Język fiński – za i przeciw przy nauce tego języka

Język fiński wywodzi się z rzadkiej grupy języków ugrofińskich. Jak sama nazwa nakierowuje do grupy tej należy język fiński, węgierski, estoński oraz mordwiński.

Cechą charakterystyczna tej grupy jest  występowanie dużej liczby przypadków.

Z pewnością nie zaskoczy Was fakt że fiński należy do jednego z najtrudniejszych języków, nie tylko ze względu na bardzo złożoną gramatykę ale również na trudną wymowę i wiele wyrazów złożonych o imponującej długości. Za dobry przykład może nam posłużyć jeden wyraz lentokonesuihkuturbiinimoottoriapumekaanikkoaliupseerioppilas”  – oznaczające inżyniera specjalizującego  się w silnikach odrzutowych samolotów.

Jest jednak jeden fakt przemawiający za tym by nauka fińskiego przyszła nam z ochotą. Otóż słownictwo w języku fińskim i zawarte w nim głoski doskonale komponują się z naszym ojczystym językiem i dla Polaka wymowa trudnych głosek ö, ä, y nie powinno przychodzić z trudem.

Pomimo tak wielu negatywnych informacji na temat języka fińskiego warto jednak sięgnąć po ciekawą lekturę i poświęcić chwilę na naukę  chociażby kilku zwrotów. Jest to wskazane zwłaszcza dla osób, które w najbliższej przyszłości planują połączyć swoją ścieżkę kariery zawodowej z Finlandią.

 

Warto również zajrzeć do artykułu:

28 lutego – Dzień Kalevali i dzień kultury fińskiej

Podobieństwa między językami fińskim i estońskim

Wzajemne podobieństwo języków skandynawskich

 

Ile razy zastanawialiście się nad tym dlaczego języki choć tak różne mają jednak coś ze sobą wspólnego.

W dzisiejszym artykule pod lupę wezmę język duński, szwedzki  oraz norweski.

Jak Wam zapewne wiadomo języki te wywodzą się z tej samej grupy językowej – określanej mianem języków skandynawskich. Być może to jest już namiastka odpowiedzi na zadane pytanie na początku artykułu.

Jest jednak jeszcze coś co łączy ze sobą te języki i sprawia że każdy z nich ma w sobie coś z pozostałych.

Tym wspólnym mianownikiem jest ich historia. Kraje takie jak Dania, Szwecja czy Norwegia położone blisko siebie miały wspólny prajęzyk, mający na celu łatwiejszą komunikację i sprawniejszą wymianę towarów między sobą.

Dopiero w latach 400 – 100 p.n.e zostały wyodrębnione dwie grupy języków  wschodnionordycka i zachodnionordycka. Pierwsza grupa dała początek językom duńskiemu i szwedzkiemu, druga – norweskiemu, islandzkiemu i farerskiemu. Dla Europejczyka wszystkie języki skandynawskie  były  zaliczane do jednego mianownika określanego mianem języka duńskiego. dopiero w latach 800 r.n.e zaszła wyraźna zmiana i wyodrębnienia poszczególnych dialektów. Fakt ten jest kolejnym dowodem na to że wzajemna zrozumiałość języków skandynawskich posiada również kryterium czasowe.

Wzajemna zrozumiałość  i podobieństwo języków nie oznaczają oczywiście, że  tłumacz norweskiego będzie mógł bez problemu przetłumaczyć dokumenty napisane po szwedzku.  Jednak Duńczyk rozmawiający ze Szwedem zrozumie niektóre wyrażenia, co z pewnością ułatwi mu komunikację.

 

Zapraszam do przeczytania innych artykułów o tematyce językowej.

Ile jest języków na świecie?

 

 

Mało znane fakty o języku Bułgarskim

Język bułgarski należy do grupy  języków słowiańskich ( do której zalicza się również  w niej między innymi serbski, albański czy najbliższy bułgarskiemu macedoński).

    СТУЛ. /stół/ КРЕСЛО. /kriesło/

Językiem bułgarskim operuje około 12 milionów ludzi na całym świecie. Jest  uznany jako  język oficjalny Bułgarii oraz Góry Athos, czyli okręgu autonomicznego w Grecji, zamieszkiwanego wyłącznie przez mnichów prawosławnych. Jest jednym z  języków z oficjalnych Unii Europejskiej, za sprawą czego używana przez Bułgarów cyrylica stała się trzecim oficjalnym alfabetem UE.

