Nowy Rok w różnych zakątkach świata

Z racji tego, że już za dwa dni przywitamy Nowy Rok, chcemy zaprosić Was do przeczytania krótkiego artykułu o kilku magicznych miejscach, w których warto spędzić Nowy Rok oraz o związanych z nimi noworocznych tradycjach.

Nowy Jork

Nadejście Nowego Roku jest na Time Square najhuczniej obchodzonym świętem w roku. Tradycja witania Nowego Roku właśnie w tym, najbardziej zatłoczonym miejscu pośród licznych skrzyżowań i obecnego gąszczu telebimów i reklam, sięga 1904 roku.

 Milionów uczestników tej imprezy przyciąga świetnie ułożony program artystyczny z udziałem największych  gwiazd estrady.

Australia

Podczas gdy w naszej zaśnieżonej Polsce, w ciepłych ubraniach przygotowujemy się do nadejścia Nowego Roku, Australijczycy są pochłonięci zabawą podczas trwającego letniego festiwalu.

Tradycja świętowania Nowego Roku połączona jest tu łączona ze świetną muzyką,  jak również wielkim pokazem fajerwerków. Dodatkowo, piękny, ciepły klimat i entuzjastycznie nastawieni ludzie, sprawiają, że zabawa w tym zakątku świata jest niezapomniana.

Rio de Janeiro

Któż z nas nie słyszał o słynnym karnawale w Rio de Janeiro? Czy wiecie jednak jak w Brazylii obchodzi się Nowy Rok?

Brazylia to jedno z tych miejsc, w którym w czasie Sylwestra można zobaczyć  wyjątkowe widowisko – pięknie ubranych ludzi tańczących  w rytmach samby i salsy. To właśnie ta uliczna parada ściąga co roku do Brazylii bardzo dużą liczbę turystów, spragnionych zabawy do białego rana i nacieszenia oczu wspaniałym widowiskiem.

Szkocja

Uroczystości obchodów nadejścia Nowego Roku w Szkocji są  jednym z najważniejszych świąt w ciągu całego roku. Hogmanay, bo właśnie pod taką nazwą kryje się przywitanie Nowego Roku, trwa przez okrągłe cztery dni, podczas których Szkoci biorą udział w licznych kolorowych korowodach. W pierwszym dniu świętowania, czyli pierwszego stycznia, wznoszone są toasty za pomyślność, tradycyjnym szkockim trunkiem czyli popularną whisky, a ludzie w rytmach muzyki śpiewają słynne Auld Lang Syne.

Dania

Duński noworoczny zwyczaj rozbijania talerzy na wycieraczkach przed domem,  zdziwiłby niejednego Europejczyka, lecz dla rodowitych Duńczyków ten zwyczaj oznacza, że wkoło ma się lojalnych i oddanych przyjaciół.

Hiszpania

Gdy zegar wybija godzinę dwunastą, my Polacy chwytamy za kieliszek szampana,  by wznieść toast na przywitanie Nowego Roku. W Hiszpanii świętowanie odbywa się w nieco inny sposób. Otóż, zgodnie z panującym zwyczajem,  należy zjeść 12 winogron, które symbolizują szczęście w Nowym Roku. W tym czasie nie słychać strzelania petard, a jedynie dzwony kościelne wybijające koleje uderzenia.

 

Szwedzka tradycja spędzania Świąt Bożego Narodzenia

Tradycja obchodzenia Świąt Bożego Narodzenia jest w Polce jest mocno zakorzeniona. Nie wyobrażamy sobie świąt bez  kolorowej choinki, sianka pod obrusem czy wigilijnego opłatka.

Podobnie jak w Polsce, również w Szwecji tradycje związane ze Świętami Bożego Narodzenia są niezwykle bogate i przekazywane z pokolenia na pokolenie.

Historia bożonarodzeniowych zwyczajów skandynawskich, przywędrowała do Szwecji z Niemiec pod koniec XVIII wieku. To właśnie wtedy, Szwedzi zaczęli dekorować swoje drzewka świąteczne. Początkowo wieszane na choikach ozdoby byłymi małymi i nieskomplikowanymi  robótkami wykonywanymi z tego, co podarowała człowiekowi natura – z szyszek, drobnych owoców, orzechów. Z biegiem czasu, choinki zdobić zaczęły bardziej wyszukane ozdoby.

Świętowanie okresu Bożego Narodzenia w Szwecji rozpoczyna dzień Świętej Łucji, przypadający na 13 grudnia. Tego dnia w szkołach i zakładach pracy ludzie częstują się szafranowymi bułeczkami oraz pierniczkami. Wtedy też rozpoczyna się wspólne wypiekanie ciasteczek i zdobienie przydomowych ogrodów różnokolorowymi lampkami i świecidełkami. Całe miasteczka są dekorowane wspaniałymi girlandami i  kolorowymi łańcuchami.  W domach tradycyjnie wypieka się domki piernikowe, a dom przyozdabia się zielonymi wianuszkami z sosnowych gałązek. Zgodnie ze szwedzką tradycją, w ogrodach nie może zabraknąć aniołów, krasnali, a także koziołków – typowej szwedzkiej ozdoby. To właśnie koziołki,  według dawnych opowieści starszych ludzi przynosiły w Szwecji prezenty.

Tradycją jest, by najważniejszym świętem był dzień 24 grudnia. Tego dnia Szwedzi zasiadają do uroczystej wieczerzy, lecz w odróżnieniu od naszej polskiej tradycji, Szwedzi spożywają na niej różnorodnie przyrządzone mięsa. Na stole nie może zabraknąć śledzi, wędzonego łososia, ługowanego dorsza,  ryżowej owsianki,  a także  tradycyjnych słodkości. Są nimi na przykład cynamonowe ciasteczka i pierniczki. Tego dnia dorośli mają okazję napić się piwa, albo narodowej wódki aquavit. Dzieci zaś wyczekują przyjścia Jul Tomte’a  – czyli małego i przyjaznego krasnala roznoszącego podarki i przeróżne słodkości.

Po skończonej wieczerzy jest czas na wspólne spędzanie czasu z rodziną przy zabawie i rozmowach.

Rankiem Szwedzi udają się do kościoła na „Julotte” . W odróżnieniu od naszej nocnej Pasterki, Szwedzi mają bowiem poranną mszę świętą, właśnie w pierwszy dzień Świąt Bożego Narodzenia.

