestracji Szwecja 

Tłumaczenie dokumentów samochodowych do rejestracji Szwajcaria 

 

 

Ważność tłumaczeń poświadczonych wykonanych przez tłumacza zaprzysiężonego za granicą

Zgodnie z przepisami obowiązującymi w naszym kraju, wszelkiego rodzaju dokumenty na  potrzeby obrotu prawnego w Polsce powinny zostać przetłumaczone przez tłumacza przysięgłego, który uprawnienia do wykonywania zawodu nabył w naszym kraju.

Zdarza się, że nieświadomi tego klienci, przebywając za granicą zlecają tłumaczenie różnych dokumentów tamtejszym tłumaczom przysięgłym, chcąc zaoszczędzić choćby na czasie. Niestety, polskie urzędy i instytucje nie uznają tłumaczeń wykonanych przez tłumaczy przysięgłych zaprzysiężonych za granicą, odsyłając je po ponownego tłumaczenia lub uwierzytelnienia przez tłumacza polskiego.

Tłumacz przysięgły może oczywiście w takiej sytuacji jedynie poświadczyć tłumaczenie wykonane przez zagranicznego tłumacza.  Najczęściej stosowaną praktyką w takich przypadkach jest jednak sporządzenie tłumaczenia od nowa, zgodnie z formalnymi wymogami dotyczącymi tłumaczeń poświadczonych w Polsce.  W takim przypadku tłumacz przysięgły ma prawo do pobrania za takie zlecenie pełnego wynagrodzenia.

Szkoda, że najmniej takiej sytuacji prawnej świadomi są klienci, których potrzeba powtórnego tłumaczenia, a w zwłaszcza dokonania kolejnej płatności za tłumaczenie tego samego dokumentu zwykle bardzo irytuje. W szczególności, jeśli za tłumaczenie dokumentów muszą zapłacić „ekspresową” stawkę, gdyż inaczej planowanych formalności nie zdążyliby załatwić w czasie swojego, zwykle dość krótkiego pobytu w kraju.

Czytaj również:

Tłumaczenie uwierzytelnione zagranicznego prawa jazdy 

 

Jak zostać tłumaczem przysięgłym?

Osoba zamierzająca uzyskać prawo do wykonywania zawodu tłumacza przysięgłego musi spełnić warunki wynikające z przepisów. Zgodnie z art. 2 ust. 1 Ustawy o zawodzie tłumacza przysięgłego, tłumaczem przysięgłym może być osoba fizyczna, która:

1)    ma obywatelstwo polskie albo obywatelstwo jednego z państw członkowskich Unii Europejskiej, państw członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) – stron umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, obywatelstwo Konfederacji Szwajcarskiej albo obywatelstwo innego państwa, jeżeli na podstawie i w zasadach określonych w przepisach prawa Unii Europejskiej przysługuje jej prawo podjęcia zatrudnienia lub samozatrudnienia na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub, na zasadach wzajemności, obywatelstwo innego państwa;

2)    zna język polski;

3)    ma pełną zdolność do czynności prawnych;

4)    nie była karana za przestępstwo umyślne, przestępstwo skarbowe lub za nieumyślne przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu obrotu gospodarczego;

5)    ukończyła studia wyższe;

6)    złożyła z wynikiem pozytywnym egzamin z umiejętności tłumaczenia z języka polskiego na język obcy oraz z języka obcego na język polski, zwany dalej „egzaminem na tłumacza przysięgłego.

Pierwszym działaniem, jakie musi podjąć osoba ubiegająca się o uprawnienia tłumacza przysięgłego jest pobranie z Ministerstwa Sprawiedliwości wniosku o wyznaczenie terminu egzaminu. Po jego wypełnieniu, wniosek należy wysłać na adres:

Ministerstwo Sprawiedliwości
Departament Zawodów Prawniczych i Dostępu do Pomocy Prawnej
Wydział Tłumaczy Przysięgłych, Biegłych Sądowych i Biegłych Rewidentów

Al. Ujazdowskie 11
00-950 Warszawa
skr. poczt. 33

Do wniosku nie trzeba dołączać żadnych dodatkowych dokumentów. Przed przystąpieniem do egzaminu nie ma potrzeby przedstawiania dowodów na spełnienie wszystkich warunków określonych w art. 2 ust. 1 ustawy o zawodzie tłumacza przysięgłego. Oznacza to zatem, że w momencie składania wniosku i zdawania egzaminu nie trzeba mieć ukończonych studiów wyższych. Ich zakończenie będzie jednak warunkiem koniecznym wpisania na listę tłumaczy przysięgłych już po zdaniu egzaminu.