Częstokroć gdy słyszymy język bułgarski, myślmy że mamy do czynienia z językiem rosyjskim, brzmienie bowiem jest bardzo podobne. Jednakże  swoje korzenie wiąże bardziej z takimi krajami jak Serbia. Macedonia czy  Chorwacja. Jedynym spójnikiem jaki wiąże bułgarski z rosyjskim jest cyrylica, która w porównaniu do cyrylicy rosyjskiej, różni się tylko kilkoma niewielkimi szczegółami.

Naukę języka bułgarskiego warto więc rozpocząć od zapoznania się z alfabetem i wymową poszczególnych głosek, potem już tylko pozostała nauka słówek i bułgarski mamy opanowany. Lecz żeby nie było tak łatwo i przyjemnie bułgarski jak każdy inny język ma kilka zabawnych słówek, które w polskim mają znaczenie dwuznaczne, oto kilka z nich:

 

булка – panna młoda

гора – las

джинси – sztruksy

диван – kanapa

диня – arbuz

дупка – dziura

жилетка – kamizelka

жито – pszenica

запалка – zapalniczka

запомня – zapamiętać

карта – mapa

комбинезон – halka

купа – miska

купон – impreza (też kupon)

лук – cebula

матка – macica

направо – prosto

писмо – list

плик – koperta

покривка – obrus

срам – wstyd

стол – krzesło

халка – obrączka

часовник – zegarek

ягода – truskawka

 

Mam nadzieję że dzisiejszym artykułem wzbudziłam w was zainteresowanie językiem bułgarskim i dzięki czemu nauka będzie łatwiejsza i wiele przyjemniejsza.

Czytaj także:

„Fałszywi przyjaciele” w języku bułgarskim

 

 

 

 

Międzynarodowy Dzień Języka Rosyjskiego

 

Dzisiaj,   szóstego czerwca, obchodzimy Międzynarodowy Dzień Języka Rosyjskiego – święto zapoczątkowane przez Organizację Narodów Zjednoczonych, w 2018 roku obchodzone  już po raz ósmy.

Szósty czerwca nie jest datą przypadkową. Jest to dzień urodzin wielkiego rosyjskiego poety Aleksandra Puszkina, uważanego za twórcę współczesnego, literackiego języka rosyjskiego.

Międzynarodowy Dzień Języka Rosyjskiego to doskonała okazja by uczestniczyć w organizowanych w wielu miastach imprezach i przybliżyć  sobie informacje dotyczące kultury i tradycji rosyjskich.

Język rosyjski to jeden z sześciu języków ONZ, wywodzący się z języków indoeuropejskich i zajmujący 5 miejsce pod względem liczby użytkowników.

Rosja to kraj ogromnych możliwości, nie tylko ze względu na ogromny obszar na jakim jest położony, ale głównie z uwagi na to, że rozwój tego kraju  w ostatnich latach jest bardzo intensywny, co przyczynia się  wzrostu popytu na wszelkie dobra, a co za tym idzie, zwiększenia kontaktów handlowych rosyjskich firm z kontrahentami w Europie.

Warto zatem zastanowić się  nad znajomością przynajmniej podstaw języka rosyjskiego, również po to, aby zwiedzić ten piękny kraj, poznać kulturę Rosjan lub właśnie nawiązać stosunki handlowe z naszymi wschodnimi sąsiadami.

Choć język ten dla nas, Polaków wydaję się mieć brzmienie podobne do polskiego, nauka rosyjskiego może przysporzyć nieco kłopotów. Język rosyjski obfituje w licznych tzw. „fałszywych przyjaciół”,  czyli wyrażeń mających podobne brzmienie do wyrażeń w języku polskim, ale zupełnie inne znaczenie. Trudność może stanowić również rosyjski alfabet, będący odmianą cyrylicy, której poznanie jest niezbędne do opanowania przynajmniej podstaw tego języka.