Kolejne dni świąt wypełnia wspólne  rodzinne kolędowanie, a także spacery po  kolorowych i pięknie przyozdobionych miasteczkach.

„Vesele Vanoce” czyli „Wesołych Świąt” po czesku

Atmosfera Świąt Bożego Narodzenia jest już wyczuwalna niemal w każdym miejscu, czy to przy robieniu świątecznych zakupów, czy też podczas spaceru po okolicy rozświetlonej kolorowymi dekoracjami, jak również w naszych domach, w których pięknie unosi się w powietrzu zapach cynamonu i piernika.    

Każdy z nas wie jak wyglądają nasze, polskie przygotowania do Świąt Bożego Narodzenia i polskie tradycje bożonarodzeniowe. A jakie tradycje związane ze świętami mają nasi południowi sąsiedzi?

Jeśli przejeżdżaliście może ostatnio przez Czechy, z pewnością zauważyliście już kolorowo przystrojone domy i świąteczne dekoracje ulic i miasteczek. Jak wyglądają zatem święta u naszych południowych sąsiadów?

W Cechach, podobnie jak w Polsce, Święta Bożego Narodzenia są kojarzone przede wszystkim z choinką. Czesi ustawiają w domach kolorowo przystrojone drzewka, a tradycją jest, aby było to prawdziwe drzewka, najczęściej są nimi jodły lub świerki. Domy są też dekorowane gałązkami jemioły. Bardzo popularne w Czechach jest również przygotowywanie wieńca adwentowego z czterema świecami, które symbolizują poszczególne niedziele okresu oczekiwania na narodzenie Jezusa.

Święta w Czechach związane są też oczywiście z typowymi świątecznymi potrawami i smakołykami. Podczas wieczerzy wigilijnej nie może zabraknąć zupy rybnej i smażonego karpia z sałatką ziemniaczaną. Karp, podobnie jak w Polsce,  jest jednym z symboli Bożego Narodzenia w Czechach. W czasie świąt, bardzo popularne są też różnorodne malutkie ciasteczka, wypiekane w czasie całego okresu przed Bożym Narodzeniem. Jako przekąski podaje się też  suszone owoce, orzechy oraz prażony groch.

Zapoznajmy się również z paroma podstawowymi czeskimi zwrotami związanymi z nadchodzącymi świętami:

Świąteczne Życzenia:

Vesele Vanoce a Sczastny Novy Rok –
Wesołych Świąt i szczęśliwego Nowego Roku

půlnoční – pasterka

Štědrý den – „ szczodry dzień” czyli nasza Wigilia (24 grudnia)

Zázvorky – czeskie ciasteczka z  imbirem

Ježíšek – dzieciątko Jezus

Vánoční strom – choinka

Spójrzmy również jak czeskie kolędy są uderzająco podobne do polskich:

Na początek Cicha noc w wydaniu czeskim:

Tichá noc, svatá noc,

jala lid v blahý klid.

Dvé jen srdcí tu v Betlémě bdí,

hvězdy při svitu u jeslí dlí,

v nichž malé děťátko spí,

v nichž malé děťátko spí.

 

Tichá noc, svatá noc!

Co anděl vyprávěl,

přišel s jasností v pastýřův stan,

zní již z výsosti, z všech země stran:

„Vám je dnes spasitel dán;

přišel Kristus Pán!“

 

Tichá noc, svatá noc!

Ježíšku na líčku

boží láska si s úsměvem hrá,

zpod zlaté řasy k nám vyzírá,

že nám až srdéčko plá,

vstříc mu vděčně plá.

 

Kolejną propozycją jest kolęda „Pójdźmy wszyscy do stajenki”

Půjdem spolu do Betléma

Půjdem spolu do Betléma,

dujdaj, dujdaj, dujdaj dá!

 Ježíšku, panáčku!

Já tě budu kolíbati,

Ježíšku, panáčku!

Já tě budu kolíbat!

 

Začni Kubo na ty dudy

dudaj, dudaj, dudaj, dá!

 

Ježíšku, panáčku!

Já tě budu kolíbati,

Ježíšku, panáčku!

Já tě budu kolíbat!

 

A ty Janku na píštalku

dudli, tudli, dudli, dá!

 

Ježíšku panáčku!

Já tě budu kolíbati,

Ježíšku panáčku!

Já tě budu kolíbat!

 

A ty Mikši na housličky

hudli, tydli, hudli, dá!

 

Ježišku panáčku

Já tě budu kolíbati,

Ježíšku panáčku!

Já tě budu kolíbat!

 

A ty Vávro, na tu basu

rumrum, rumrum, rumrum, dá!

 

Ježíšku panáčku!

Já tě budu kolíbati,

Ježíšku panáčku!

Já tě budu kolíbat!

… oraz wszystkim znana świąteczna piosenka „jingle bells”

Rolničky, rolničky, kdo pak vám dal hlas? Kašpárek maličký nebo děda Mráz?

Rolničky,rolničky,co to zvoní v nich?

Maminčiny písničky Vánoce a sníh.

 

Sláva už je sníh, jedem na saních,

kluci křičí, zvonek zní, jenom táta ztich.

Kouká na syna, uši napíná,

co to slyší v rolničkách? Na co vzpomíná?

 

Rolničky, rolničky, kdo pak vám dal hlas? Kašpárek maličký nebo děda Mráz?

Rolničky,rolničky,co to zvoní v nich?

Maminčiny písničky Vánoce a sníh.

 

Zvonky dětských let, rozezvoňte svět,

těm co už jsou dospělí,ať je znova pět!

Zvoňte z lehýnka stačí chvilinka:

vzpomínka jak rolničky,v srdci zacinká.

 

Rolničky, rolničky kdopak vám dal hlas?

Kašpárek maličký nebo děda Mráz?

Rolničky,rolničky co to zvoní v nich?

Maminčiny písničky Vánoce a sníh.

 

Mam nadzieję, że tym artykułem przybliżyłam Wam nieco słówka czeskie związane z obchodami Świąt Bożego Narodzenia w Czechach.