Następnie należy poczekać na wyznaczenie terminu egzaminu. Zgodnie z § 5 ust. 2 rozporządzenia z dnia 24 stycznia 2005 r. w sprawie Państwowej Komisji Egzaminacyjnej (Dz. U. Nr 15, poz. 127), Przewodniczący Państwowej Komisji Egzaminacyjnej wyznacza termin egzaminu w zależności od liczby wpływających wniosków, z tym, że egzamin na tłumacza przysięgłego nie może rozpocząć się później niż w terminie roku od dnia złożenia wniosku przez kandydata.

Kolejny krokiem jest przystąpienie do egzaminu. Składa się on z części pisemnej oraz ustnej. W każdej z nich można uzyskać maksymalnie 200 punktów, z czego 150 punktów zapewnia zdanie danej części egzaminu. Cały egzamin na tłumacza przysięgłego uważa się za zdany w przypadku uzyskania pozytywnych ocen z obu jego części.

Po pomyślnym zdaniu egzaminu na tłumacza przysięgłego pozostają kwestie związane z uhonorowaniem ciężkiej pracy. Wyznaczany jest termin zaprzysiężenia, które jest ostatnim krokiem do uzyskania uprawnień tłumacza przysięgłego. W trakcie zaprzysiężenia, wobec Ministra Sprawiedliwości składane jest ślubowanie według następującej roty:

„Mając świadomość znaczenia moich słów i odpowiedzialności przed prawem, przyrzekam uroczyście, że powierzone mi zadania tłumacza przysięgłego będę wykonywać sumiennie i bezstronnie, dochowując tajemnicy państwowej i innej tajemnicy prawnie chronionej oraz kierując się w swoim postępowaniu uczciwością i etyką zawodową”.

Po złożeniu ślubowania, tłumacz przysięgły składa podpis pod jego rotą. Przedstawiciel Państwowej Komisji Egzaminacyjnej wręcza świadectwo o nabyciu uprawnień do wykonywania zawodu tłumacza przysięgłego oraz zaświadczenie o wpisaniu na listę tłumaczy przysięgłych. Tłumacz otrzymuje też pieczęć, która jest wydawana przez Mennicę Państwową, po zamówieniu jej przez Ministra Sprawiedliwości na koszt tłumacza przysięgłego. Koszt pieczęci wynosi ok. 340 zł.

Choć niewątpliwie uzyskanie uprawnień tłumacza jest uwieńczeniem ciężkiej i systematycznej pracy, również po zdaniu egzaminu tłumacz przysięgły musi ciągle dbać o podnoszenie kwalifikacji zawodowych i swoich kompetencji. Tak jak w przypadku większości zawodów, do wykonywania których niezbędne jest uzyskanie uprawnień, również w przypadku zawodu tłumacza przysięgłego niewykonywanie go przez okres 3 lat może doprowadzić do zawieszenia praw do wykonywania zawodu na okres 5 lat, zaś po tym okresie tłumacz może całkowicie utracić prawo do wykonywania swojego zawodu.

 

Czytaj również:

Platforma szkoleń dla tłumaczy literackiej PETRA E-Network 

Przykłady testów egzaminacyjnych dla kandydatów na tłumaczy przysięgłych na stronie Ministerstwa Sprawiedliwości 

Klauzule uwierzytelniające tłumaczenie – jak brzmią w różnych językach ? 

Przykłady testów egzaminacyjnych dla kandydatów na tłumaczy przysięgłych na stronie Ministerstwa Sprawiedliwości

Pod koniec 2016 roku Ministerstwo Sprawiedliwości udostępniło na swojej stronie internetowej przykładowe testy z egzaminów na tłumaczy przysięgłych. Obecnie można zapoznać się z przykładami testów z czterech języków: angielskiego, niemieckiego, francuskiego i rosyjskiego, a materiały obejmują zarówno teksty z części pisemnej egzaminu, jak również ustnej (tłumaczenie konsekutywne i a vista). Dostęp do materiałów jest oczywiście bezpłatny i można je przeglądać pod tym adresem.
Pozostaje mieć nadzieję, że lista języków i przedstawionych przykładów testów zostanie w niedalekiej przyszłości poszerzona o kolejne języki. Zwłaszcza w przypadku języków rzadkich, w przypadku których nie są organizowane szkolenia przygotowujące do egzaminu na tłumacza przysięgłego, byłoby to szczególnie pożądane.

Zobacz również podobne artykuły:

Platforma szkoleń dla tłumaczy literackich PETRA E-Network

Repertorium tłumacza przysięgłego