Czytaj również:

„Fałszywi przyjaciele” w języku rosyjskim

Mądre przysłowia w każdym języku

18 kwietnia – światowy dzień języka arabskiego

Dziś obchodzony jest światowy dzień języka arabskiego, z tej okazji chciałam przedstawić kilka faktów  i ciekawostek dotyczących tego właśnie języka.

Język arabski należy do jednego z sześciu oficjalnych języków ONZ. Językiem tym posługują się obywatele aż 60 państw a kilkudziesięciu krajach jest on uznany za urzędowy, min w

Arabii Saudyjskiej, Egipcie, Izraelu, Jemenie, jordanie, Katarze, Sudanie, Syrii, Tunezji a także w Zjednoczonych Emiratach  Arabskich.

Dla wielu muzułmanów  język arabski uznawany jest jako sacrum, używany jest głównie do czytania Koranu i wymawiania słów modlitwy.
Przez wielu ludzi, którzy mieli styczność z tym językiem uważany jest ona jako język wrzasków, wielu znanych lingwistów przypisało mu również charczenie przypominające barana.

A jak to jest w praktyce?

Przyjrzyjmy się temu językowi od strony formalnej.

W języku arabskim 90 % słów zaczyna się od przedimka „al’ dalszy ciąg wyrazów zbliżony jest do słów polskich, czeskich, i tadżyckich. Istnieje też wiele zapożyczeń z języka hiszpańskiego a także włoskiego, angielskiego i tureckiego.

Jak zapewne Wam wiadomo, pismo arabskie zapisywane jest od strony prawej do lewej. Cały alfabet składa się z 18 znaków, które stanowią podstawę, do tego by po dodaniu kropki lub kreseczki utworzyła się litera.

Dla  zainteresowanych nauką języka arabskiego przygotowałam mini rozmówki w języku arabskich

Saba al hir – dzień dobry

Saida – cześć

Salam alejkum – pozdrowienie, niekoniecznie dzień dobry, można użyć tego zwrotu również wieczorem (spolszczone: salami w olejku)

Aiła – tak

Ana bahebak – kocham cię

Ana musz ajz haaga!! – nie potrzebuje niczego!! (stanowczo i głośno)

Ana musz maaja flus! – nie mam pieniędzy!!

Bukra – jutro

Emszi – idź, odejdź (zdecydowanie)

Hakalem polis – zadzwonię na policję

Halas – koniec

Hani’an – smacznego – mówi się nie przed, ale po posiłku

Jalla – dalej, szybko,.

Keifa halak? – Jak się masz?

Kłajs – dobrze

La – nie

Lee!! – Zamiast no!! – nie!!

Łached maija – jedna woda

Łakesz – źle

Maija – woda

Meszi? – ok.?

Rheli – drogo

Salam alejkum – pozdrowienie, niekoniecznie dzień dobry, można użyć tego zwrotu również wieczorem (spolszczone: salami w olejku)

Szukran – odpowiedź = afłan – dziękuję – proszę

nie – la

być może – jemken

możliwe – mumken

niemożliwe – mesh mumken

potrzebny – daruri

poproszę – men fadlika (do mężczyzny) men fadliki (do kobiety)

dziękuję – szukran

bardzo proszę – Ahlan beka

przepraszam – assef

dzień dobry – sabah ul-khajir

dobry wieczór – massa ul-khajir

witaj – Marhaba

żegnaj – salam (dosł. pokój)

imię – ism

nazywam się – ismji

nazywam się Ewa – ismji Ewa

jak się nazywasz? – ma ismuka/ma ismuki?

jak się masz? – ez zayyak? (do mężczyzny) ez zayyek? (do kobiety)

miło Cię widzieć – Saadot belkak

dzisiaj – al-jiaum

jutro – bukra

wczoraj – ams

mówię po angielsku – attahaddat alluhra indżlizija

nie rozumiem – ana mish fahem

mówisz po angielsku? – int betetkalem inglizi?

możesz mi pomóc? – mumken tsaa’dni?

informacja – istiilaamaat

która godzina? – aji saa?

nie potrzebuje niczego!! – Ana musz ajz haaga!!

koniec – halas

zadzwonię na policje – hakalem polis

drogo – rheli

Jak się masz?– Keifa hal?