 

zajrzyj również do innych artykułów o podobnej tematyce:

Szwedzka tradycja spędzania Świąt Bożego Narodzenia

Popularne zwyczaje Świąt Bożego Narodzenia w różnych zakątkach świata

 

 

 

 

 

 

 

 

Popularne zwyczaje Świąt Bożego Narodzenia w różnych zakątkach świata

 

Suto zastawiony stół, na którym króluje polski karp oraz barszcz z uszkami, a pod choinką szopka bożonarodzeniowa. Święta Bożego Narodzenia w Polsce obchodzimy świętują je w gronie rodzinnym i słuchając czy śpiewając kolęd. Zastanawialiście się kiedyś, ja wyglądają święta w innych krajach ?

 

 

Hiszpania, Portugalia, Włochy

W krajach tych, podobnie jak w Polsce zachował się po dzisiejszy dzień zwyczaj ustawiania  miniaturowych szopek bożonarodzeniowych z figurami Św. Józefa, dzieciątkiem Jezus i Maryją.

Niemcy 

W naszych zachodnich sąsiadów kultywowany jest zwyczaj odwiedzin świętego Mikołaja. Zamiast jednak oczekiwać specjalnego gościa w domu, wystawia się przed drzwi wejściowe  swoje buty,  w których rankiem dzieci znajdują upominki zostawione przez świętego.

Hiszpania

Na stole wigilijnym zaszczytne miejsce zajmuje keks , w którym zapieka się różne drobne niespodzianki, np. monety. Zwyczaj nakazuje, że osoba która wylosował kawałek bez specjalnego „ upominku” jest zobowiązana w przyszłym roku upiec takie same ciasto.

Austria

Zapewne są wam znane słynne wiedeńskie jarmarki bożonarodzeniowe tzw. Wiener Adventzauber, odbywające się każdego roku w przepięknie udekorowanej scenerii.

Rosja

Prawosławni obchodzą święta Bożego Narodzenia nieco później niż w Polsce. Na świątecznym stole nie może zabraknąć kutii,  a także poświęconego chleba ofiarnego.

Szwecja

Świętowanie w Szwecji rozpoczyna się 13 grudnia – w dniu św. Łucji. Świętu temu towarzyszą uroczyste parady, na których jedna z z kobiet wybierana jest na św. Łucję.

Nie brakuje również najważniejszego elementu Bożego Narodzenia jakim jest choinka. Zwyczaj dekorowania świątecznego drzewka kultywuje się od 1700 roku.

Australia

Z racji na panujący tam klimat, Święta Bożego Narodzenia spędzane są w bardzo niecodziennej scenerii, gdyż mieszkańcy gromadzą się na plażach, przy rozłożonych obrusach na których znajduje się pieczony indyk, ciasteczka z bakaliami w świątecznych kształtach oraz różne owocowe puddingi.

 

Korzystając z okazji, w imieniu  Biura Tłumaczeń MERIDIUM składamy Wam zdrowych i radosnych Świąt Bożego Narodzenia, aby ten wspaniały czas upływał w rodzinnej atmosferze i przyniósł wiele radości oraz optymizmu.

 

Europejski hiszpański kontra hiszpański meksykański i latynoamerykański

Język hiszpański jest drugim najpowszechniej używanym językiem na świecie, jednak w zależności od kraju, w którym jest używany ma różne oblicza. W samej Hiszpanii używa standardowego języka hiszpańskiego, natomiast w środkowej Ameryce, a także w samym Meksyku, mamy już hiszpański o podłożu meksykańskim. Jakie występują różnice w wymowie tego języka, czy ucząc się europejskiego hiszpańskiego jesteśmy w stanie zrozumieć meksykański?  Na te pytania i wiele innych postaramy się odpowiedzieć w poniższym artykule.

Na początek, omówmy kwestie gramatyczne. I tak, najistotniejsza różnica jest widoczna w odniesieniu do stosowanych czasów przeszłych. Rodowici meksykanie używają najczęściej czasu ‘preteritoindefinido’ czyli czasu przeszłego zamkniętego, natomiast Europejczycy zamieszkujący Hiszpanię preferują  ‘preteritoperfecto’, a więc czas dokonany przeszły. Drobniejszych różnic gramatycznych między językiem hiszpańskim używanym w Hiszpanii, a jego odmianami południowoamerykańskimi jest oczywiście więcej. przykładem może być użycie drugiej osoby liczby pojedynczej (ty) w Argentynie za pomocą vos np.: tútrabajas = vostrabajás (ty pracujesz); túeres = vos sos (ty jesteś).

Różnice występują również w odmianie czasowników. W odmianie latynoamerykańskiej języka hiszpańskiego koniugacja czasownika jest uboższa o jedną formę, druga osoba liczby mnogiej zastępowana jest bowiem  formami trzeciej osoby.

Poszczególne odmiany języka hiszpańskiego również się też wymową. Wersja meksykańska zdecydowanie różni się od innych odmian na akcentem. Wydaje się być o wiele łatwiejszą, bowiem Meksykanie mówią wyraźnie, zrozumiale, dzięki czemu nawet osoba znająca jedynie podstawy języka jest w stanie wyłapać pojedyncze wyrazy i zrozumieć ogólny sens wypowiedzi. Kubańczycy, Wenezuelczycy, a także mieszkańcy Andaluzji mają natomiast skłonności do obcinania końcówek, co znacznie utrudnia komunikację.

W meksykańskim hiszpańskim  występują również dwa fonemy, które nie istnieją w europejskim języku hiszpańskim, a które wywodzą się z języków indiańskich. Są to spółgłoska zwartoszczelinowa /t͡s/ (polskie „c”) oraz spółgłoska zwartoszczelinowa dziąsłowa boczna /t͡ɬ/ (jednoczesna wymowa „t” i „l”). W piśmie spółgłoski te są oddawane odpowiednio za pomocą kombinacji liter tz i tl. Dygraftl wymawiany jest więc w Meksyku [a.’t͡ɬan.ti.ko], natomiast w Hiszpanii [ad.’lan.ti.ko].

Meksykański hiszpański, a także język hiszpańskim w innych krajach latynoamerykańskich charakteryzuje się też tym, że litery s, z oraz c przed „i” i „e” są wymawiane identycznie – jako /s/.

Różnice są też widoczne w odniesieniu do wymawiania litery ‘x’. W Meksyku, w zależności od wyrazu, może być ona wymawiana jako [ks], [gs], [s], [x] oraz [ʃ], a dodatkowo wyrazy ją zawierające mogą być wypowiadane w kilku wersjach.

Podobnie jak w wielu innych językach, również w obu hiszpańskich odmianach jedno słówko może mieć wiele znaczeń w zależności od regionu, w którym jest używane. Przykładowo wyraz ‘Haragán’ – w Hiszpanii, ale również w niektórych rejonach Ameryki Łacińskiej jest określeniem osoby leniwej. W Wenezueli i Argentynie znaczy jednak coś zupełnie innego – jest to bowiem‘suszarka do włosów’.

Z uwagi na fakt, że język hiszpański używany w Meksyku czerpał wiele z języków indiańskich, głównie z języka natuatl, w odmianie tej używa się wiele słów z tego języka, które nie są znane poza Meksykiem i które nie mają swoich odpowiedników w standardowym języku hiszpańskim. Zaznaczyć należy jednak, że występuje również pewna grupa natuatlizmów, które są obecne w europejskiej odmianie hiszpańskiego, jak na przykład cacao, tomate, chicle.

Decydując się na naukę języka hiszpańskiego, zdecydowanie więcej korzyści uzyskany ucząc się standardowej wersji tego języka. Jest on zrozumiały w większości państw hiszpańskojęzycznych, jak również to właśnie z tego języka organizowane są uznawane na świecie egzaminy.

Zajrzyj również do innych moich artykułów:

Które języki są wzajemnie zrozumiałe ?

Ranking najłatwiejszych języków świata

 

Nauka języka albańskiego

Albański to język, o którym przeciętny Polak wie bardzo niewiele.  Kojarzy go najczęściej jako język powiązany z językiem bułgarskim,  w rzeczywistości jednak albański to zupełnie odrębny język, który nie jest bliższej spokrewniony z żadnym innych językiem europejskim.

Językiem albańskim posługuje się około 6,2 milionów Albańczyków, mieszkających w Albanii, Kosowie, Macedonii oraz we Włoszech i w Grecji. Język albański jest językiem urzędowym w Albanii, Kosowie i w Macedonii. Występuje w dwóch odmianach – dialekcie gegijskim (północna Albania, Kosowo i Macedonia) oraz toskijskim (na południu Albanii, we Włoszech i w Grecji). Granicę między obszarami posługiwania się dialektami wyznacza rzeka Shkumbin oraz 41. równoleżnik. Standardowy język albański opiera się na dialekcie toskijskim. Język ten nie jest wprost spokrewniony z żadnym innym językiem. Prawdopodobnie wywodzi się z języków iliryjskich i mesapijskich lub z języków trako-dackich, co potwierdzają jego podobieństwa do języka rumuńskiego.  Znajdziemy w nim również zapożyczenia z języka greckiego, tureckiego oraz języków południowosłowiańskich. Do zapisu  współczesnego języka albańskiego używa się alfabetu łacińskiego.

Ciekawostką jest, że terminem ‘język albański’ określa się również wymarły język, który był używany przez mieszkańców tak zwanej Albanii Kaukaskiej, czyli starożytnego królestwa położonego na terenie obecnego Azerberdżanu i południowego Dagestanu. Obecnie język ten jest kontynuowany przez język udyjski w Azerbejdżanie oraz w Gruzji.

Jeśli chodzi o brzmienie języka albańskiego, trudno go przyrównać do jakiegokolwiek innego języka. Dla Polaka, albański jest dość „szeleszczącym” językiem, a nie znając do,  z wypowiedzi trudno jest wyłuskać poszczególne słowa. Sama gramatyka języka albańskiego nie jest jednak szczególnie skomplikowana. Występuje tylko pięć przypadków.

Pasjonaci tego języka nie mają łatwo i raczej muszą uczyć się go na własną rękę. W Polsce nie ma kursów języka albańskiego czy native-speakerów udzielających lekcji prywatnych. Z pomocą przychodzi  wprawdzie Internet , gdzie materiałów do nauki czy multimedialnych kursów pojawia się ostatnio coraz więcej, wciąż jednak nauka tego języka jest obarczona koniecznością włożenia w nią bardzo dużego nakładu pracy własnej.

Albański można studiować w ramach filologii bałkańskiej. Kierunek taki obecnie jest dostępny między innymi na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu. Program studiów obejmuje naukę historii krajów bałkańskich,  wiedzę o literaturze i kulturze krajów bałkańskich, a także naukę języków krajów bałkańskich, spośród których jako pierwszy język kierunkowy można wybrać język albański. W trakcie studiów opanowuje się znajomość – obok wybranego języka głównego – również drugiego języka bałkańskiego, słowiańskiego, bądź niesłowiańskiego.  Studia na tym kierunku dają możliwość wyjazdu na na stypendium zagraniczne, między innymi w ramach programu ERASMUS.

Czytaj również:

Albański – drugi oficjalny język Macedonii

Świąteczne kolędowanie w języku hiszpańskim

Święta tuż, tuż. Do świąt Bożego Narodzenia zostało nam  zaledwie 23 dni. To właśnie dziś, po raz pierwszy w tym roku, nasze pociechy pójdą na roraty  oświetlając ośnieżone dróżki,  kolorowymi lampionami a my  przygotowujemy nasz dom do świątecznego nastroju.

Nie da się ukryć, że czas oczekiwania na święta jest niezwykle przyjemny i radosny, robiąc świąteczne zakupy przebrzmiewają nam dźwięki słynnej piosenki Jingle Bells” a  kolorowe i błyszczące dekoracja przyprawiają nas o zawrót głowy.

Pomyślałam sobie zatem, że jest to doskonały czas na zapoznanie się z  świątecznymi kolędami  z różnych zakątków świata. W dzisiejszym artykule, chciałam przybliżyć Wam, drodzy czytelnicy kilka znanych i lubianych kolęd w języku hiszpańskim. Jak wiecie,  słuchanie piosenek świetnie nadaje się do nauki języka – dotyczy to również kolęd, tak więc skorzystajcie z tej okazji by przyswoić sobie kilka nowych hiszpańskich zwrotów i nowych słówek.

Na pierwszym miejscu mój faworyt ze względu na wesołe dźwięki wpadające do ucha:

Do posłuchania TUTAJ   
„Dime niño de quien eres”

   Dime Niño de quien eres               Powiedz mi Dziecię od kogo Ty jesteś

    todo vestidito de blanco.                                                 mały ubrany na biało.