dobrze – bihajir

źle – łakesz

szpital – mustaszfa

pieniądze – fulus

widelec – szoka

nóż – sekina

łyżka – malaa

talerz – tabae

dziewczyna – bint

chłopiec – ualad

kobieta – imraa

mężczyzna – radżul

plaża – szat

morze – bahr

wyspa – gezira

ulica – szaraa

miejsce – maken

lodówka – taladża

komar – nemusa

chleb – aisz

mąż – zaudż

obiad – asza

duży – kabjir

wszystko – kollo

na zewnątrz – barra

 

Inne artykuły o podobnej tematyce

Słowa, których znaczenia nie znajdziecie w polskim słowniku

Jakich języków warto się uczyć ?

Obchody dnia języka chińskiego w ONZ w ramach DNI JĘZYKÓW

Powszechnie używanego terminu ‘język chiński’ właściwie nie powinno się stosować, gdyż jeden, jednorodny język chiński po prostu nie istnieje.

W Chinach używa się obecnie kilkunastu dialektów, mających ze sobą niewiele wspólnego, co powoduje problemy w komunikowaniu się osób pochodzących z różnych części tego kraju, a różnice między poszczególnymi dialektami są na tyle dalekie, że przyrównać można je przykładowo do różnic między językiem polskim i duńskim.

Oficjalnie, językiem urzędowym obowiązującym w całych Chinach jest język mandaryński.  Od 1932 roku język ten jest obowiązkowo nauczany w szkołach, tak by coraz większa populacja Chińczyków mogła porozumieć się w jednym języku i razem tworzyć silny naród.

Odgórne ustanowienie jednego języka, którym mają posługiwać się wszyscy mieszkańcy Chin, przyczyniło się oczywiście do zmniejszenia wzajemnego niezrozumienia miedzy mieszkańcami Chin, ale pociągnęło również za sobą wiele innych, niekoniecznie oczekiwanych następstw.  Z powodu rosnącej popularności języka mandaryńskiego, pozostałe dialekty języka chińskiego były stopniowo zapominane,  a  często wraz ze śmiercią ostatniego przedstawiciela danej odmiany,  dany wariant językowy umierał.

W dniu dzisiejszym – 20 kwietnia obchodzony jest Dzień języka chińskiego w ONZ. Data ta nie została wybrana przypadkowo – na dzień ten przypada święto ustanowione na cześć Cang Jie, – chińskiej postaci mitycznej,  której przypisuje się opracowanie przed około 5 tysiącami lat chińskich znaków.

Z okazji Dnia języka chińskiego wiele uczelni i instytucji organizuje z tej okazji konkursy i warsztaty językowe. Ich tematyka poświęcona jest kulturze Chin i językowi chińskiemu. Organizowane są też liczne koncerty tradycyjnej muzyki chińskiej, pokazy chińskiej sztuki walki czy wystawy malarstwa i kaligrafii chińskiej.

 

Zajrzyj także do innych moich artykułów:

Nauka chińskiego na androida – dziwny wymysł technologii czy trafiony sposób na przyswojenie chińskich znaków?

 

 

 

 

Páskar – czyli święta wielkanocne w Islandii

 

Słowo  Páskar czerpie swoje korzenie z  z języka hebrajskiego, który w późniejszym okresie został poddany modyfikacji przez wpływ greki i łaciny.

Święta Wielkanocne w Islandii rozpoczynają się w Wielki Czwartek, kiedy to  generalnie większość ludzi ma dzień wolny od pracy, wyjątek stanowi tutaj niewielka ilość sklepów spożywczych. Na Islandii przerwa wielkanocna jest dłuższa niż bożonarodzeniowa, gdyż dni wolnych od  pracy jest aż pięć.