    Soy de la Virgen María                                           Jestem z Dziewicy Maryi

    y del Espíritu Santo.                                                    i z Ducha Świętego.

 

Resuenen con alegría                                      Rozbrzmiewajcie z radością

los cánticos de mi tierra                                         pieśni z mojej ziemi

y viva el Niño de Dios                                               I niech żyje Syn Boży

que nació en la Nochebuena.                   który narodził się w noc

                                                                                            Bożego Narodzenia

La Nochebuena se viene, tu rur                                         Nadchodzi Noc                 

trututu                                                                                      Bożego Narodzenia

la Nochebuena se va.                       Noc Bożego Narodzenia odchodzi.

Y nosotros nos iremos, tu rur                                         I my odchodzimy,

y no volveremos más.                                                  i nie wracamy więcej.

 

Dime Niño de quien eres                        Powiedz Dzieciątko od kogo jesteś

y si te llamas Jesús.                                                      i czy ty masz na imię Jezus

Soy amor en el pesebre                                               Jestem miłością w żłobie

y sufrimiento en la Cruz.                                                  i cierpieniem na krzyżu.

 

Resuenen con alegría                                             Rozbrzmiewajcie z radością

los cánticos de mi tierra                                             pieśni z mojej ziemi

y viva el Niño de Dios                                                    I niech żyje Syn Boży

que nació en la Nochebuena.                              który narodził się w noc                                                                                                          Bożego Narodzenia

 

 kolejną moją ulubiona kolędą jest „Noche de pas”  czyi nasza piękna polska kolęda „Cicha noc”

 

 

Noche de paz, noche de amor,                                  Cicha noc, święta noc,
Todo duerme en derredor                                         
Wszystko wokół śpi.
Entre sus astros que esparcen su luz             
Wśród gwiazd, które                                                                                                               rozprzestrzeniają swój blask
Bella anunciando al niñito Jesús          
Piękna ogłasza Dzieciątko Jezus
Brilla la estrella de Paz                                              
Świeci gwiazda pokoju
Brilla la estrella de Paz                                               
 Świeci gwiazda pokoju

Noche de paz, noche de amor,                                Cicha noc, święta noc,
Todo duerme en derredor                                            Wszystko wokół śpi.
Sólo velan en la oscuridad                     Po prostu obserwuj w ciemności
Los pastores que en el campo están;                       Pasterze w polu są;
Y la estrella de Belén                                                   I gwiazda betlejemska
Y la estrella de Belén                                                  I gwiazda betlejemska

Noche de paz, noche de amor,                           Cicha noc, święta noc
Todo duerme en derredor;                                       Wszystko wokół śpi.
sobre el santo niño Jesús                                     Święte Dzieciątko Jezus
Una estrella esparce su luz,       Gwiazda rozprzestrzenia swe światło
Brilla sobre el Rey                                                                      Świeci na króla
Brilla sobre el Rey.                                                                   Świeci na króla

Na zakończenie moja ulubiona kolęda, którą znamy chyba wszyscy, świąteczne życzenia w wersji angielskiej i hiszpańskiej. Tutaj by trochę zmusić Wasz umysł do pracy, nie zamieściłam tłumaczenia z uwagi na prosty i nieskomplikowany tekst.

Feliz Navidad

Feliz Navidad

Feliz Navidad

Prospero Ano y Felicidad.

 

Feliz Navidad

Feliz Navidad

Feliz Navidad

Prospero Ano y Felicidad.

 

I wanna wish you a Merry Christmas

I wanna wish you a Merry Christmas

I wanna wish you a Merry Christmas

From the bottom of my heart.

 

I wanna wish you a Merry Christmas

I wanna wish you a Merry Christmas

I wanna wish you a Merry Christmas

From the bottom of my heart.

 

Feliz Navidad

Feliz Navidad

Feliz Navidad

Prospero Ano y Felicidad.

 

Feliz Navidad

Feliz Navidad

Feliz Navidad

Prospero Ano y Felicidad.

 

I wanna wish you a Merry Christmas

I wanna wish you a Merry Christmas

I wanna wish you a Merry Christmas

From the bottom of my heart.

 

I wanna wish you a Merry Christmas

I wanna wish you a Merry Christmas

I wanna wish you a Merry Christmas

From the bottom of my heart.

 

Feliz Navidad

Feliz Navidad

Feliz Navidad

Prospero Ano y Felicidad.

 

Feliz Navidad

Feliz Navidad

Feliz Navidad

Prospero Ano y Felicidad.

 

I wanna wish you a Merry Christmas

I wanna wish you a Merry Christmas

I wanna wish you a Merry Christmas

From the bottom of my heart.

 

I wanna wish you a Merry Christmas

I wanna wish you a Merry Christmas

I wanna wish you a Merry Christmas

From the bottom of my heart.

 

Feliz Navidad

Feliz Navidad

Feliz Navidad

Prospero Ano y Felicidaaad.

 

 

Na koniec mojego dzisiejszego wpisu, chciałam Wam życzyć moi kochani

Que en esta Navidad pases unos momentos maravillosos con tus seres queridos y que el Año Nuevo sea aún mejor que el anterior ¡Feliz Navidad!

 

Czytaj również:

Szwedzka tradycja spędzania Świąt Bożego Narodzenia

Specjalizacja w zawodzie tłumacza

Podobnie jak w innych zawodach, również w zawodzie tłumacza specjalizacja w danej dziedzinie jest podstawą sukcesu w zawodzie lub jego braku. Z jednej strony specjalizacja w zawodzie tłumacza dotyczy określenia rodzaju wykonywanych tłumaczeń, z drugiej wyboru tematyki tłumaczeń. Przyjrzyjmy się obu tym aspektom.

Tłumacz pisemny, czy ustny

      Panuje powszechne przekonanie, że osoba znająca dobrze co najmniej dwa języki jest w stanie zająć się zarówno tłumaczeniami pisemnymi jak i ustnymi. Praktyka pokazuje jednak coś innego. Oczywiście jest pewna grupa tłumaczy świetnie realizujących się jako tłumacze ustni i pisemni, często jednak wymagania stawiane przed tłumaczem mającym wykonywać dany rodzaj tłumaczenia są na tyle wysokie, że determinują określenie się przez niego jako tłumacza np. konferencyjnego, czy symultanicznego i skupienie się na doskonaleniu techniki tłumaczenia danego rodzaju, przy jednoczesnym zaprzestaniu rozwijania umiejętności innego rodzaju przekładów. Przyczyniają się to tego również osobiste cechy tłumacza, które mogą ułatwiać, bądź utrudniać wykonywanie poszczególnych rodzajów tłumaczeń.  Na powodzenie w zawodzie tłumacza składa się cały szereg kompetencji, nie tylko językowych, które są oczywiście bezwzględnie wymagane w tym zawodzie, ale również psychologicznych, społeczno-kulturowych czy biznesowych. Niektóre z nich można wypracować, inne nabywane są w naturalny sposób. I tak na przykład  do wykonywania zawodu tłumacza symultanicznego, powszechnie uważanego za jeden z najbardziej stresujących zawodów, z pewnością konieczne są predyspozycje, które pozwolą na poradzenie sobie ze stresem, odpowiedzialnością za płynny przebieg komunikacji, a także umiejętności dostosowania intonacji i siły głosu do sytuacji. Za podobnie stresujące uważa się tłumaczenia konsekutywne, gdzie obok radzenia sobie ze stresem i opanowania zapamiętywania dłuższych fragmentów wypowiedzi, tłumacz musi poradzić sobie dodatkowo z tym, że często występuje na pierwszym planie i jest oceniany przez uczestników wydarzenia, w trakcie którego tłumaczy. Z drugiej strony, są tłumacze świetnie czujący się w tłumaczeniach ustnych, których stresuje konieczność sporządzenia tłumaczenia na piśmie, dopracowania terminologii, zachowania spójności czy dochowania terminów.

 

Wybór dziedzin specjalizacji

       Niezależnie od wyboru głównego rodzaju tłumaczeń, a więc określenia się jako tłumacz pisemny lub ustny, wykonujący oba rodzaje tłumaczeń, ważną kwestią jest specjalizacja w danej dziedzinie lub dziedzinach. Podobnie jak w innych zawodach, z reguły, im węższa i bardziej niszowa specjalizacja, tym bardziej jest poszukiwana na rynku. Zasada ta dotyczy z pewnością tłumaczeń z i na języki najbardziej popularne. Przykładowo, będąc jednym z tysięcy tłumaczy języka niemieckiego, specjalizacja w wybranej dziedzinie może przełożyć się sukces zawodowy.

 

Dziedziny przyszłości

          Większość tłumaczy specjalizuje się w prawie. Wynika to między innymi z tego, że w Polsce nabycie uprawnień tłumacza przysięgłego wiąże się z koniecznością zdania egzaminu państwowego, oceniającego w głównej mierze  umiejętność posługiwania się językiem prawniczym i prawnym. Powoduje to, że większość zawodowych tłumaczy, a więc osób wykonujących zawód tłumacza jako swoje główne zajęcie, właśnie prawo wymienia jako główną, niejako podstawową specjalizację. Oprócz prawa, istnieje cały szereg dziedzin, w przypadku których z wykonywaniem tłumaczeń z ich zakresu poradzą sobie wyłącznie osoby nie tylko znające język, ale również będące zaznajomione  z daną tematyką. Do dziedzin takich należy na przykład medycyna czy farmacja. Bez znajomości podstaw medycyny czy farmacji nikt nie poradzi sobie z rzetelnym wykonaniem przekładu, nawet mając do dyspozycji materiały pomocnicze w postaci słowników tematycznych czy branżowych. Potrzebna jest tutaj wiedza fachowa, zaznajomienie się z publikacjami z danej dziedziny w obu językach, a wielokrotnie również potrzebna jest również możliwość skonsultowania się tłumacza ze specjalistą z danej dziedziny.

Specjalizacje przyszłości

        Z jednej strony zatem, specjalizacja stawia przed tłumaczem wysokie wymagania, dogłębnego poznania danej dziedziny, w celu zagwarantowania tłumaczeń na wysokim poziomie, z drugiej daje jednak gwarancję znalezienia dla siebie miejsca na rynku pracy. Dlatego wybór specjalizacji jest niezwykle istotny.

W ostatnim czasie nastąpił znaczny wzrost zapotrzebowania na tłumaczenia z różnych dziedzin techniki, ale również nauk przyrodniczych. Szczególnie duży deficyt obserwuje się w odniesieniu do tłumaczy z takich specjalizacji jak genetyka, chemia czy biotechnologia. Specjaliści z tych dziedzin są rozchwytywani na rynku pracy. Podobnie rzecz ma się w odniesieniu do tłumaczy wybranych zagadnień technicznych. Szczególnie pożądani na rynku pracy są tłumacze znający się na zagadnienia z dziedziny energetyki, odnawialnych źródeł energii, informatyki czy mechatroniki, a w najbliższym czasie można spodziewać się dalszego wzrostu inwestycji w tych dziedzinach, której będą się wiązały z koniecznością zatrudnienia wyspecjalizowanych w ich zakresie tłumaczy.

 

Na koniec warto podkreślić, że specjalizacja, oprócz tego, że daje tłumaczowi przewagę na rynku pracy, w porównaniu do tłumaczy niewyspecjalizowanych, umożliwia wykonywanie tłumaczeń na znacznie wyższym poziomie jakości. Poruszając się po zagadnieniach, które są mu znane, tłumacz poświęca na swoją pracę znacznie mniej czasu, aniżeli gdyby zajmował się wieloma dziedzinami po trochu. Będąc tłumaczem lub decydując się na wybór takiej ścieżki zawodowej, warto zatem oprócz przyswajania języka wybrać sobie dziedzinę, w której będziemy czuć się dobrze i zgłębianie której przyniesie nam przyjemność, a docelowo również wymierne korzyści.

Czytaj również:

Tłumaczenia konsekutywne – co dokładanie oznaczają ?

Tłumaczenia i tłumacze – historia zawodu tłumacza

Nauka języków rzadkich

W czasach kiedy niemal każdy absolwent szkoły średniej zna co najmniej dobrze język angielski lub niemiecki bądź oba te języki, nauka języków o zdecydowanie mniejszej popularności wydaje się bezcelowa. Podejście takie sprawia, że możliwości nauki języków małych jest z reguły bardzo niewiele, zwłaszcza dla osób, które już poznały podstawy danego języka i chcą kontynuować jego naukę na bardziej zaawansowanym poziomie.  Często jest bowiem tak, że w różnych szkołach językowych możemy znaleźć kurs na przykład języka japońskiego albo węgierskiego, jednak będzie to jedynie kurs na poziomie dla początkujących, po zakończeniu którego musimy już radzić sobie sami, a nie wszyscy mogą przecież wybrać studia językowe.