W wielkanocną niedziele wszystkie dzieci szukają wielkanocnych czekoladowych jajek ukrytych w domowych kryjówkach. Zwyczaj ten przetrwał kilkadziesiąt lat, początkowo niespodzianki w były robione z tektury i po brzegi wypełnione były czekoladowymi przysmakami, dopiero w późniejszych latach przekształciły się w czekoladowe jaja  zwane Páskaegg. Ciekawostką jest to że owe jajka są dostępne aż w 7 rozmiarach od najmniejszego do największego, mającego wielkość głowy dorosłego człowieka.  Zwyczajem jest również wspólne rodzinne świętowanie, przy którym goście częstują się daniami sporządzonymi  w głównej mierze z kasz i zbóż, gdyż „sezon baraniny” jak zwykli mawiać Islandczycy zostanie otworzony kilka tygodni po Wielkanocy

Czytaj również:

28 lutego – Dzień Kalevali i dzień kultury fińskiej

Nauka języków rzadkich

St Patrick Day – coroczne obchody patrona Zielonej Wyspy

Jak co roku, 17 marca obchodzony jest Dzień świętego Patryka – patrona Irlandii.  Tego dnia na ulicach  wielu europejskich miast, organizowane są liczne imprezy, parady a także koncerty na cześć tego patrona Zielonej Wyspy.

St Patrick Day to irlandzkie święto narodowe i kościelne obchodzone 17 marca, czyli w dniu śmierci patrona Irlandii – świętego Patryka. Święto to zostało ustanowione ku czci misjonarza i biskupa, który krzewił wiarę chrześcijańską w Irlandii. Święty Patryk żył na przełomie IV i V wieku i wsławił się swoją działalnością duszpasterską, dokonywaniem rozmaitych cudów, a także szczególnym darem wykładania prawd wiary. Święty Patryk tłumaczył na przykład dogmat o Trójcy Świętej na przykładzie trójlistnej koniczyny; stąd właśnie koniczyna stanowi symbol tego święta. Według różnych legend, święty Patryk był cudotwórcą, który przywracał wzrok niewidomym, życie umarłym, a Irlandię uwolnił od plagi węży. Dlatego na obrazach jest często przedstawiany jako mnich, przydeptujący stopą węża.

A jak przebiegają obchody tego święta w Irlandii ?

Tego dnia Irlandczycy mają dzień wolny od pracy.  Rankiem udają się do kościoła, po południu zaś chętnie korzystają z licznie organizowanych w tym dniu atrakcji kulturowo-rozrywkowych.  Parady, muzyka i tańce to doskonały czas na kultywowanie żywej tradycji Irlandii. Oczywiście charakterystyczny strój tego dnia to ubranie w kolorze zielonym, na którym obowiązkowo musi odznaczać się „Shamrock” czyli trójlistna kończyna  – nieoficjalny symbol Irlandii

Jak wiadomo, prawdziwy Irlandczyk kojarzy się z kuflem pełnym piwa, ale w tradycji obchodów święta Patryka nie brakuje mocnych trunków.  Tego dnia Irlandczycy mają wręcz obowiązek wypicia  trunku zwanego potocznie dzbanem Patryka, do którego nalewa się whisky. Nie brakuje również oczywiście wspomnianego piwa, znacząca jest jednak barwa tego napoju, gdyż w wielu  lokalach jest ono wówczas serwowane w kolorze soczystej zieleni.

 

A jak wygląda świętowanie w Polsce?

Z roku na rok, święto to przybiera na popularności. Dzieci w szkołach  organizują dni Irlandii, przebierając się w kolor zielony. Na ulicach większych miast coraz częściej organizowane są parady i koncerty poświęcone muzyce celtyckiej. Restauracje zachęcają do skosztowania tradycyjnych irlandzkich dań, a w pubach nie brakuje zielonego piwa.

W tym roku Dzień Świętego Patryka przypada na weekend, może zatem warto przyłączyć się do odchodów tego święta.

Zajrzyj do innych artykułów poświęconych tematyce zwyczajów Irlandczyków i języka irlandzkiego

Tłumaczenie irlandzkich dokumentów samochodowych

Język farerski – tuż obok duńskiego językiem urzędowym Wysp Owczych

 

Język farerski jest językiem germańskim, wywodzący się z grupy języków skandynawskich. Posługuje się  nim około 48 tysięcy mieszkańców Wysp Owczych i około 25 tysięcy mieszkańców Danii.  