Wskazówki jak sobie radzić

Chcąc poświęcić się nauce języka rzadkiego, przede wszystkim należy przestać przejmować się opiniami znajomych i rodziny i pytaniami typu „Po co ci taki język”?, „Gdzie znajdziesz pracę z takim językiem?”.  Wbrew pozorom, język rzadki daje wiele możliwości, a jego znajomość  w przyszłości może okazać się  strzałem w dziesiątkę, bo  im bardziej niszowy język, tym bardziej może być pożądany  na rynku pracy. Oczywiście mamy na myśli wybór języka w granicach rozsądku. Niekoniecznie znajdziemy pracę poświęcając się nauce któregoś  z narzecza języków afrykańskich, ale już znajomość fińskiego czy choćby albańskiego może przełożyć się na wymierne korzyści.

Przede wszystkim motywacja

Decydując się na naukę języka rzadkiego, musimy liczyć się z koniecznością posiadania dużej motywacji do nauki. W odróżnieniu do uczenia się na przykład angielskiego, przy języku rzadkim nie możemy liczyć na wsparcie w postaci obecności tego języka w mediach, nie natkniemy się raczej na filmy czy piosenki w  tym języku, które mogłyby ułatwić, a na pewno uprzyjemnić naukę. Musimy się zatem motywować innymi sposobami. Po przyswojeniu podstaw języka, warto zatem zainteresować się ciekawymi lekturami w danym języku, wartymi poznania osobami, które nim mówią czy mówiły i samym krajem, w którym jest używany. Zresztą właśnie możliwość podróżowania i swobodnego komunikowania się z mieszkańcami odwiedzanych przez nas krajów jest tym co bardzo skutecznie może wspomóc naszą motywację do nauki języka.

Sprawić, by język nas otoczył

Najszybciej uczymy się języka obcego w naturalnym środowisku jego używania. Nie zawsze jednak możemy wyjechać, stąd warto poczynić starania, aby język, którego się uczymy, przenieść na swój grunt. W czasach Internetu jest to możliwe nawet jeśli wybierzemy najbardziej niszowy język. Dobrze jest ustawić sobie radio na stację nadającą w języku, którego się uczymy lub oglądać filmy w danym języku. Pomocna jest również zmiana ustawień wyszukiwarki, czy choćby opisów mediów społecznościowych na opisy w danym języku. Pozwoli to na utrwalenie już znanych nam pojęć, a także na mimowolne przyswajanie kolejnych informacji.  Nawet słuchanie nieskomplikowanych piosenek w danym języku sprawia, że osłuchujemy z nim i łatwiej przyswajamy słownictwo.

 

Materiały do nauki języka i gdzie ich szukać

Przy nauce języka rzadkiego musimy być przygotowani na brak materiałów do jego nauki w języku polskim, a niekiedy brak słowników specjalistycznych czy jakichkolwiek polskojęzycznych słowników. Często zdarza się, że przy mniej popularnych językach do wyboru jest wiele materiałów czy słowników polskojęzycznych, jednak są to materiały wyłącznie do nauki podstaw języka. Na przykład przy języku chorwackim, na rynku dostępnych jest kilkanaście słowników polsko-chorwackich, wszystkie jednak są słownikami obejmującymi zaledwie do około 40 tysięcy pojęć, a to za mało do nauki języka na zaawansowanym poziomie. Zanim go osiągniemy, słowniki te będą oczywiście dużą pomocą, potem jednak musimy już wspierać się innymi materiałami.

W pierwszej kolejności sięgnijmy po materiały do nauki języka dostępne bezpośrednio w kraju jego użycia. Przykładowo w Czechach nabyć możemy podręczniki do nauki polskiego, na których również możemy oprzeć swoją naukę. Inną możliwością jest zaopatrzenie się w słowniki jednojęzyczne, na przykład ogólny słownik danego język, podający definicje poszczególnych słów, a niekiedy również ich odmiany. Wreszcie, jeśli znany język angielski czy niemiecki, możemy wesprzeć się na publikacjach po angielsku czy niemiecku dotyczących nauki wybranego przez nas języka.

 

Własne glosariusze i słowniki

Chcąc zająć się językiem obcym zawodowo, musimy być przygotowani na jeszcze większe nakłady pracy własnej, w celu zapewnienia znajomości danego języka na wysokim poziomie. W sytuacji braku słowników, podręczników czy publikacji dotyczących wybranego przez siebie języka, konieczne może okazać się tworzenie własnych glosariuszy i słowników, które mają tę przewagę nad obcymi publikacjami, że wprowadzany do nich słownictwo, które faktycznie odnaleźliśmy w rozmaitych źródłach i zweryfikowaliśmy poprawność jego użycia. Takie własne bazy danych mogą być bardzo pomocne w szczególności jeśli zainteresuje nas język stosowany w konkretnej dziedzinie, na przykład medycynie.

Należy podkreślić, że posługiwanie się językiem rzadkim daje z pewnością wiele satysfakcji, również z tego powodu, że znajomości tego języka nie można w prosty sposób uzyskać na kursie czy wyłącznie nawet na studiach. Konieczna jest spory nakład pracy własnej przy jego nauce. Procentuje to za to zupełnie innym podejściem do języka, uczy poszukiwania rozwiązań, a nie sięgania wyłącznie po źródła słownikowe. Nie trzeba też dodawać, że biegłe opanowanie języka rzadkiego daje nam zupełnie inną pozycję na rynku pracy, zwłaszcza jeśli jednocześnie znamy których z popularniejszych języków, jak choćby angielski. I co również ważne, społeczności tłumaczy języków rzadkich są małe, często zaprzyjaźnione ze sobą, gdyż mimo iż również w tym środowisku jest konkurencja, nie jest to zwykle konkurencja polegająca na oferowaniu jak najniższych cen, ale raczej oparta na wzajemnej pomocy i wymianie doświadczeń.

Nauka języków za pomocą muzyki

Nauka języków krajów skandynawskich przepustką do sukcesu

 

Jaki wpływ ma łacina na kształtowanie języka polskiego?

Język narodowy to mowa określonej grupy ludzi, określonego środowiska, zajmującego pewne terytorium, wyraźnie różna od innych języków narodowych. Zanim ukształtował się język narodowy istniały regionalne odmiany polszczyzny mówionej. Dopiero później wyodrębnił się język narodowy, którego pierwsze „zabytki” odnajdujemy np. w „Bogurodzicy”, „Kazaniach świętokrzyskich” czy „Psałterzu floriańskim”. Ich niezwykle wysoki poziom językowy był możliwy dzięki długotrwałej tradycji polszczyzny mówionej (na dworach książęcych, w administracji państwowej, tekstach retorycznych kościelnych i świeckich). W ten sposób w XV wieku mogła powstać polszczyzna literacka (język ogólny), udoskonalona przez pisarzy renesansowych w XVI wieku. Przed wiekiem XV istniał tylko wspomniany wyżej język regionalny i ludowy w wersji mówionej.

Znaczący wpływ na rozwój języka polskiego miało przyjęcie chrześcijaństwa w 966 r. Wydarzenie to przyniosło korzyści i zmiany zewnętrzne oraz wewnętrzne w kraju. Polska mogła poczuć się względnie bezpiecznie, oddalono bowiem zagrożenie przymusowej chrystianizacji. Przyjęcie chrześcijaństwa przez Mieszka I oddaliło od kraju niemieckie zagrożenie. Chrześcijaństwo spełniło także funkcję spajającą państwo, pomogło warstwom panującym w sprawowaniu władzy i wprowadziło do Polski łacinę (z której wyłoniły się języki germańskie) jako język urzędowy. Panowanie łaciny nie zaszkodziło jednak polskiemu językowi narodowemu, wręcz przeciwnie – znacznie go wzbogaciło.

Łacina była językiem urzędowym, językiem państwa i Kościoła. Powszechność łaciny można by porównać do współczesnego natężenia wpływów języka angielskiego na język polski oraz wszechobecności angielszczyzny w całej Europie, a nawet świecie. Przy pomocy języka angielskiego można się dziś porozumiewać właściwie w każdym zakątku świata. Podobnie rzecz miała się z językiem łacińskim w średniowieczu. Był to język wykorzystywany w piśmie oraz w mowie. Najdłużej przetrwało panowanie łaciny w kościele, ponieważ stosunkowo dopiero niedawno zrezygnowano z odprawiania mszy w tym języku. Znajomość łaciny w okresie średniowiecza świadczyła o czyimś wykształceniu. Łaciny uczono w szkołach i przedmiot ten należał do najważniejszych. Uczniowie nie mogli uwolnić się od obowiązku mówienia po łacinie również poza szkołą, gdyż za to mogły ich czekać kary cielesne, a o przekroczeniu zasad zawiadamiali nauczycieli odpowiedni donosiciele znajdujący się wśród uczniów.

We wczesnym średniowieczu język polski występował w postaci odmian terytorialnych, licznych gwar różniących się między sobą, ale zasadniczo w sferze gramatyki i słownictwa zbliżonych do siebie. Dopiero na podstawie dialektów powstawał język ogólnonarodowy, który współcześnie występuje w odmianie potoczne i literackiej (mówionej i pisanej). Różni się on od języka polskiego w epoce średniowiecza tym, że jego użytkownicy to właściwie cały naród. Język narodowy funkcjonuje niezależnie od regionu. Charakteryzuje się tym, że stosują go możliwie wszyscy, którzy są w stanie opanować obowiązujące w nim normy.

W języku polskim obecne jest wiele zapożyczeń z łaciny. Dużą ich grupę stanowią terminy związane z Kościołem i religią chrześcijańską, co związane jest z przyjęciem chrztu i procesem chrystianizacji Polski.

Część słownictwa zaczerpnęliśmy również z języka czeskiego, w którym wcześniej zaadoptowano terminy łacińskie i greckie. Słownictwo religijne docierało więc do Polski za pośrednictwem Czech, np. słowo anioł pochodzi od czeskiego anjeł (łac. angelus); pacierz – od czeskiego pater (łac. Pater noster – Ojcze nasz); kościół – z czeskiego kostel (łac. castellum – zamek, twierdza). Z języka czeskiego przejęliśmy nie tylko słownictwo religijne, ale także wojskowe np. straż, walka, nazwy cech np. okrutny, sprawiedliwy oraz terminy związane z kulturą np. szkoła, czytelnik. Wpływ łaciny na język polski miał więc charakter pośredni, wiele elementów zaczerpnęliśmy za pośrednictwem języka czeskiego. Stało się tak dlatego że łacina, mimo jej obowiązkowej wszechwładzy, była językiem elitarnym, nie każdy mógł poszczycić  się jej znajomością, co świadczyło o wysokim poziomie wykształcenia.

Wpływ łaciny na polszczyznę przejawił się także w powstaniu polskiego alfabetu opartego na łacińskim. Z czasem musiał on zostać udoskonalony, gdyż brakowało w nim znaków dla wielu polskich głosek. Alfabet łaciński zawiera 21 znaków, natomiast w języku polskim istnieje ponad czterdzieści głosek, które trzeba jakoś przedstawić w tekście pisanym.

A z jakich innych języków jeszcze możemy znaleźć zapożyczenia oddziałujące na dzisiejszy nasz język? Oto przykłady niektórych z nich:

 Język francuski:
* wizażysta
* malakser
* transza

Język włoski:
* pizza
* cappuccino
* lasagne

Język niemiecki:
* gastarbeiter
* musli
* pingwin

Język angielski:

* market
* sorry
* kompatybilny

Język łaciński
* poganin
* persona non grata
* personalia

Dziedziny życia, których dotyczy największa liczba obcojęzycznych wtrąceń:

Język francuski: 

  •  kuchnia (cafe, sos)
  •  wygląd osobisty (fryzura, surdut)
  •  miary (litraż, metr)

 Język włoski:

  • życie codzienne (mafioso, rokieta)
  • muzyka (maestoso, primadonna)
  • kuchnia (pizza, por)

Język angielski:

  • informatyka (spam, worm)
  • życie codzienne (hello, weekend)
  • kuchnia (hamburger, fast-food

Zajrzyj również do innego artykułu poświęconego tej samej tematyce:

Ciekawostki o językach, o których mogliście nie wiedzieć