Pochodzenie języka farerskiego przypisuje się językowi staronorweskiemu, który był używany przez Wikingów. W 1854 roku nastąpiły pierwsze próby zestandaryzowania gramatyki farerskiej, które okazały się fiaskiem. Twórcom zarzucono zbyt wiele odniesień do zasad języka staronorweskiego, które były bardzo archaiczne, a sama pisownia bardzo odbiegała od formy mówionej co sprawiało wiele kłopotów. Kolejnej próby zestandaryzowania języka farerskiego podjął się lingwista Jákup Jakobsen, niestety również i w tym przypadku, stworzona przez niego ortografia nigdy się nie przyjęła. Ostatecznie Farerowie  po dzień dzisiejszy stosują się do zasad gramatyki, których twórcami byli lingwiście Hammershaimb i Sigurðssonoper.  Alfabet farerski jest jedynym w swoim rodzaju, składa się z 28 liter i zaczyna się od A i kończy na Ø.

Na Wyspach Owczych, od 1906 roku, język farerski był traktowny na równi z językiem duńskim, a od 1939 roku jest jednym z  języków nauczanych w szkołach. W 1948 zyskał status języka urzędowego i jest nim do dnia dzisiejszego.

Obecnie o zachowanie poprawności i trwałości języka odpowiedzialne jest Farerskie Towarzystwo Naukowe (Føroya Fróðskaparfélag) a także Farerska Akademia Nauk .

Farerski jest mało popularnym językiem, a jego nauka sprawiłaby dość duże kłopoty ze względu na mały dostęp do jakichkolwiek materiałów dydaktycznych. Posłuchajmy jednak przynajmniej piosenki słynnego farerskiego zespołu, dzięki której możemy zaznajomić się z brzmieniem tego tak mało znanego, choć europejskiego języka.

 

Czytaj również:

Które języki są wzajemnie zrozumiałe ?

Rodzina języków germańskich, czyli: niemiecki, niderlandzki, angielski, duński, norweski, szwedzki oraz islandzki

28 lutego – Dzień Kalevali i dzień kultury fińskiej

 

Kalevala to fiński poemat epicki składający się z ludowych pieśni stworzony przez Eliasa Lönnrota lekarza, folklorystę, językoznawcę oraz dziennikarza. To w przedmowie do pierwszego wydania tego dzieła Lönnrot wskazał datę 28 lutego 1835 r., w nawiązaniu do której pojawił się pomysł, aby święto związane z tym fińskim eposem obchodzić tego właśnie dnia.

Materiał do Kalevali Lönnrot zbierał podczas wyjazdów do Karelii, w trakcie których słuchał ludowych pieśniarzy oraz zapisywał zasłyszane pieśni i wiersze. Całość została przez niego zebrana i w 1835 roku wydana pod tytułem „Kalevala albo Stare pieśni karelskie o dawnych czasach fińskiego ludu”. Dzieło to bywa porównywane do utworów tej rangi co „Iliada”, „Odyseja” czy skandynawska „Edda” wkrótce bowiem po opublikowaniu zostało okrzyknięte fińskim eposem narodowym. W istocie składa się na niego zbiór wierszowanych dawnych pieśni, tak zwanych ‘run’, które składają się na opowieść o dawnej Finlandii. Dosłowne tłumaczenie tytułu Kalevala to ‘Kraina Kaleva’. Kalev to według mitologii fińskiej praojciec wszystkich Finów, postać która dla kultury fińskiej, ale także estońskiej jest bardzo ważna. Kalev miał pochodzić z Estonii, a następnie przeniósł się do Finlandii, gdzie zjednoczył wszystkie fińskie plemiona.

Kalevala  miała ogromny wpływ na rozwój języka fińskiego i na budzenie świadomości narodowej wśród Finów. W 1849 roku pojawiła się wersja Kalevali rozbudowana o dodatkowe utwory. W tej postaci dzieło to znane jest w czasach obecnych.

Kalevalę przetłumaczono dotąd na około 60 języków, najwcześniej zaś powstał jej przekład na język szwedzki (w 1841 roku) i na język francuski (w 1845 roku). Na język polski Kalevalę tłumaczono kilkukrotnie z różnych języków. Najnowsze tłumaczenie dzieła to przekład autorstwa Jerzego Litwiniuka z 1998 roku.

 

Czytaj również artykuły o podobnej tematyce:

Fiński eksperyment z językiem szwedzkim

Podobieństwa między językami fińskim i estońskim